Digibron.nl

Het militaire luchtvaartmuseum in Soesterberg

Bron: Reformatorisch Dagblad
Datum: zondag 7 juni 1981
Auteur: Auteur niet bekend
Pagina: 25   (Zomer 1981)

Sinds de eerste motorvlucht van de gebroeders Wright in 1903 hebben de ontwiickelingen in de luchtvaart een grote vlucht genomen. De tóepassing van vee! nieuwe technieken in de burgerluchtvaart is vooral te danken aan de voortrekkersrol van de militaire luchtvaart. Ons land heeft aan die ontwikkelingen een belangrijke bijdrage geleverd. De geschiedenis van de Koninklijke . Luchtmacht, de luchtvaartafdeling van het voormalige Koninklijke Nederlands-Indische Leger (KNIL) en de Marineluchtvaartdienst is te zien in het nieuwe militaire luchtvaartmuseum in Soesterberg. Het museum is gevestigd in twee grote hallen van de luchtmachtkazerne het „Kamp van Zeist", die op enkele kilometers van de vliegbasis Soesterberg ligt.

Het museum is de opvolger van het oude luchtmachtmuseum, dat sinds juli 1968 in een oude hangar van de basis Soesterberg was ondergebracht. De huisvesting op een operationele basis bracht met zich mee dat het museum alleen op zaterdagen voor individuele bezoekers kon worden opengesteld.

Groepen werden na afspraak op werkdagen ontvangen. Het bezwaar van deze situatie was, dat gedurende oefeningen het museum ook voor groepen gesloten moest blijven. Door de verhuizing komt de collectie van het museum nu ook veel meer tot haar recht. Het thans beschikbare oppervlak is drie keer zo groot als het oude, waardoor veel van het vroeger op een andere lokatie opgeslagen materiaal nu een plaats in het museum heeft gekregen. De tentoonstelling als geheel geeft nu een ruim en logisch overzicht van de Nederlandse militaire luchtvaartgeschiedenis van het begin in 1913 tot heden.

Neptune
Van de 31 vliegtuigen en helicopters die het museum bezit zijn er 22 te zien. Alle toestellen hebben bij een van de hierboven genoemde krijgsmachtonderdelen gevlogen. Binnenkort wordt de collectie uitgebreid met een Lockheed F-104G Starfighter en een Lockheed P-2H Neptune. Het laatstgenoemde type doet thans dienst als patrouillevliegtuig bij de Marineluchtvaartdienst. Binnen enkele jaren wordt het toestel vervangen door de Orion, eveneens een produkt van de Lockheed fabriek. Omdat de Neptune nogal flinke afmetingen heeft wordt het toestel buiten de hallen tentoongesteld. Er staat reeds een opengewerkte neus van een Neptune in het museum, zodat men goed kan zien met welke apparatuur de bemajining haar werk doét.
De inventaris van de luchtmacht bestond op de oprichtingsdatum (1 juli 1913) uit slechts één vliegtuig, de ;,Brik" genaamd. Helaas bestaat dit toestel al lang niet meer. Het tweede vliegtuigtype van de luchtmacht, toen nog de ,,luchtvaartafdeling" geheten, was de Farman F-22, waarvan erin 1913 drie en in 1914 zes werden aangeschaft. Van dit type is een nagebouwd exemplaar op ware grootte aanwezig.
Beroemde vliegtuigen uit de periode 1942-1950 ontbreken niet in het museum. Tot deze categorie behoren de Spitfire en Mustang jachtvliegtuigen en de B-25 Mitchell bommenwerper. De Gloster Meteor behoort tot de enkele typen vliegtuigen waarvan, in verschillende uitvoeringen, twee exemplaren te zien zijn.

Dit type was het eerste straalvliegtuig van de luchtmacht en deed in 1948 zijn intrede. In totaal heeft de luchtmacht 265 Meteors in dienst gehad. De Meteors in het museum zijn een Mk IV (jager) en Mk VII (lesvliegtuig).

Fokker
Bij de Nederlandse luchtstrijdkrachten hebben in de vooroorlogse jaren veel verschillende Fokkervliegtuigen dienst gedaan zoals de C-1, C-5, D-21 en G-1. Van al deze typen zijn echter alleen kleine modellen aanwezig. Een groep particulieren, die zich verenigigd heeft in de ,,Stichting Vrienden van het Militaire Luchtvaart Museum", wil voor het museum een Fokker G-1 gaan bouwen. De G-1 behoorde tot de beste gevechtsvliegtuigen van de vooroorlogse luchtvaart. Wel aanwezig zijn twee naoorlogse Fokker-vliegtuigen, de S- 11 Instructor en de S-14 Machtrainer. Beide typen hebben als lesvliegtuig dienstgedaan.
In het museum wordt speciale aandacht besteed aan de Tweede Wereldoorlog. Opeen aparte plaats wordt stilgestaan bij de geallieerde vliegers en bij anderen die hun leven gaven voor onze vrijheid. In het zogenaamde ,,Ereboekder gevallenen" van het museum zijn de namen vermeld van hen die vielen in dienst van het Nederlandse luchtvvapen in de periode 1940-1950.
Ter herinnering en ter ere van de op één dag gevallenen wordt het boek op die datum opengeslagen. Het initiatief tot de samenstelling van dit boek werd genomen door de Koninklijke Vereniging,,Onze Luchtmacht", ter gelegenheid van het dertigjarige bestaan van de vereniging in 1978. De doelstelling van de uit meer dan 4000 leden bestaande vereniging is: ,,Het leggen vaneen band tussen het Nederlandse volk en zijn luchtmacht, waardoor dit krijgsmachtonderdcel zich te allen tijde gesteund zal weten door de sympathie en morele steun van ons volk".

Motorenlijn
Behalve vliegtuigen en helicopters is er een uitgebreide verzameling documenten, foto's, reddingsmiddelen, uniformen en vliegtuigonderdelen te zien. De aanwezige uniformen vormen een bonte mengeling. Personeel dat van andere wapens of dienstvakken overging naar de ,,luchtvaartafdeling" mocht in de beginperiode het uniform van het betreffende wapen of dienstvak blijven dragen.
Oude en nieuwe vliegpakken, zuurstofmaskers, parachutes en schietstoelen geven een duidelijk beeld van de snelle ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden.
Een motorenlijn met meer dan 25 exemplaren geeft op indrukwekkende wijze een overzicht van de meest eenvoudige stermotor tot de geavanceerde straalmotor.
Opengewerkte motoren met draaiende delen laten zien hoe zo'n motor werkt. Het voorlichtende aspect van de tentoonstelling neemt een centrale plaats in. De uitleg vaB de werking van een vliegtuig in zijn geheel, en van enkele onderdelen in het bijzonder, accentueren deze opzet.
Verschillende typen vliegtuigconstructies en vluchtsimylatoren completeren het geheel.
Het aandeel van de Marineluchtvaartdienst is, hoewel bescheiden, ook zeker het bekijken waard. Behalve de reeds genoemde Neptune zijn er onderdelen van een Sikorsky S-55 helicopter en Seafury jachtvliegtuig te zien.
Een geheel intact patrouillevliegtuig van het type Grumman Tracker is met opgevouwen vleugels een van de blikvangers van de tentoonstelling. De constructie van dit type en soortgelijke marinevliegtuigen is zo gekozen om de toestellen op vliegdekschepen gemakkelijker te kunnen parkeren.
Een bezoek aan het militaire luchtvaartmuseum is aan te bevelen voor jong en oud. Voor de gehandicapten zijn voorzieningen getroffen zoals aangepaste ingangen en toiletten.
Het museum is van maandag t/m vrijdag geopend van 10.00 tot 16.00 uur. De toegang is gratis.