Digibron.nl

Kabinet wil spreiding van raadsverkiezingen

Bron: Reformatorisch Dagblad
Datum: zaterdag 24 juni 1995
Auteur: Auteur niet bekend
Pagina: 5   (Binnenland)

DEN HAAG - Het kabinet wil af van het vaste regime om alle gemeenteraadsverkiezingen op dezelfde dag te laten plaatshebben. Als belangrijkste voordeel noemde premier Kok gisteren na afloop van het kabinetsberaad dat deze verkiezingen daardoor minder in het licht van nationale discussies zullen staan.

Staatssecretaris Kohnstamm van binnenlandse zaken heeft het voorstel om de gemeenteraadsverkiezingen te spreiden geformuleerd in een brief aan de Tweede Kamer. „Spreiding van gemeenteraadsverkiezingen zal de animo van landelijke politici om zelf campagne te gaan voeren voor die verkiezingen en nationale thema’s aan de orde te stellen, doen afnemen”, meent Kohnstamm.

Tegelijkertijd zullen lokale politici en lokale media meer mogelijkheden krijgen om de gemeentelijke politieke thema’s voor het voetlicht te brengen. Belangrijkste gevolg daarvan is dat de lokale politici zich op grond van gemeentelijke aangelegenheden gekozen zullen weten. Hun mandaat krijgt daarmee een sterkere legitimatie.

Kohnstamm erkent dat spreiding van de gemeenteraadsverkiezingen niet automatisch tot gevolg zal hebben dat kiezers zich in hun keuze alleen of vooral door plaatselijke politieke kwesties zullen laten leiden. Hij is echter wel van mening dat de kans daarop door zijn voorstel toeneemt. Kohnstamm stelt voor de verkiezingen landelijk zo te spreiden dat er ieder jaar meerdere malen gemeenteraadsverkiezingen zijn.

De brief van Kohnstamm volgt op een advies van de Kiesraad. Het kabinet is met dat advies akkoord gegaan. De Kiesraad geeft toe dat er ook nadelen aan de spreiding kleven. Zo signaleert de raad dat het tot een geringere opkomst kan leiden. De staatssecretaris schrijft dat dat moeilijk is te voorzien. ,,De opkomst bij herindelingsverkiezingen is over het algemeen niet kleiner dan bij reguliere staatsverkiezingen”, voegt hij daaraan toe.

Ongewenst

Als ander mogelijk nadeel geeft de raad de mogelijkheid aan dat aanhangers van een partij zich voor de dag van de kandidaatstelling massaal laten inschrijven in het persoonsregister van de gemeente waar verkiezingen plaatshebben. Zij kunnen dan hun stem in die gemeente uitbrengen en de stemwinst van de partij van hun voorkeur vergroten.

Het kabinet is, in navolging van de Kiesraad, tegen een spreiding van verkiezingen voor de Provinciale Staten. Bij de statenverkiezingen spelen landelijke belangen een rol. Volgens Kohnstamm is dat „onontkoombaar en niet onbegrijpelijk”. Provinciale Staten kiezen kort na hun verkiezing de leden van de Eerste Kamer. Om die reden acht het kabinet spreiding van de statenverkiezingen ongewenst.

In de brief gaat Kohnstamm verder in op het ronselen van volmachtstemmen en uitstel van verkiezingen bij calamiteiten. De bewindsman vindt het wenselijk om hiervoor een wettelijke regeling te treffen.