Digibron.nl

Minister De Vries heeft zijn zin

Bron: Reformatorisch Dagblad
Datum: woensdag 28 augustus 1991
Auteur: W. van der Knaap
Pagina: 3 (Binnenland)

DEN HAAG — Het is hem weer eens gelukt. Minister De Vries houdt zich meestal wat op de achtergrond, maar let op. Intussen zorgt hij wel dat er gebeurt wat hij wil. Kok kan wel hard roepen dat hij „ontkoppelen niet meemaakt", maar dat prikkelt De Vries alleen maar om te zorgen dat er niet gekoppeld wordt. Zonder overigens de ander tegen zich in het harnas te jagen. Dat leverde hem eens de treffende typering op dat hij net is als slagroom: hoe meer je erin slaat, hoe harder hij wordt.

Het compromis dat het kabinet gisteren presenteerde, draagt in meer dan één opzicht het stempel van de minister van sociale zaken. Het gaat uit van een groot vertrouwen in de sociale partners en dat is al sinds jaar en dag het handelsmerk van deze minister. De achterliggende gedachte is dat, als het bedrijfsleven zich nou een beetje wil inhouden met het verhogen van de lonen en als de salarissen van de ambtenaren ook niet zo heel veel stijgen, de uitkeringsgerechtigden er nog helemaal niet zo gek uitspringen als de uitkeringen met 3 procent omhoog gaan.

Je zou dus als het ware kunnen spreken van een beleid dat op drie sporen loopt. Het eerste en belangrijkste is de loonontwikkeling in de marktsector. Het kabinet wijst er in de brief aan het parlement op dat het „meer dan ooit" gewenst is dat de groei van de werkgelegenheid en de versterking van de internationale concurrentiepositie worden ondersteund door een gemeenschappelijke inzet van overheid èn sociale partners. Kortom, het zoveelste pleidooi voor loonmatiging van De Vries.

Extra duit
De Vries beseft ook wel dat de werknemers niet zo maar af zullen zien van een extra duit in het loonzakje. Voor wat hoort wat. Welnu, de minister staat hier niet met lege handen. De belastingvrije voet gaat omhoog, het arbeidskostenforfait eveneens, de inflatiecorrectie wordt in 1992 alleen toegepast op de belastingvrije voet en het wao-beleid moet ervoor zorgen dat de premies omlaag gaan. Al met al een heel pakket, dat ertoe moet leiden dat mensen met een minimuminkomen er ongeveer 1 procent bijkrijgen. De modale inkomens gaan er ook nog wat op vooruit (0,3 procent). Voor wie nog meer verdient zit er geen extraatje meer in het pakket.

Volgens de minister moet dit alles een loonmatigingseffect geven van 0,5 tot 1 procent. De meest recente loonraming van het Centraal Planbureau (CPB) kan daarom van 3,75 procent voor 1992 worden bijgesteld naar 3 procent. En hier schuilt het addertje onder het gras, want hoe de loonstijging in de marktsector uitvalt, heeft De Vries niet in de hand. Hij kan roepen wat hij wil en een klemmend beroep doen op het verantwoordelijkheidsgevoel van de bonden, maar uiteindelijk zijn het de bonden en de werkgevers die beslissen over de loonstijging en niet de minister.

Daar komt bij dat de bonden niet wat je noemt enthousiast hebben gereageerd op het pakket maatregelen met betrekking tot de koppeling en de wao. In een eerste reactie zei een woordvoerder van FNV, CNV en MHP gisteren dat „het vertrouwen in de huidige regering overboord is gezet". De Vries heeft echter van zijn kant blijkbaar nog alle vertrouwen in de vakbeweging.

Ambtenaren

Na het bedrijfsleven komt de collectieve sector aan de beurt in de plannen van De Vries. Hij schrijft aan de Kamer dat de regering zich wat de salarissen van de ambtenaren betreft „wil oriënteren op de gematigde loonontwikkeling in de marktsector, zoals die mede mogelijk wordt gemaakt door het beleidspakket van het kabinet".

De minister gaat er dus van uit dat de sociale partners zich inderdaad zullen willen matigen en dat de loonstijging in de marktsector inderdaad niet meer dan 3 procent zal zijn in 1992. En dat is dan direct een argument voor hem om te zeggen dat het aanvaardbaar is om de ambtenaren ook niet meer dan 3 procent loonstijging te geven. Waarom zouden ambtenaren tenslotte meer moeten krijgen dan andere Nederlanders?

En dan komt het sluitstuk van het verhaal: de uitkeringsgerechtigden. Wat ligt nu meer voor de hand om die ook 3 procent te geven? Gelijke monniken, gelijke kappen. Alle Nederianders even veel vooruit. De grote basisveronderstelling is natuurlijk dat werkgevers en werknemers zich inderdaad zullen matigen. De Vries legt daarmee de zwarte Piet bij de vakbonden. In feite komt het erop neer dat er dan wel geen koppeling meer is, maar als de bonden niet te veel loon eisen, krijgt toch iedereen even veel extra.