Digibron.nl

Alles op orde bij Delft Instruments

Bron: Reformatorisch Dagblad
Datum: woensdag 25 september 1991
Auteur: Auteur niet bekend
Pagina: 13 (Financiën en Economie)

DEN HAAG (ANP) - Koppen zijn er niet gerold bij bestuur en commissarissen van Delft Instruments (Dl) naar aanleiding van omstreden export van defensieapparatuur naar Irak en Jordanië. Wel is intern strak orde op zaken gesteld en is een aantal disciplinaire maatregelen genomen. Het bestuur denkt zijn zaakjes nu zo ver onder controle te hebben, dat een onderzoek naar het effect van de genomen maatregelen door Amerikaanse overheidsinstanties positief voor de onderneming zal uitpakken.

Dit bleek gisteren tijdens een buitengewone aandeelhoudersvergadering van Delft Instruments, waar president-commissaris, drs. G. Verhagen en bestuursvoorzitter ir. R. V. Kingma volmondig toegaven dat er bij enkele exporten naar Irak regels zijn overtreden, zowel interne regels als regels van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken. Verhagen verzekerde echter in zijn inleidende woorden met klem dat alle gewraakte transacties hebben plaatsgevonden voordat het internationale embargo tegen Irak door de Golfoorlog van kracht werd.

Deemoedig

Verhagen nam aan.het begin van de vergadering al aardig wat wind uit de zeilen van aandeelhouders door zich deemoedig en open op te stellen. „Wij willen vanmiddag volledig opheldering van zaken geven en willen niets bagatelliseren. Onder verantwoordelijkheid van het bestuur zijn er overtredingen begaan, maar de raad van commissarissen zal geen bestuursleden ontslaan. Ik hoop dat de speculatie over de positie van de raad van bestuur nu zal verdwijnen", aldus Verhagen.

Volgens de Amerikanen zouden ondernemingen van Delft Instruments in 1989 en 1990 Amerikaanse nachtzichtkijkers naar Irak en Jordanië hebben geëxporteerd zonder de vereiste toestemming. Het ging hier om herexporten van Dl-produkten waarin Amerikaanse onderdelen waren verwerkt. In zulke gevallen behoort Amerika toestemming te verlenen voor deze herexport, en dat is niet gebeurd.

Voor straf kreeg Dl een boycot aan de broek, waarbij het Amerikaanse ondernemingen werd verboden zaken te doen met Dl. Ook Amerikaanse onderdelen van nachtzichtapparatuur vallen onder deze boycot. Onlangs werd de boycot met 90 dagen verlengd.

Het bestuur verzekerde aandeelhouders dat enkele leveringen die na de instelling van het wapenembargo tegen Irak waren uitgevoerd hun wortels hadden gevonden in voor de embargo-datum afgesloten contracten en dat derhalve het embargo niet was geschonden.

Ontslag

Het bestuur gaf de omzeiling van de Amerikaanse exportvergunningen toe. Tegen zeven werknemers zijn inmiddels disciplinaire maatregelen getroffen. Kingma vertelde na afloop van de vergadering dat deze maatregelen uiteenliepen van overplaatsing tot ontslag.

Hij liet doorschemeren in zekere zin gebonden te zijn aan de Verenigde Staten. „De Amerikaanse overheid zou het ons niet in dank afnemen indien we de defensiesector zouden verkopen. De exportvoorschriften van de VS gelden ook voor diverse civiele produkten, zodat een eventuele koper met dezelfde problemen zou zitten. Eventuele afstoting van de defensiesector zou dan ook geen effect sorteren. De Amerikaanse overheid kan er zeker van zijn dat Dl de voorschriften nooit meer zal overtreden", aldus Kingma.

Een van de omstreden leveranties betrof uitvoering van een in 1988 gesloten contract tussen de Belgische verkoopdochter Instrubel en de Iraakse overheid. De waarde van dit contract, dat in drie jaar zou worden uitgevoerd, bedroeg ƒ 70 miljoen. Het ging hierbij om nachtzichtapparatuur.

De verschepingen vielen onder Belgische uitvoervergunningen, maar de vereiste Amerikaanse toestemming werd niet gevraagd omdat Europese leveranciers enige onderdelen niet op tijd voor de afgesproken leverdata konden leveren. Dl had overigens wel pech met de na 2 augustus vorig jaar (de dag waarop de Golfoorlog uitbrak) geleverde waar, want er zijn geen betalingen voor binnengekomen. Een testexemplaar voor Joranië is tijdens de oorlog in de woestijn gestrand en. ondanks herhaalde verzoeken, nog niet teruggestuurd.

Dl heeft inmiddels een aantal maatregelen getroffen, waardoor kan worden voldaan aan Amerikaanse voorwaarden om de boycot op te heffen. Bij uitvoer wordt voortaan dubbel gecontroleerd. In de organisatie is, een strengere scheiding aangebracht tussen ondernemingen die strategische goederen produceren en de civiele bedrijven. Daartoe is een nieuwe subholding opgericht waar alle defensiebedrijven zijn ondergebracht.

Inspectie

De Amerikaanse overheid begint vandaag met een inspectie naar de maatregelen, die in eerste instantie tien dagen zal duren. Mogelijk komen er daarna meer inspecties, maar Kingma is vol vertrouwen dat alles nog dit jaar kan worden afgerond en dat volgend jaar met een schone lei kan worden begonnen. Hij baseert dit op de gang van zaken bij andere bedrijven die een dergelijk onderzoek moesten ondergaan.

Indien dit lukt, dan verwacht Kingma volgend jaar in de zwarte cijfers te kunnen afsluiten. Over 1'. >1 blijft hij rekenen op een verlies van circa 34 miljoen, waarin alle kosten van de boycot, voorzieningen voor juridische bijstand, kosten voor een eventuele schikking met de Amerikaanse overheid en afvloeiingskosten voor personeel zijn begrepen.

Verhagen ontkende suggesties van aandeelhouders dat de Nederlandse Justitie proces-verbaal zou hebben opgemaakt naar aanleiding van de omstreden exporten. Kingma gaf echter toe dat zowel Justitie als de Economische Controle Dienst een onderzoek instellen. Daarover is echter nog niets vernomen.