Digibron.nl

Wolderwijd leek net groentensoep

Bron: Reformatorisch Dagblad
Datum: woensdag 7 augustus 1991
Auteur: . Vogelaar
Pagina: 15 (In de Regio)

HARDERWIJK - 't Leek net groentensoep. Explosieve algengroei bedierf de waterkwaliteit van het Wolderwijd. Dit jaar werden rigoureuze maatregelen genomen. De veelzijdigheid van de randmeren tussen Veluwe en Flevoland staat centraal op een expositie in het milieucentrum van Harderwijk.

Vanaf de buitenkant lijkt het centrum op de hoek van de Doelenstraat op een ruïne. Grassprieten tieren welig op de bovenkant van een eeuwenoude muur. Het interieur van het milieucentrum achter die muur staat daarmee echter in schril contrast. „Op 6 november 1990 gingen we open", verklaart een medewerker. „Vrijwilligers hebben hier twee woonhuizen omgebouwd tot milieucentrum. Op 1 september treedt een coördinator in dienst van de Stichting Milieucentrum Harderwijk, omdat een centrum dat alleen met vrijwilligers werkt, niet bepaald ideaal functioneert". Het milieucentrum is een samenwerkingsverband tussen de gemeente Harderwijk en een breed scala aan milieuorganisaties.

Extra 'attractie' van het centrum is tot eind deze maand een bescheiden foto-expositie van de directie Flevoland van Rijkswaterstaat. Zeventien foto's op een gebogen wand gunnen een blik op de veelzijdigheid van de randmeren die de Veluwe na de inpoldering van de Flevopolders voor uitdroging moesten behoeden.

Nat was de Veluwe nooit geweest. Het vocht dat er valt, zakt in de zanderige bodem snel weg. Met nieuwe polders voor de 'deur' vreesde het bosgebied voor verdere uitdroging. Daarom werden de meren aangelegd als buffer tussen het oude en het nieuwe land.

Troebel

Er zijn meer functies van de randmeren op de 'plaatjes' te zien: bij Bremerberg vindt waterwinning plaats. Een gemaal raast. Eromheen staan bomen in al te keurige rijen opgesteld.

Een zandzuiger slaat zijn armen gretig in de bodem van het Kattediep. Met de "Aldebaran" voeren mannen van Rijkswaterstaat onderzoeken uit. Vrachtschepen tjoeken langs en pleziervaartuigen liggen geduldig te wachten op een plaatsje in de Hardersluis, die bij Harderwijk het Veluwemeer en het Wolderwijd met elkaar verbindt. Langzaam glijdt vissersboot HK 21 voorbij. De ra's hangen vol netten. Een deel van de vroegere Zuiderzeevissers vond nieuw emplooi in de visserij op de randmeren.

Problemen zijn er ook. De 'recreatiedruk' is groot. Surfers komen in grote aantallen voorbij. Ook de industrie vormt een bedreiging. De fosfaatrijke Schuitenbeek stort zich in het Nuldemauw en het Wolderwijd werd bedorven door eutrofiëring, waardoor overmatige algengroei ontstond. Gevolg was een troebel, groen meer, waarin een aantal plante- en diersoorten maar nauwelijks het hoofd boven water kon houden. Een luchtfoto op de expositie maakt het verschil in waterkwaliteit tussen het Veluwemeer en het Wolderwijd duidelijk. Rijk, provincies, gemeenten en water- en zuiveringsschappen vatten samen de Bestrijding van de Overmatige Algenbloei in de Randmeren (Bovar) aan. Er moesten fosfaat- en stikstofbeperkende maatregelen worden genomen (inmiddels wordt het afvalwater van de zuiveringsintallaties gedefosfateerd) en dit jaar werd 400.000 ton witvis uit het Wolderwijd verwijderd. Er werden een miljoen kleine snoekjes uitgezet. die de witvispopulatie binnen de perken moeten houden. Er waren te veel witvissen, die al met al te veel watervlooien aten, die daardoor te weinig algen aten, die daardoor in aantal flink konden uitdijen. De helderheid van het Wolderwijdse water is inmiddels verbeterd van 30 naar 175 centimeter.

Door verbetering van de waterkwaliteit keren waterplanten terug in de meren, zo is elders reeds gebleken. Vanuit het Veluwemeer wordt 'fris' water het Wolderwijd ingepompt door buizen onder de weg over de Hardersluis. Hierdoor wordt het Wolderwijd 'doorgespoeld'.

Behalve terugkeer van waterplanten probeert men ook zanderige gronden en slibveldjes te laten ontstaan. „Natuurbouw" heet dat met een naar woord.

Ketelmeer

Bij het Ketelmeer zitten de problemen dieper. De achterstand in ontwikkeUng en inrichting ten opzichte van de andere meren wordt hier veroorzaakt door de slechte kwaliteit van de bodem. „Grootschalige bodemsaneringsmaatregelen kunnen noodzakelijk blijken te zijn", zegt de expositie voorzichtig. Daarnaast zijn er plannen voor een omvangrijke baggerspecieberging en voor dijkverhoging.

Net als de andere randmeren vormt ook het Ketelmeer een schakel tussen het oude en het nieuwe land. Een luchtfoto toont het contrast: strak en recht liggen de landerijen in de nieuwe polders er bij. Aan de overkant maakt de IJssel, helemaal niet strak en recht, nog even een fikse kronkel voor zij zich in het Ketelmeer stort.