Digibron.nl

Achter elke wolk schijnt de zon

Bron: Reformatorisch Dagblad
Datum: zaterdag 24 augustus 1991
Auteur: Auteur niet bekend
Pagina: 3 (Buitenland)

DEN HAAG (ANP) - Opluchting alom op de Sowjetambassade na het mislukken van de staatsgreep in Moskou deze week. Dat was de teneur tijdens de persconferentie die Sowjetambassadeur Aleksandr Tsjikvaidze gisteren op de ambassade in Den Haag gaf. Voor zijn collega-ambassadeur Joeri Derjabin uit Moskou is het nu, net als tevoren, „business as usual".

..De wolken die zich in de vroege ochtend van maandag boven ons vaderland sameppakten, waren zeer dreigend", aldus de ambassadeur. „Maar ze zeggen dat achter elke wolk wel de zon schijnt. Nou, dat is hier duidelijk gebleken: de afgelopen dagen hebben we kunnen zien hoe diep de ideeën van democratie en vrijheid wortel hebben geschoten in ons land". ' Maar gedurende de coup leek ook de ambassade door zonsverduistering getroffen. „Nee, er was hier geen griep", verzekert de ambassadeur. „We kregen gewoon te weinig informatie om aan de pers door te geven. In die drie dagen kwamen er maar twee berichten van ons ministerie in Moskou: op dinsdag het communiqué van Gennadi Janajev (de voorman van het Comité dat de macht overnam), en daarna nog het bericht dat het ministerie zijn werk voortzette op grond van de Sowjetgrondwet".

Een van de mensen van het ministerie voor wie het ook onder de junta „business as usual" was, is ambassadeur Joeri Derjabin, die als hoofd van de afdeling voor veiligheid en samenwerking dezer dagen in Nederland was voor overleg. „De vader van het CVSE-handvest van Parijs", zo prees zijn Haagse collega-ambassadeur hem.

Niet nodig

„Mijn bezoek aan Nederland was al maanden van tevoren gepland, het was mijn taak niet om beslissingen van het Comité te propageren", zegt de reizend ambassadeur. Dat bleek ook niet nodig, aangezien de nieuwe machthebbers het bestaande buitenlandse beleid zouden voortzetten. ..Bessmertnich (de minister van buitenlandse zaken) zei ons dat het buitenlandse beleid moest worden voortgezet, zoals dat was bepaald door de grondwet en het parlement", aldus Derjabin.

De minister zei dit volgens Derjabin op maandagmiddag om 18.00 uur tijdens een bespreking met functionarissen op het ministerie. Dezelfde Bessmertnich bleek eerder op maandag onbereikbaar voor westerse diplomaten, kreeg na terugkeer in Moskou een koortsaanval op dinsdag, om woensdag na de coup op een persconferentie te melden dat hij zijn beleid (weer) gewoon zou voortzetten. Gisteren is Bessmertnich ontslagen.

Wat Derjabin betreft, hij vertrouwde op de constitutionele status van het nieuwe regime: „De nieuwe machthebbers hadden immers toegezegd dat ze hun grondwettelijke verplichtingen zouden nakomen".

Maar volgens de Nederlandse Europarlementariër Jean Fenders, die Derjabin kort vóór diens vertrek in Moskou sprak, verdedigde de ambassadeur dinsdag nog de junta. „Ik probeerde hem de officiële versie uit te leggen, dat was toen de enige die verkrijgbaar was", verduidelijkte de diplomaat gisteren. „Nadien zijn er andere elementen bijgekomen die niet in het officiële verhaal pasten".

Pas bij aankomst in Nederland vernam Derjabin het heuglijke nieuws over Gorbatsjovs vrijlating. Zodat hij donderdag tegenover minister Van den Broek zijn waardering kon uiten over Nederlands standvastige houding tijdens de coup.

Ambassadeur Tsjikvaidze verwacht geen maatregelen tegen leden van zijn staf naar aanleiding van de mislukte coup. Als warm voorstander van de perestrojka zou zijn positie juist ernstig in gevaar zijn gekomen als de junta wèl de overhand had gehad, zegt hij.

Instabiel

Toch blijft de situatie in de Sowjet-Unie nog instabiel, nu Gorbatsjov tot een nieuwe verstandhouding moet zien te komen met zijn redder, de Russische president Boris Jeltsin. Tsjikvaidze wil niets horen van een machtsbalans tussen de twee: „Ze moeten samen, hand in hand verder gaan. Er zijn immers nog genoeg problemen, vooral op economisch gebied. Het Westen heeft al 2200 jaar een markteconomie, terwijl wij er nog maar net mee beginnen".

Ook al lijkt de invloed van de deelrepublieken door de uitkomst van de coup drastisch toe te nemen, verwacht Tsjikvaidze nog geen concurrentie van een Russische ambassade in Den Haag. „Dé republieken willen hun eigen soevereiniteit hebben en zelf contacten met het buitenland onderhouden. Daarvoor zijn verschillende mogelijkheden: verbindingsofficieren of volledige vertegenwoordigingen. Maar ambassades in het buitenland zijn duur, daarom zie ik nog niet zo snel gebeuren dat alle republieken hier eigen missies zullen vestigen".