+ Meer informatie

Opstapje

3 minuten leestijd

Staatssecretaris Bukman ('t is even wennen aan z'n naam in z'n nieuwe baan) is eigenlijk een buitenbeentje. Ooit minister, zij het een bijzondere portefeuille, is hij nu gedegradeerd tot staatssecretaris. Omdat hij buitenlandse handel doet, mag hij zich in het buitenland weliswaar minister noemen (ook al zoiets zots), maar daar heb je in Nederland natuurlijk niks aan als op vrijdag de ministerraad vergadert en je als 'onderwijsministertje' alleen mag binnenkomen als het de anderen belieft.

Zo'n zielig geval hebben we één keer meer gehad. Dat was in 1951, toen het ambt van staatssecretaris nog maar net was uitgevonden. De partijloze minister zonder portefeuille L. Götzen van het laatste restje vergane glorie, genaamd Uniezaken en Overzeesche Rijksdelen, werd een kabinetsperiode later staatssecretaris op hetzelfde ministerie, speciaal belast met de financieel-economische aangelegenheden.

Is de stap van minister naar staatssecretaris staatkundig een stap terug, het opstapje andersom is vrij normaal. Van de 134 onderministers die sinds 1949 over het politieke strijdtoneel marcheerden werden er dertig bevorderd tot minister. Soms gebeurde dat direct (zeventien keer), soms zat er een korte of langere poos tussen (dertien). Soms bleven ze hun eigen departement trouw (dertien), soms ook zochten ze hun heil ergens anders (zeventien). .^fepé^hS^I 'm sizwv ns-s «aitejfoüd Drie voorbeelden liggen zo voor het oprapen in het nieuwe kabinet-Ltib-'bers. Nou ja, zo direct voor.het oprapen ligt minister Dales natuurlijk riiet, , want we vinden haar in de geschiedenis pas terug wanneer we terugbladeren tot 1981, toen ze staatssecretaris van sociale zaken werd onder minister Den Uyl. Dan D'Ancona, feitelijk van hetzelfde laken een pak. In 1981 ook op Sociale Zaken gestationeerd, want Den Uyl had aan één staatssecretaris niet genoeg. En vergeten we vooral ook niet minister Hans van den Broek, die is begonnen als adjudant van minister Van der Stoel in Van Agts tweede kabinet. Hij bleef dat in Van Agts derde en werd pas in Lubbers' eerste kabinet minister.

Van den Broek bleef zitten waar hij zat. Dales en D'Ancona zagen 't ergens anders beter zitten. Er worden wat dat betreft soms halsbrekende toeren . uitgehaald. Een mooi voorbeeld daarvan is de KVP'er mr. Th. H. Bot. In het kabinet-De Quay oefende hij als staatssecretaris van binnenlandse zaken voor het ministerschap van onderwijs in het kabinet-Marijnen. En toeri Marijnen viel en Cals kwam, mocht Bot voor het politieke slapen gaan nog een beetje ministertje spelen op ontwikkelingshulp.

Soortgelijke schuivers maakte CHU-voorman Kruisinga, die als staatssecretaris eerst volksgezondheid deed op sociale zaken onder De Jong, daarna aan het lijntje werd gehouden van verkeer en waterstaat onder Biesheuvel, om ten slotte als minister te sneuvelen op defensie onder Van Agt.

Iemand die als een jo-jo op en neer ging op hetzelfde ministerie was staatssecretaris Lou de Graaf, de eenvoudige, hardwerkende vakbondsjongen, die via het CNV naar boven kroop en vorig jaar na een lange staat van dienst als staatssecretaris de landspolitiek vaarwel zei. Hij begon als staatssecretaris van sociale zaken in het eerstèkabinet-Van Agt (1977-1981). Werd daarna, de koning te rijk, minister in het derde kabinet-Van Agt (1982), om vervolgens, toen De Koning minister werd, in de eerste twee kabinetten-Lubbers (1982-1989) weer als staatssecretaris onder De Koning te figureren.

Eén keer nog mocht De Graaf het genoegen smaken met de grote jongens mee te doen. Dat was toen minister van binnenlandse zaken Van Dijk wegens een open-hartoperatie tijdelijk in de ziektewet en in het ziekenhuis belandde. Er zat toen weinig anders op dan een strafrechtelijk noodverband aan te leggen: minister De Koning van sociale zaken werd korte tijd opgenomen op binnenlandse zaken, terwijl De Graaf toen als pleister op de wonde een tijdje weer minister mocht zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.