+ Meer informatie

Lubbers: ondernemer kapitein op eigen schip

3 minuten leestijd

DEN HAAG — In de Troonrede van 1973 werd een bepaalde politieke gedachte compact weergegeven: investeringen moeten niet alleen naar hun bedrijfs economische consequenties worden afgewogen, maar ook naar die voor de mens en maatschappij.

Die formulering van linkse signatuur heeft wel misverstanden gewekt. Een toetsing van individuele investeringen aan het zgn. maatschappelijk nut werkt gewoon niet. Dit heeft de minister van Economische Zaken, drs. R. F. M. Lubbers, verklaard in een vraaggesprek met De Werkgever orgaan van het Nederlands Christelijk Werkgeversverbond.

De overheid moet er voor zorgen dat het totaal van de investeringen beantwoordt aan een stel maatschappelijke prioriteiten, aldus de minister verder onder meer, en wel: voldoende en goede werkgelegenheid, toereikend milieu, redelijke ruimtelijke ordening en internationale arbeidsverdeling en tenslotte het verdisconteren van toekomstige schaarste aan energie en grondstoffen.

De heer Lubbers omschrijft het begrip georiënteerde markteconomie dat in de structuurnota wordt genoemd als een economie waarin het marktmechanisme voor de economische afweging wordt gehanteerd zoals de ondernemer dat doet en waarbij de uitkomsten worden gecorrigeerd of beïnvloed. De individuele beslissingen geschieden van het marktgebeuren uit, maar zij staan onder invloed van sturende maatregelen van de overheid.

Kapitein op eigen schip
Het doel van die sturing is het bereiken van maatschappelijk aanvaardbare uitkomsten en keuzemogelijkheden voor de individuele ondernemer. Beide door middel van heldere, objectieve criteria. De ondernemer bepaalt zijn vrijheid, maar moet zich houden aan de bebakening. ,,Hij zal daardoor hier snel en daar langzaam varen. Verder blijft hij kapitein op eigen schip".

Omvang en richting van de investeringen moeten voldoen aan de totale beleidsdoelstelling. Het omvangsprobleem van de stimulering gaat hand in hand met het richtingsprobleem, het geld voor stimulering komt uit de samenleving die vraagt wat er met dat geld gebeurt.

In bepaalde bedrijfstakken kan het nuttig zijn voor een bepaalde periode sommige onderdelen van de bedrijfsvoering onderling af te stemmen in overleg met de vakbeweging en zo merkte zommerkte de minister voorts onder meer op. Dat kan in de sfeer van de investeringen, marketing, maar ook in de personele sfeer, bijvoorbeeld de buitenlandse werknemers. Met overige afstemming en gemeenschappelijke aanpak kan men sommige problemen beter onder de knie krijgen.

„De samenwerking in een sector omvat alleen bedrijven die mee willen doen. Als ze meedoen, mogen ze niet alleen de krenten uit de koek pikken, maar moeten ze het hele pakket nemen. We hebben wel gedacht aan zachte schappen om de samenwerking vorm te geven, maar hebben daar bepaald nog geen „ja" tegen gezegd. Op dat punt wacht ik ook de SER af'.

Bevoordeling van sectoren met een overlegstructuur is niet de opzet. De investeringsstimulering ib gericht op investeringen in alle sectoren, ook die welke geen sectoraal beleid hebben. In bedrijfstakken met een sectorbeleid gelden in beginsel geen hogere premies voor investeringen dan elders. Een verregaande accentuering is er wel in het kader van sectorstructuurverbetering waarvoor jaarlijks vierhonderd miljoen uit een andere pot beschikbaar is.

Loon subsidiekosten

De regering denkt het bedrag van een en een kwart miljard gulden aan loonsubsidiekosten te besteden met een zo hoog mogelijk arbeidsmarkteffect. Een deel zal globaal worden aangewend via verlaging van sociale werlcgeverslasten, een deel specifiek voor deelmarkten van bijvoorbeeld jeugdigen en academici.

Naarmate de overheid het bedrijfsleven meer stimuleert, is er meer rechtvaardiging om ook te sturen, zo heeft de minister verder meegedeeld. Als er minder ruimte is voor de arbeidsvoorwaarden in de komende jaren, zullen de werknemers via de vermogensaanwasdeling mee moeten delen in de kapitaalsgroei van de bedrijven waar het echt goed gaat.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.