+ Meer informatie

Potter: Oecumene is strijd voor rechtvaardige bewoonde wereld

Centrale comité Wereldraad in Jamaica bijeen (I)

5 minuten leestijd

KINGSTON — Tussen 1 en 12 januari vergadert in Kingston, Jamaica het centrale comité van de Wereldraad van kerken. Het centrale comité is het belangrijkste beleidsorgaan van de Wereldraad in de periode tussen de assemblees welke eens in de acht jaar plaatsvinden.

Belangrijke kwesties welke ditmaal de aandacht vragen zijn het antimilitarisme-programma, de mensenrechten de financiële positie van de Wereldraad en enkele politieke situaties. (Midden-Oosten, Indo-China, Midden-Amerika en Zuidelijk-Afrika).
De meeste van deze thema's zijn binnen de Wereldraad al vele malen aan de orde geweest. Belangrijk schijnt verder de discussie over de relatie tussen Wereldraad en de RK-Kerk, welke, naar men meent, onder de nieuwe paus zal verbeteren.
In de toespraak van secretaris-generaal Philip Potter van 1 januari werd het thema van de eenheid der mensheid sterk naar voren gehaald. Dit thema was al in 1968 door de assemblee van Uppsala ontwikkeld en het werd later in de kring van "Geloof en Kerkorde" (Leuven 1971) nader uitgewerkt. Potter schetste de nauwe relatie tussen de eenheid der kerk en de eenheid der mensheid. Hij gaf een kort overzicht van de ontwikkeling binnen de oecumenische beweging gedurende de laatste 30 jaar.

Hele wereld

"Het begrip „oecumene" heeft," aldus Potter, "de oorspronkelijke betekenis van „de gehele bewoonde wereld" herkregen en die aarde is des Heeren (Psalm 24:1). Het gehele leven van de mensheid komt onder Gods regering en gaat daarom ook de kerken aan. Wij moeten dus arbeiden aan de eenheid van de mensen, hetgeen inhoudt de deelname aan de strijd voor een rechtvaardige maatschappij waarin de barrières van klasse, ras en sex zijn weggebroken en de scheiding van volken en naties in vrede en verzoening zijn opgeheven."

Dr. Potter stond lang stil bij de kritiek op de Wereldraad. Hij sprak van een „sterke reactie op de verklaringen en acties van de raad op de terreinen van economische, raciale en politieke conflicten". Drie kerken hebben hun lidmaatschap opgeschort, maar aldus dr. Potter, het is opvallend dat de kritiek op bijv. de gift aan het Patriottisch Front vooral komt uit die lidkerken die voortkomen uit westerse landen die het meest bij het racisme in zuidelijk Afrika betrokken zijn.

Tijdens een persconferentie werd fundamentele kritiek op het beleid afgedaan in termen van provincialisme, westerse kerken en westerse landen, traditionalisme of zelfs isolationisme.

Pressiegroep

Interessant was dat dr. Potter vrij uitvoerig inging op kritiek van veel oudere datum, nl. die van dr. Headlam, een Anglicaanse bisschop die al in 1937 voorspelde dat een te vormen wereldraad (die er in 1948 kwam) zou ontaarden in een soort van politieke pressiegroep die christendom en socialisme met elkaar zou vermengen.

Potter meende daarentegen dat de Wereldraad wel degelijk zich moet uitlaten over sociale en politieke kwesties, waarbij ook de mensenrechten in hun totaliteit aan de orde moeten komen. Het programma ter bestrijding van het racisme (PCR) stond al direct in het teken van de radicale hervorming van de maatschappij. De Wereldraad heeft geleerd niet alleen te spreken, maar ook te handelen, aldus Potter, die nog opmerkte dat de oude kritiek van dr. Headlam nu door de tegenstanders van de Wereldraad, wordt aangewend om deze van marxisme of communisme te beschuldigen.

In het tweede deel van zijn toespraak ging dr. Potter in op de relatie die hij meende te kunnen zien tussen de Drieëenheid als onafscheidelijke relatie van drie personen die elkaar beïnvloeden en de relatie welke men binnen de oecumene nastreeft. Wie op zijn eentje meent te kunnen arbeiden ontkent in feite „de uitwisseling van het leven van de Drieënige God", en daarom zijn de betrekkingen tussen Wereldraad en. lidkerken zo belangrijk.

Waarheid

Het is duidelijk dat oude lijnen weer worden opgenomen en doorgetrokken en dat men de kritiek uit de lidkerken, of deze nu oud of recent is, wegpraat. De lijn van de „ene wereldmaatschappij" komt bijv. heel duidelijk naar voren in het rapport van de adviescommissie inzake „het zoeken naar een rechtvaardige, participatoire en onderhoudbare maatschappij", waarin het gemeenschappelijk zoeken van christenen en niet-christenen wordt beklemtoond, wat voor geloof of ideologie zij ook hebben.

„Wij pretenderen niet dat wij het monopolie van de gerechtigheid bezitten", zo heet het in dit document.

In de toespraak van de voorzitter van het centrale comité, de Anglicaanse aartsbisschop van Canada dr. Edward Scott, kwam eveneens naar voren dat niemand de totale waarheid voor zich kan opeisen. Wij kennen de waarheid altijd maar ten dele. „Elk mens, elke groep, elke kerk met haar eigen identiteit en integriteit heeft inzicht in de waarheid in haar totaliteit noch kan men haar in haar totaliteit bevatten. Wie dat wel pretendeert maakt zich schuldig aan afgoderij", zo meende Scott.

Informatie-orde

Niettemin bestaat de indruk dat de Wereldraad zelf wel enige pretenties op dit gebied heeft, daar men de bestrijders van de Wereldraad beschuldigt van deelwaarheids-argumentatie. De kritiek wordt vaak geweten aan eenzijdige westerse publiciteit door persbureaus die weinig oor hebben voor de geluiden uit de Afro-Aziatische wereld.

Toch was het interessant dat tijdens de plenaire discussies een der deelnemers gisteren opmerkte dat juist in die landen waar men de zgn. nieuwe internationale informatieorde voorstaat, de pers in handen is van de onderdrukkers, die deze gebruiken tegen de onderdrukten.

Zoals bekend heeft een permanente commissie van de raad zich achter die nieuwe informatieorde gesteld.

De discussies leverden totnogtoe nog weinig nieuwe gezichtspunten op. De standpunten zijn zo langzamerhand wel bekend en het ligt niet in de lijn der verwachting dat het beleid wezenlijk zal worden omgebogen. In het rapport van de herzieningscommissie, welke de programma's van de Wereldraad onder de loep neemt komen al evenzeer weinig nieuwe gezichtspunten voor.

Orthodoxie

Een oude Orthodoxe wens om meer invloed in de Wereldraad te krijgen wordt in het rapport gehonoreerd. De dialoog tussen de Oosters-Orthodoxe kerken en de andere tradities moet worden geïntensiveerd en met de Orthodoxe visies moet meer rekening worden gehouden. Zoals bekend dringen vooral de Orthodoxen sterk aan op een veel grotere nadruk op kerkelijke eenheid dan de huidige leiding van de Wereldraad dat doet.

Mogelijk wil men aan de kritiek van Orthodoxe zijde op de meer politieke en sociale eenheidsconcepties van de Wereldraad tegemoetkomen door de Orthodoxen wat meer „speelruimte" te geven. Een aanwijzing voor deze ontwikkeling is de publikatie (door de Wereldraad) van een boek over de Orthodoxe deelname aan de oecumenische beweging.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.