+ Meer informatie

Kohl dreigt het onderspit te delven

Bevolking van deelstaat Rheinland-Pfalz naar de stembus

3 minuten leestijd

MAINZ (DPA/ANP) - De CDU van bondskanselier Helmut Kohl lijkt op weg naar haar zoveelste nederlaag bij regionale verkiezingen. Opiniepeilingen kennen de oppositionele SPD een reële kans toe de regering over te nemen in Rheinland-Pfalz.

Deze relatief kleine deelstaat met 2.9 miljoen kiesgerechtigden aan de grens met Frankrijk, waar vooral vee, graan- en wijnboeren wonen, kiest morgen een nieuw parlement. Rheinland-Pfalz is sinds jaar en dag een bolwerk van de christen-democraten: sinds 1946 was zonder onderbreking een CDU'er premier in Mainz. Helmut Kohl komt er vandaan. Hij was tussen 1969 en 1976 premier van de deelstaat voordat hij overstapte naar de landelijke politiek. Sinds 1982 is hij bondskanselier in Bonn.

Na de eclatante overwinning bij de verkiezingen voor de vergrote Bondsdag in december vorig jaar kreeg de regering-Kohl de wind behoorlijk tegen. De kanselier van de eenheid liet SPD-tegenstander Oskar Lafontaine straatlengten achter zich met een campagne waarin hij de bewoners van de voormalige DDR een rooskleurige toekomst schilderde naast en niet onder hun westerse broers en zusters. Maar de praktijk van alledag is volstrekt anders.

Eenwording

In de nieuwe deelstaten komt het economisch herstel niet of nauwelijks van de grond. Als per 1 juH de overgangsbepalingen rond de bescherming tegen werkloosheid vervallen, zullen tientallen procenten ex-DDR-burgers aangewezen zijn op een sociale uitkering. Het zal nog jaren duren voordat „naar elkaar toegegroeid is wat bij elkaar hoort", zoals president Richard von Weizsacker rond de eenwording als een vader van de natie verklaarde.

En in de oude Bondsrepubliek is het geklaag niet van de lucht, omdat de regering van CDU/CSU en FDP voor de verkiezingen van december bij hoog en bij laag beweerde dat belastingverhoging niet nodig was ter financiering van de integratie van de ex-DDR in het verenigde Duitsland. Maar wat zien de kiezers nu? Er komt wel degelijk een verhoging van de benzine-accijns met meer dan 20 pfennig, terwijl de burgers ook meer moeten gaan betalen voor post en telefoneren.

In het Duitse systeem werkt de uitslag van deelstaatverkiezingen in tweeërlei opzicht door in de landelijke politiek: er is niet alleen sprake van een peiling van de populariteit van de politici en hun partijen in Bonn, maar ook vertaalt de uitslag zich in de stemverhouding in de Bondsraad.

Bondsraad

Elke deelstaat heeft een bepaald aantal zetels in de Duitse Eerste Kamer, die haar goedkeuring moet hechten aan de meeste wetgeving zoals die in de Bondsdag tot stand gekomen is. Pikant aan de verkiezingen van morgen is, dat Kohl zijn meerderheid in de Bondsraad verliest als de CDU het premierschap in Rheinland-Pfalz verspeelt.

Daar zijn verschillende mogelijkheden voor. De liberale coalitiepartner FDP heeft aangegeven dat ze niet ongenegen is van regeringspartner te wisselen. De partijgenoten van minister van buitenlandse zaken Hans-Dietrich Genscher regeren al tijden in Mainz als kleine partner van de christen-democraten, maar ze willen dat ook wel met de sociaal-democraten.

Als dus de SPD sterker uit de bus komt dan de CDU -en als de FDP boven de kiesdrempel van 5 procent blijft- lijkt een wisseling van coalitie in Rheinland-Pfalz een zeer reële optie. Een andere mogelijkheid is de vorming van een rood-groene coalitie in Mainz. Maar hiertoe is nodig dat de Groenen niet onder de kiesdrempel blijven, wat in december wel het geval was bij de verkiezingen voor de vergrote Bondsdag. Ze zijn ook niet vertegenwoordigd in de demissionaire Landdag in Mainz. De deelstaten Niedersachsen en Hessen hebben sinds kort een rood-groene regionale regering. Eerder heeft een rood-groene coalitie in Hessen het net een jaar uitgehouden.

Ook intern zit het niet lekker bij de CDU. Sinds in 1988 de geziene premier Bernhard Vogel -een broer van SPD-fractieleider in de Bondsdag Hans-Jochen Vogel- van zijn eigen partijgenoten het veld moest ruimen, is de rust niet hersteld.

De strijd om het premierschap in Rheinland-Pfalz gaat tussen de SPD'er Rudolf Scharping en de regionale regeringsleider Wagner.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.