+ Meer informatie

Geen paniek, wel bezorgdheid over Irak-dreiging in Israël

Burgers kritiseren uitstel van distributie gasmaskers

6 minuten leestijd

JERUZALEM — De Israëlische minister van defensie, Mosje Arens, vindt het nog niet nodig dat gasmaskers aan de bevolking worden verstrekt. Volgens hem loopt Israël in dit stadium van de Koeweit-crisis nog geen risico met chemische wapens te worden bestookt. De sfeer in Israël: geen paniek, maar wel bezorgdheid, en daarbij behoort het doorgeven van praktische tips over wat te doen bij een gasaanval.

De politiek van de Israëlische regering is: uit het conflict blijven en afwachten wat er gebeurt. De crisis wordt gezien als een inter-Arabisch en Amerikaans probleem. Het land kan en wil geen troepen sturen naar een staat als Saoedi-Arabië, dat zich altijd zeer anti-zionistisch heeft opgesteld.
De Amerikanen hebben in principe ook geen rol voor de Israëliërs weggelegd in de crisis. De Verenigde Staten hebben de wereld verdeeld in een aantal militaire zones. Zo valt de Perzische Golf onder CENTCOM (het centrale commando van de VS) en Israël onder EUCOM (het Europese commando). In de Amerikaans-strategische planning heeft Israël zorg te dragen voor de veiligheid in het oostelijk gedeelte van de Middellandse Zee. Concreet betekende dat destijds het tegengaan van Sowjet-expansie.
Maar het nuchtere verstand en de ervaring gebieden rekening te houden met de mogelijkheid dat Israël wordt meegezogen als er éen escalatie in het Golfgebied plaatsvindt. Dat kan op verschillende manieren gebeuren. De meest waarschijnlijke mogelijkheid is dat Saddam Hoessein de islamitische held wil spelen door zich tegen Israël te keren. Op deze wijze denkt hij de Arabische wereld te kunnen verenigen en de aandacht af te leiden van Koeweit. De inlichtingendienst van Saddam heeft al 'ontdekt' dat Israëlische vliegtuigen staan opgesteld op Saoedi's grondgebied. Deze beschuldigingen geven Irak te zijner tijd een voorwendsel dit land aan te vallen. De crisis wordt dan ook ernstig opgevat door militaire en politieke leiders.

Raketaanval
Aangezien Israël niet aan Irak grenst en beide grenzen minimaal 400 kilometer van elkaar verwijderd liggen, zal zo'n aanval vanuit de lucht moeten geschieden. De Iraakse leider kan zijn vliegtuigen of grond-grondraketten inzetten. Als Iraakse vliegtuigen naar Israël worden gezonden zullen deze door de waarschuwingssystemen worden ontdekt en er zal —in overeenstemming met de Israëlische filosofie dat een oorlog aan de andere kant van de grens moet worden uitgevochten— in het Jordaanse luchtruim een hevig luchtgevecht plaatsvinden. Militaire leiders achten de kansen op Iraakse infiltratie in het luchtruim van Israël klein omdat dit land volgens hem over superieure wapensystemen beschikt.
Veel bezorgder zijn de Israëliërs dan ook over een raketaanval. Een eenmaal afgeschoten raket als de 'Al-Hoesseini' kan —eenmaal afgeschoten— in de huidige stand van technologie niet worden onderschept. De ingebruikneming van de Israëlische anti-ballistische 'Arrow'-raket, die vorige week met succes een andere raket uit de lucht blies, laat nog enkele jaren op zich wachten. Minister Arens gelooft overigens niet dat de Irakezen in staat zijn chemische koppen op hun raketten te vestigen, zo liet hij enkele dagen geleden weten. Bovendien bereidt Irak momenteel ook geen raketaanval op Israël voor, zo melden de inlichtingendiensten. Als dat het geval is zal de Israëlische luchtmacht in een 'preventieve aanval' de lanceerbasis opblazen. In dit stadium van het conflict is er dus nog niet veel reden tot ongerustheid. Het Israëlische leger denkt de gasmaskers en ander beschermend materiaal nog te kunnen uitdelen als de situatie werkelijk kritiek wordt. De radio heeft gemeld dat een eventuele distributie aangekondigd zal worden op radio en televisie en dat die zal worden omgeroepen in de wijken. In elke wijk zal een distributiepunt zijn waar de maskers kunnen worden afgehaald.

Kritiek op uitstel
Maar de mensen nemen liever het zekere voor het onzekere en er heerst dan ook alom kritiek op het uitstel. Zondag spande een advocaat een geding tegen Arens aan en eiste onmiddellijke distributie. Als een aanval heeft plaatsgevonden is het immers te laat. Bovendien zal er een kolossale chaos ontstaan bij de stormloop op de opslagplaatsen die dan wel opengaan. Naar verluidt zijn er genoeg gasmaskers voor iedereen: joden, Palestijnen en alle toeristen. Tegenstanders van distributie wijzen op het slechte onderhoud door de mensen en op een mogelijke paniekreactie onder de bevolking. Bovendien, zo wordt gevreesd, zou de despoot van Bagdad het op kunnen vatten als een teken dat Israël aan wil vallen. Alles moet gedaan worden nog meer spanning te voorkomen.
In de kranten verschenen praktische tips wat er moet gedaan worden als men wordt aangevallen en geen masker bezit. De Israëliër dient niet naar de schuilkelder te gaan, zoals normaal het geval is bij een aanval, omdat de gassen zwaarder zijn dan lucht en naar beneden zakken. Hij moet in zijn eigen huis blijven en deuren en ramen sluiten. Vervolgens dient hij en zijn gezinsleden in een grote kamer te gaan zitten en alle kleren zo goed mogelijk te dichten met natte dweilen. Hij dient door een natte doek te ademen en naar de radio te luisteren en te wachten op instructies.

Witgloeiende massa
Na de aanval volgen een paar spannende uren. Maar de reactie van Israël op een raketaanval zal hevig zijn, zo hebben de militaire en politieke leiders herhaaldelijk gezegd. Wat de aard van de vergelding zal zijn is niet bekend. Maar volgens waarnemers is mogelijk dat na enkele uren uit de radio zal klinken dat Bagdad in een witgloeiende radioactieve massa is veranderd.
Ondanks de toeneming van spanning is er onder de bevolking geen sprake van paniek. Een totale oorlog wordt niet verwacht, maar hooguit een beperkte oorlog waarin de luchtmacht betrokken wordt. Toch vormt de crisis het gespreksonderwerp van de dag. Radio's staan op de nieuwsuitzendingen afgesteld. Overtuigd weet een man in een winkel: „Hoessein is een man die in de val zit en als hij zal sterven zal hij sterven als een islamitische held. Dus hij zal zich tegen ons keren".
Het hamsteren of het kopen van duurzame artikelen is nog niet gesignaleerd. Evenmin is er sprake van een uittocht van de tienduizenden toeristen in het land. Hotels melden enige afzeggingen van boekingen (vooral van Amerikanen), maar minister Gidon Patt van toerisme heeft gezegd dat er geen sprake is van terugloop van het aantal toeristen. Hij verklaarde dat ook nu Israël een veilig land is voor toerisme.

Positieve gevolgen
Als het Israël lukt zich afzijdig te houden van de crisis in de Perzische Golf, kunnen de ontwikkelingen politiek gezien positief voor de joodse natie uitpakken. Israëlische militaire deskundigen wijzen sinds het einde van de Iran-Irak oorlog op een verontrustende militaire capaciteit van Irak en ze eisten stopzetting van technologische hulp en wapenleveranties van landen als de Sowjet-Unie, Frankrijk, Groot-Brittanië en vooral West-Duitsland. Nu kunnen deze deskundigen zich in de handen wrijven en zeggen dat ze toch gelijk, hebben gehad. Ook verwacht Jeruzalem minder druk uit de Verenigde Staten over een oplossing van het PalestijnsIsraëlische conflict, dat in de ogen van de Amerikanen een Israëlische terugtrekking uit de Westoever en de Gazastrook impliceert. Israëlische politici zullen er na de Iraakse overrompeling van Koeweit op kunnen wijzen hoe belangrijk het hebben van veilige grenzen is. Ook wordt nu duidelijk -zo hoopt Jeruzalem- dat het gevaar voor de vrede niet in het Palestijns-Israëlische conflict ligt.


Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.