+ Meer informatie

P.C. Hooft, dichter der Renaissance

3 minuten leestijd

vervolg van pag. 3

tig boeken, die handelden over de periode van 1555-1584. Toen hij in 1647 stierf, was hij gevorderd tot de komst van Leicester in 1587. Zijn werk is nooit voltooid.

Hooft heeft in zijn „Historiën" naar objectiviteit getracht. Dit houdt in dat de fouten en gebreken van eigen volk niet verdoezeld of verzwegen worden en eyenmin de goede kanten van de vijand worden weggemoffeld. Hij wil de waarheid weergeven..... „'ten ware zij tot schade mijns vaderlands strekte". Dit voorbehoud maakte Hooft dus wel!

Om een voorbeeld te geven van het kleurrijk en beeldend effect van zijn stijl moge het volgende citaat dienen, waarin hij beschrijft hoe de Spanjaarden in 1576 huishielden in Antwerpen, een gebeurtenis die bekend staat als de Spaanse furie. Onder de talloze, wandaden die het Spaanse krijgsvolk pleegde was er een waarbij de grootmoeder van Hoofts eerste vrouw, Christina van Erp, betrokken was. De spelling is voor de leesbaarheid aangepast aan de hedendaagse:

„Christina de Bitter, grootmoeder mijner huisvrouwe, die haren voornaam gevoerd heeft, en eertijds weduwe van Andries van Erp, maar alstoen herhuwd aan Arnoud Fabry, was, nevens hare hoogbejaarde moeder Agnete Ooms, en sommige van 't gezin, vertogen in een kelder. Haar moeder, horende enig geweld op de deure doen, begaf zich derwaarts, om te zien wat het was, en wat raad daartegens. Juist als zij daar komt, slaat eèn.vaatjen ontsteken bussekruid de deur, en teffens haar te berste. Christina, mogende, dat pas, tussen de veertig en vijftig jaren zijn, loopt toe op den slag, ende vindt haar moeder verdaan op de vloer leggen. D'ingespatte stormers grijpen haar aan, willen haren man, en geld, geopenbaard hebben. Zij duwt hun ietwes toe, dat zij bij zich gestoken had, in hope van hen daarmee te lozen. Maar als zij ontkende, de rest en haren bedgenoot te kunnen melden, knopen zij haar met een eind lonts, bij den hals op, totdat ze scheen den geest te geven. Toen maakte men ze los, vergt van haar het zelfste opnieuw; daarna weder, en wederom; telkenmaal met gelijke beangstiging. Keurende, ten laatste, haar bestendigheid onverwinlijk, stuiven de rabauwen, om niet meer tijds te verliezen, ten huize uit, met al 't Ijeste, dat zij dragen konden, en laten haar in de strop. Een van 't gezin, horende 't gerucht aflaten, vertrouwt zich voor den dag te komen; ziet ze daar aan een ladder hangen, luttel min dan gewurgd. Fluks snijdt hij de koord aan stukken, en helpt haar aan adem. Zij bekwam, van de bezwijming; maar nooit haar vorige blijgeestigheid, van zo een doodneep, daar 't vernuft door gezwakt was, en 't gemoed eeuwlijk de streem afdroeg".

Uit het bovenstaande moge blijken dat Hooft op een bondige, kernachtige, maar niettemin indringende en boeiende wijze de geschiedenis tot leven wist te brengen.

Het werk dat hij ons in zijn Nederlandse Historiën schonk blijft uniek. Zijn visie op de geschiedenis is beïnvloed door zijn libertijnse levensbeschouwing en daarmee dienen we rekening te houden bij het lezen van zijn werk, vooral als hef gaat over de plaats die resp. overheid en kerk binnen de staat innemen. Daardoor ook heeft hij in zijn werk minder aandacht geschonken aan de godsdienstige drijfveren die tot de opstand hebben geleid.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.