+ Meer informatie

Een reis door Suriname en monumenten in Paramaribo

Tekeningen en foto's van oud en nieuw Suriname

6 minuten leestijd

Bij de Walburg Pers te Zutphen verscheen weer een schitterend boek over Suriname, ditmaal een bewerking van de in 1939 te Brussel in het Frans verschenen en daarna bijna klassiek geworden beschrijving van de „Reis door Suriname" van P. J. Benoit.

Bij dezelfde uitgever verscheen tevens de „Monumentengids van Paramaribo". Benoit was een avontuurlijke en moedige ontdekkingsreiziger, die Suriname in de eerste helft van de vorige eeuw (vermoedelijk in 1830) niet alleen beocht maar ook — al reizende — beschreef en vooral erg knap tekende.

Voor het na 140 jaar onder bereik van een breder kunst- en historie-minnend publiek brengen van een kleurenherdruk van Benoit's beroemd geworden met de hand gekleurde tekeningen, verdienen de uitgever en Suralco (die de uitgave subsidieerde) alle lof. De illustraties van Benoit's reisbeschrijving hebben altijd al meer de aandacht getrokken dan de reisbeschrijving zelf. Verder was al bekend dat de romantische en boeiend vertellende Benoit er in zijn chronologische en typografische aanduidingen nogal eens naast was en de vele malen dat zijn boeiend relaas ook nu weer met aanvullende noten moest worden gecorrigeerd, bevestigen dit.

Prijzen
Opvallend is bijvoorbeeld dat Benoit de slavernij — die toen nog niet afgeschaft was — vergoelijkt en de Nederlandse planters om hun ijver, intelligentie en offerbereidheid prijst. Hij hoopt dat de Nederlanders nog eens de vruchten zullen mogen plukken van alle inspanningen die zij zich voor het in cultuur brengen van Suriname hebben getroost.... Anno 1981 doen zulke uitspraken ons vreemd aan. Hoewel zending en missie ook voor de zedelijke en maatschappelijke verheffing van Suriname veel hebben betekend en er ook individueel soms veel goeds tot stand werd gebracht, wij blijven voor de typering van ons koloniaal beleid toch liever in de buurt van historici als Stedman, Van ..er en Van der Linden: De Surinaamse bladzijden van onze vaderlandse gehiedenis zijn ,,zwart" van de ,,zonden der vaderen".

Daarom: wie zich dit boek wil aanschaffen, zal dat vooral doen om de fraaie reproducties van de tekeningen waarmee Benoit de sfeer en de „couleur locale" van het zoete Suriname van de vorige eeuw op onnavolgbare wijze voor het nageslacht vastlegde.

De prijs voor het in kloek formaat en overigens keurig uitgevoerde boek is niet populair, maar zal voor de kunst- en hisstorie-minnaar geen bezwaar zijn. Dat lezers van een in Nederland verschijnende Surinaamse weekkrant dit boek zonder enige verdere verplichting voor een ƒ 20,- lagere prijs kunnen bestellen, moet waarschijnlijk worden aangemerkt als een staaltje van het bekende Surinaamse ,,regelen".

N.a.v. „Reis door Suriname" door P. J. Benoit; Uitgevern De Walburg Pers, Zutphen, 1980; gebonden; prijs ƒ 95,-.

Monumentaal Paramaribo

De ,,Monumentengids van Paramaribo" is bedoeld als een handzame en toegankelijke gids voor hen die belangstelling hebben voor de bouwkunst in Suriname. Dat behoeven niet alleen toeristen te zijn. Ook de ogen van de inwoners van Suriname kunnen door de belangstelling van buitenlanders voor de eigen bezienswaardigheden worden geopend.

Prof. dr. ir. Temminck Groll stelt in zijn inleiding dat de rol van Paramaribo voor wat betreft de Surinaamse architectuur zo belangrijk is, dat de ontwikkeling daarvan in het gehele land kan worden gevolgd aan de hand van wat er in de hoofdstad en in haar directe omgeving te zien is. Men kan daarmee instemmen en daaraan toevoegen dat dit ook voor andere sectoren van de Surinaamse samenleving geldt. Paramaribo is in veel opzichten representatief voor heel Suriname. Men zegt wel eens: Suriname is Paramaribo.

Wandelingen

Het boekje begint met een summiere weergave van de geschiedenis van Suriname en de stad Paramaribo en laat vervolgens zien door welke invloeden de karakteristieke Surinaamse architectuur werd bepaald. Invloeden achtereenvolgens van Engeland, van de joden uit Brazilië, van de Nederlanders (voornamelijk Zeeuwen) van de Franse protestanten, van de Amerikanen en van de Duitsers (de Hernhutters). Boeiend is het te leren opmerken hoe onder al die invloeden een eigen specifieke Surinaamse — uiteraard aan de tropische omstandigheden aangepaste — architectuur tot stand kwam, met hout als belangrijkste grondstof. De schrijfster neemt de lezer vervolgens mee op een drietal historische wandelingen door het hart vaiv de oude binnenstad van Paramaribo en vestigt al wandelende de aandacht aan de in bouwkunde geïnteresseerde wandelaar op interessante bezienswaardigheden. Wij hebben dit fraai geïllustreerde en goed verzorgde boekje met klimmende belangstelling gelezen en het spijt ons niet beter te hebben opgelet toen wij zelf door Suriname's hoofdstad wandelden. Met alle waardering voor de nauwgezetheid waarmee dit boekje werd geschreven hebben wij er toch enige onvolkomenheden in ontdekt.

Onvolkomenheden

Hoewel het ministerie van financiën al sedert enige jaren niet meer in het gebouw met het torentje aan'het Onafhankelijkheidsplein is gevestigd, blijft men dit gebouw toch het,,gebouw van Financiën" noemen (blz. 54). En op blz. 51 treffen wij nog de uit de koloniale periode stammende benaming ,,Brigade van de koninklijke marechaussee" aan. Bedoeld gebouw is sedert november 1975 in gebruik als kazerne van de militaire politie. De plattegrond van het Fort Zeelandia (blz. 44) die nodig is om de uitgezette wandeling te kunnen volgen, is zo klein afgedrukt dat de toerist met een loep uitgerust moet zijn om de getallet jes te kunnen lezen. Behoudens een enkele uitzondering (blz. 70) zijn de foto's zeer duidelijk. De gekleurde tekeningen van M. E. Spierings kwamen wij al eerder op kerstkaarten tegen. Voor de uitnemende vaklieden van het Aannemersbedrijf Woudenberg te Ameide (zie blz. 2) betreuren wij het dat hun fraai restauratie-werk van de houten kathedraal (blz. 31) niet is bekroond met een goede foto van dit prachtige bouwwerk. Een vergelijking van de aanblik van voor de restauratie met die van na de restauratie zou met het opnemen van 2 foto's heel goed mogelijk zijn geweest (bijv. zoals op blz. 38 is gedaan). Een omissie vinden wij het dat in het onderschrift bij de foto op blz. 88 niet is vermeld dat in dit gebouw de Nederlandse Ambassade is gehuisvest. Een tip waarvoor toeristen uit Nederland belangstelling zullen hebben.

Fris en handig

Afgezien van bovengenoemde kleine onvolkomenheden, hebben wij veel waardering voor dit frisse en handige boekje. In handen van bouwkundig geïnteresseerde wandelaars zal het zijn waarde stellig bewijzen. Onze twijfels hebben wij over de omvang van de behoefte die voor dit boekje zal blijken te bestaan. Als wij de Surinamers die vanuit Nederland naar hun geboorteland met vakantie gaan buiten beschouwing laten (omdat die doorgaans voor bouwkundige bijzonderheden van hun hoofdstad geen belangstelling hebben), moeten wij vaststellen dat door de huidige politieke woelingen het toerisme' naar Suriname vrijwel tot stilstand is gekomen. Het is niet te verwachten dat daarin spoedig verandering zal komen.

Wanneer intussen niet voldoende aandacht aan het onderhoud van bouwkundige monumenten wordt gegeven moet gevreesd worden dat veel Surinaamse bezienswaardigheden verdwenen zullen zijn wanneer het toerisme weer op gang komt. Lettend op het hoge tempo waarmee iri de tropen verrotting en verval optreedt, op de plaatsgehad hebbende massale uittocht van bekwame vaklieden, lettend ook op de geringe prioriteit die de nieuwe machthebbers in Suriname aan het conserveren van koloniale restanten geneigd zijn toe te kennen, kunnen wij niet anders dan (ook in dit opzicht) somber gestemd zijn. En ook aan de Nederlandse ontwikkelingshulp waarmee de kostbare restauraties van de RK kathedraal, van het Fort Zeelandia en van het Fort Nieuw Amsterdam zo vakkundig en fraai werden uitgevoerd, komt ooit een einde....

N.a.v. „Monumentengids van Paramaribo" door drs. Ypie Attema; Uitgeverij De Walburg Pers, Zutphen, 1981; paperback; 112 blz.; prijs ƒ 19,50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.