+ Meer informatie

Voortdurend beknibbelen

3 minuten leestijd

Een paar jaar geleden, om precies te zijn in 1986, is in Nederland een nieuw systeem van studiefinanciering ingevoerd. De extra kinderbijslag voor ouders met studerende kinderen verviel. Voortaan had ledere jongere die onderwijs volgde, vanaf zijn achttiende jaar recht op een basisbeurs.

Die basisbeurs was maar een beperkt bedrag, zeker gezien de hoogte van de collegegelden in het wetenschappelijk en hoger beroepsonderwijs. Maar studerenden die redelijkerwijs geen beroep konden doen op financiële steun van hun ouders, kregen aanvullende studiefinanciering. Bovendien konden ze ook tegen een matige rente een lening afsluiten.

Het was de bedoeling om de werking van het stelsel na een aantal jaren te evalueren. Bepaalde knelpunten konden dan opgeheven worden. In de praktijk is er echter sinds 1986 voortdurend aan het systeem van de studiefinanciering gesleuteld. Het allesbeheersende motief daarbij was vrijwel altijd dat van de bezuinigingen. Dat was zo onder CDA-minister Deetman en onder de socialist Ritzen is het niet anders.

Zo werd er geknabbeld aan de uiterste leeftijd waarop men nog in aanmerking kon komen voor studiefinanciering, terwijl ook de maximale studieduur werd ingeperkt. Ondanks de voortdurende verhoging van de collegegelden en andere prijsstijgingen, werd de hoogte van de basisbeurs bevroren.

Verder zijn er plannen om rentedragende studieleningen voortaan af te sluiten tegen de gangbare marktrente en om studenten die zakken voor hun propaedeuse, geen basisbeurs meer te geven. Voor de ov-kaart, die alle studenten automatisch krijgen (of ze het leuk vinden of niet) moet volgend jaar meer betaald worden.

Al die wijzigingen veroorzaken veel onrust in de studentenwereld. De Landelijke Studentenvakbond opende onlangs een klachtenlijn voor studenten en Is van plan de komende maanden allerlei acties te voeren tegen de bezuinigingsplannen van minister Ritzen.

Overigens is het vergeleken bij de jaren zestig en zeventig aan onze universiteiten erg rustig. Toen waren er grootscheepse bezettingen en poogden marxistische studenten greep te krijgen op de studieprogramma's en de hele gang van zaken aan de universiteit. Bij veel studenten was toen sprake van een revolutionair vuur. Men wilde de maatschappij radicaal hervormen. Dat vuur is nu gedoofd. De crisis van het marxisme Is ook aan de huidige studentengeneratie niet voorbijgegaan.

Het verzet tegen de voorgestelde maatregelen draagt nu meer het karakter van pure belangenbehartiging. Daarbij Is het voor de betrokken studenten de vraag of ze hun eigen belang het meeste dienen door deel te nemen aan intensieve campagnes tegen de bezuinigingsmaatregelen van de minister of door hard te studeren teneinde zich zo snel mogelijk en met goede kwalificaties op de arbeidsmarkt te kunnen presenteren.

Duidelijk is wel, dat de voortdurende beknibbeling op de studiefinanciering studenten afhankelijker maakt van hun ouders. Het feit dat zij tegenwoordig al met hun achttiende jaar meerderjarig zijn, verandert daar weinig of niets aan.

Tegelijkertijd is het ook zo dat studerende kinderen, zeker wanneer zij slechts voor een schamele basisbeurs in aanmerking komen, een steeds zwaardere financiële last vormen voor hun ouders. Dat is een verschijnsel dat zich ook elders ter wereld, bij voorbeeld In de Verenigde Staten, voordoet.

De vraag kan gesteld worden of daar niet een fiscale aftrekpost tegenover zou moeten staan. In ons huidige belastingstelsel is dat niet het geval. Op zich is het niet onredelijk dat ouders met een behoorlijk inkomen bijdragen aan de kosten van levensonderhoud van hun studerende kinderen, ook al heeft de wetgever hen dan al vanaf hun achttiende jaar meerderjarig verklaard. Maar die direct of indirect verleende financiële steun heeft wel consequenties voor de fiscale draagkracht van deze ouders.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.