+ Meer informatie

Bank voor „misdadigers en schurken" gaat welKcht dicht

Premier Major laat list en bedrog van BCCI uitzoeken

6 minuten leestijd

LONDEN (ANP) - In Londen is gisteren de gerechtelijke procedure begonnen die moet leiden tot de definitieve sluiting van de BCCI-bank. Dat betekent mogelijk het einde voor een bank die was betrokken bij het witwassen van geld uit de drugshandel, de wapenhandel, belastingontduiking en fraude. BCCI staat officieel voor Bank of Credit and Commerce International, maar is ook wel Bank of Crooks and Criminals International (Internationale Bank voor Schurken en Misdadigers) genoemd.

Het voornemen van de Britse centrale bank om BCCI te sluiten kan echter niet direct worden uitgevoerd. Het Britse Hooggerechtshof bepaalde gisteren dat de procedure om de bank te sluiten pas volgende week dinsdag mag beginnen. Rechter Browne-Wilkinson verklaarde dat het uitstel is bedoeld om na te gaan of er geen compensatie kan worden betaald aan de spaarders en de werknemers van de bank. Ook is het nu nog mogelijk dat de grootaandeelhouders van de bank in Abu Dhabi een plan opstellen om de bank te redden.

Kaaiman

Verder heeft de rechter het accountantskantoor Price Waterhouse opdracht gegeven alle tot nu toe nietgepubliceerde rapporten over BCCI openbaar te maken. Volgens Robin Leigh-Pemberton, president van de Britse centrale bank, zijn er documenten waaruit duideijk blijkt dat er fraude is gepleegd en hebben deze documenten hem doen besluiten de Britse vestigingen van BCCI te sluiten.

BCCI stond al jaren ongunstig bekend, maar volgens de centrale bank van Groot-Brittannië ontbrak het keiharde bewijs om tot sluiting over te gaan. Dat kwam pas op 27 juni, toen de onafhankelijke accountant van BCCI, Price Waterhouse, met een rapport kwam waarin gewag werd gemaakt van omvangrijke fraude. De Bank of England kwam toen onmiddellijk in actie. In samenwerking met andere centrale banken werden op 5 juli de tegoeden van BCCI in de zes belangrijkste landen bevroren.

De samenwerking tussen de centrale banken was nodig vanwege de eigenaardige structuur van BCCI. Het hoofdkantoor van de bank is gevestigd in Luxemburg, hoewel daar slechts 60 van de 12.000 personeelsleden werken. De buitenlandse activiteiten worden gecoördineerd vanuit de Kaaiman-eilanden en Londen zou, gezien het werk dat daar plaatsvindt, eigenlijk het hoofdkantoor moeten herbergen. Luxemburg en de Kaaiman-eilanden staan bekend als plaatsen waar het prettig bankieren is.

Spaarders

De Bank of England vond het nodig om BCCI te sluiten om spaarders, crediteuren en aandeelhouders te behoeden voor nog grotere verliezen. BCCI zou vorig jaar grote verliezen hebben gemaakt en die buiten de boeken hebben gehouden. Vooral op de handel in waardepapieren zou de bank miljarden guldens hebben verloren. De ramingen lopen uiteen van 10 tot 30 miljard gulden. De bank dekte die verliezen door spaargelden aan te trekken en die evetlmin in de boeken op te nemen. Maar om de spaarders te kunnen betalen moesten weer nieuwe spaarders hun geld komen brengen, zodat er als het ware een onzichtbare 'bank binnen de bank' ontstond.

Verder is de bank beschuldigd van het meewerken aan belastingontduiking. Voormalige werknemers vertelden dat de inwoners van Groot-Brittannië hun geld op naam van een buitenlands familielid konden zetten, waardoor zij geen belasting hoefden te betalen.

Drugsgeld

BCCI kreeg wereldwijde bekendheid toen een aantal werknemers van de bank werd veroordeeld voor het witwassen van drugsgeld voor de Panamese generaal Noriega. Drugshandelaren hadden voor verschillende rechtbanken het filiaal in Panama al in de jaren daarvoor geroemd als hun thuisbank.

Ook Abu Nidal, 's werelds meest gezochte terrorist, regelde zijn financiële zaken graag met BCCI. De Bank of England wist al maanden dat Abu Nidal, samen met stromannen en collega's, meer dan veertig rekeningen had bij BCCI.

Verder mocht BCCI de befaamde wapenhandelaar Adnan Khashoggi tot haar klantenkring rekenen. Khashoggi lijkt gebruik te hebben gemaakt van de bank bij het doorsluizen van het geld uit de verkoop van Amerikaanse wapens aan Iran naar de contra's in Nicaragua in de zogenaamde Irangate-affaire.

Daarmee is meteen het verband gelegd met de Amerikaanse geheime dienst CIA. Het is inmiddels duidelijk dat de CIA de BCCI gebruikte om geld over te maken aan personen die waren betrokken bij geheime operaties. De vraag is nog of de CIA ook illegale transacties heeft uitgevoerd via de bank. De geheime dienst zegt uiteraard van niet.

De CIA heeft, net als de Amerikaanse ministeries van justitie en financiën, blijkbaar wel genoeg reden 'om nauwelijks medewerking te verlenen aan een onderzoek naar BCCI. WiUiam von Raab, de voormalige directeur van de Amerikaanse douanedienst, verwijt de CIA een gebrek aan openhartigheid. Zijn verwijt is vooral gericht aan Robert Gates, de man die door president Bush kandidaat is gesteld als directeur van de CIA.

Boter op het hoofd

Robert Gates is echter niet de enige die wat heeft uit te leggen. In Groot-Brittannië lopen heel wat lieden met boter op hun hoofd. De gouverneur van de Bank of England, Robin Leigh-Pemberton, kreeg al in oktober 1990 een rapport van de accountants van Price Waterhouse op zijn bureau waarin sprake was van fraude bij BCCI. Het rapport was aanleiding voor de president en de directeur van BCCI om op te stappen. Al in 1987 had Price Waterhouse doorgegeven dat bij de vestiging op de Kaaiman-eilanden werd gefraudeerd. Leigh-Pemberton deed beide malen niets. John Major, nu premier en toen minister van financiën, kreeg op 12 juni 1990 een brief waarin stafleden van BCCI betoogden dat „de vele dubieuze activiteiten" van de bank snel moesten onderzocht. „Alleen dat kan de catastrofe voorkomen die aandeelhouders, investeerders en werknemers van deze organisatie anders staat te wachten". Een week later schreef een regionale inspecteur dat de incompetentie van het hogere kader van BCCI alleen werd overtroffen door de corruptie en de vriendjespolitiek.

De premier maakte gisteren tevens bekend dat de leiding van het onafhankelijke onderzoek naar de sluiting van de bank in handen komt van rechter Thomas Bingham. Het onderzoek richt zich op het toezicht op BBCI aan de hand van de wet op het bankwezen en op het tijdstip en de geschiktheid van het optreden van de Britse bankautoriteiten. Ook moet de onderzoekscommissie aanbevelingen opstellen om herhaling te voorkomen, aldus Major. Bingham krijgt toegang tot alle stukken die op de affaire betrekking hebben en kan met alle bankfunctionarissen en betrokken ministers spreken. De uitkomst van het onderzoek is openbaar, aldus Major. (ƒ 50.000). Parlementariërs hebben de minister van financiën gevraagd voor deze keer de vergoeding op 100 procent te stellen.

Woest

De grootaandeelhouder van BCCI, de familie van de heerser van Abu Dhabi, is juist aangetrokken door de ontwikkelingsfilosofie van de bank. Ook speelde een rol dat sjeik Zayed al-Nahyan een zwak had voor Aga Hasan Abedi, de oprichter van BCCI. Sjeik Zayed en zijn familie hebben sinds vorig jaar een belang van 77 procent in BCCI.

De sjeik is onbereikbaar voor commentaar, maar volgens vrienden is hij woest op de Bank of England. Hij voelt zich diep aangetast in zijn eergevoel en dat vindt hij veel erger dan het feit dat hij een paar miljard kwijt is, zo zeggen vrienden in Abu Dhabi. De Britse centrale bank heeft sjeik Zayed niet gewaarschuwd voordat zij ingreep in de operaties van BCCI. De sjeik meent dat hij langer de kans had moeten krijgen voor de reorganisatie van BCCI, waar hij aan werkte.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.