+ Meer informatie

Verkiezingsstrijd in Amerika is nog steeds onbeslist

Maandag begint Republikeinse conventie

6 minuten leestijd

De president van de Verenigde Staten moet nog steeds vechten om door zijn eigen partij gekozen te worden. Noch Ford, noch Reagan weet zich deze week verzekerd van de steun van de meerderheid van de eigen gelederen. Integendeel, nog maar een paar dagen verwijderd van de dag waarop de republikeinen hun keus moeten doen, weet nog geen Amerikaan waar hij aan toe is.

De filmacteur Reagan, die op een onverwacht en ongewoon ogenblik, nog voor dat zijn kandidatuur vaststond, reeds zijn running mate senator Schweiger koos, heeft yan die keus spijt. Zijn beslissing bracht hem niet de winst, die hij hoopte te krijgen. Integendeel, zowel vriend als vijand is het erover eens dat de keus eerder kwaad dan goed doet.

De visies van Reagan en Schweiger liggen dan ook te ver uiteen. Is Reagan een gematigd liberaal, Schweiger West duidelijk voor de factor arbeid. Zijn relaties met de vakbonden zijn uitstekend. De commissie, die de regels moet opstellen voor de conventie van de republikeinen die volgende week in Kansas City wordt gehouden, heeft reeds verschillende controversiële onderwerpen en voorstellen op tafel gekregen. Een van die is dat Ford of eventueel andere kandidaten, ook voordat zij gekozen worden, hun running mate moeten noemen. Met dit voorstel hoopt Reagan daarmee zijn schade te kunnen herstellen, die in zijn gelederen is aangebracht. Ford heeft zijn aanhangers opgewekt om hem daartoe kandidaten te noemen. Daarmee is hij Reagan een stap voor gekomen. Immers daarmee wil hij aantonen, dat hij binnen de regels van het spel toch democratisch wil handelen. De liefde tot de democratie zit de Amerikaan in het bloed. Hij staat op zijn democratische rechten, maar is anderzijds geneigd ze te eerbiedigen.

Carter

Vandaar dat het Watergate trauma nog lang niet is uitgewoed. Alles wat erbij aan het licht is gekomen, heeft de openbare mening geschokt. Een schok, die handig door Carter, de kandidaat van de democraten, wordt uitgebuit. Voortdurend hamert hij erop dat hij dé Auglasstal in Washington, zoals hij dat noemt, zal schoonvegen.

In een rede, die Tnij deze week in Atlanta hield voor de vereniging van Amerikaanse toeristen, gaf hij een lange opsomming langs welke weg hij de Amerikanen weer hun vertrouwen in de Amerikaanse staat wil teruggeven. Te weten door een verbod van giften aan ambtenaren teneinde omkoopschandalen in de toekomst onmogelijk te maken, benoeming van hoge ambtenaren en diplomaten uitsluitend op basis van verdienste en niet meer omdat zij voor de verkiezingen zoveel goed werk hebben gedaan. Door minimale geheimhouding in regeringszaken met maximale privacy voor de burgers, wat betekent dat de lobbyisten, die rond de senatoren en leden van het Huis van Afgevaardigden veel invloed hebben, tot het uiterste worden beperkt.

Toch maakt Carter minder indruk op de openbare mening dan wij in Europa misschien geloven. Velen halen hun schouders op en zeggen, dat alles wat hij beweert, ze in verkiezingstijden meer gehoord hebben. Ook zijn onbekendheid is voor hem een groot nadeel. Zijn politieke loopbaan bestaat slechts uit een gouverneurschap van Georgia, één der zuidelijke agrarische staten. Velen gaan schouderophalend hieraan voorbij.

De tegenstelling tussen noord en zuid, die in de Amerikaanse burgeroorlog tot een bloedige uitbarsting kwam, is nog niet uitgestorven. De noordelijke staten voelen zich nog altijd iets belangrijker. Gouverneur zijn van een zuidelijke staat betekent in noordelijke ogen niet veel.

Religrie

Slechts zijn religieuze opvattingen blijken aan te slaan. Van zijn persoonlijke integriteit zijn velen overtuigd. De doorsnee Amerikaan voelt zich daarin door Carter aangesproken. Zou Carter erin slagen, in november de presidentsverkiezingen te winnen, dan is dat niet het minst aan zijn religieuze gevoelens te danken.

Daarmee staan wij dan gelijk voor de wonderlijke zaak, die de volkspsyche is. De „American way of life", duidelijk gericht op het verkrijgen van bezit en aanzien, blijkt anderzijds gevoelig te zijn voor het geloof in God. Het moet echter wel bij persoonlijke gevoelens blijven. Die aan de ander op te leggen, omdat de overheid daartoe het recht heeft en daaraan haar bestaan ontleent, is niet te verdragen met de Amerikaanse opvattingen over de democratie.

Inmiddels is echter een nieuwe kandidaat opgekomen; senator James L. Buckley, de conservatieve republikein uit New Yersey. De gedelegeerden uit deze staat in de direkte omgeving van New York hebben zich nog niet uitgesproken voor welke kandidaat ook. Buckley werpt zich nu op als kandidaat van het compromis. Nu Ford noch Reagan, over een duidelijke meerderheid beschikt, wordt het aanzien van de republikeinse partij geschaad. Zijn kandidatuur is dan ook meer bedoeld om aan de ernstige verdeeldheid, die onherroepelijk in de komende verkiezingen het aanzien van de republikeinen verzwakt, een einde te maken.

De nationale politiek beheerst de verkiezingen. Watergate en zijn gevolgen voor Nixon en de meningen daarover trekken meer aandacht dan het wereldgebeuren in Europa of Afrika. Ford is tegenover alle kandidaten in het nadeel door het feit, dat hij Nixon na zijn aftreden zo spoedig gratie verleende. Democraten laten niet na op uiterst subtiele wijze de belangstelling omtrent Watergate gaande te houden.

Ford heeft daartegen maar weinig verweer. De openbare mening, hoe genuanceerd ook, kan de verleende gratie nog steeds niet verkroppen. Ford staat bekend als de man, die op de meest ongelegen momenten struikelt. Wanneer hij uit het vliegrtuig komt en officieel ontvangen wordt. Ook in het Witte Huis is het bij officiële ontvangsten wel gebeurd, dat hij over zijn eigen benen viel. Dat hij bij de komende verkiezingen over Watergate zal struikelen, wordt hoe langer hoe meer waarschijnlijk. Of de wereld met een andere president gediend is, is nog maar een vraag. Welke stoere taal de kandidaten sons tegenover de kiezer inzake de buitenlandse politiek te berde brengen, er ligt zoveel politiek zout op de uitlatingen, dat ze eigenlijk op niemand indruk maken.

Toch is de groeiende Russische invloed de Amerikaan niet onverschillig. Bewondering heeft hij voor de houding van West-Europa, dat wil zeggen met uitsluiting van Nederland en de Scandinavische landen. Het is voor hen onbegrijpelijk, dat deze landen bereid zijn hun defensieuitgaven te besnoeien.

Het optreden van de Cubanen in Angola heeft de toenemende Russische invloed weer binnen de Amerikaanse gezichtskring gebracht. Immers Cuba is de Amerikanen niet onbekend. Honderdduizenden Cubanen leven in de Verenigde Staten, terwijl velen nog levendig het ingrijpen van Kennedy in de bouw van de Russische raketbasis op Cuba voor de geest staat.

Zuld-Afrlka

De toenemende studentenonlusten in Zuid-Afrika zijn dan ook voorpaginanieuws. Ook al omdat Amerika weet, wat de aanwezigheid betekent van een zwarte minderheid in de blanke samenleving. De blanke Amerikaan wordt bijna dagelijks geconfronteerd met de onberekenbare zwarte Afrikaan.

Tot op een bepaalde hoogte is de neger in de blanke maatschappij geïntegreerd. Echter nog steeds noodgedwongen, of, zoals een blanke Amerikaan tot mij zei: een zwarte is en blijft toch anders dan wij. Zelfs al heeft hij een hoge graad van ontwikkeling bereikt, zijn er toch momenten dat uit zijn gedrag blijkt dat zijn oorsprong niet in de westelijke wereld ligt.

De Amerikaan weet, wat het betekent wanneer zoals nu in Zuid-Afrika, het zwarte geweld losbreekt, maar weet er geen oplossing voor. Jarenlang heeft men zijn ogen voor de ontwikkeling in zuidelijk Afrika gesloten. De omverwerpingen van het Portugese regime in Angola én Mozambique heeft aan deze vlucht een einde gemaakt.

De pogingen van Kissinger om vanuit een toegevende onderhandelingspositie met Zuid-Afrika te onderhandelen, worden met scepsis bezien. Daarbij speelt niet het minst een rol, dat zorg bestaat over de toenemende Russische invloed in Afrika. In die zin is een bezoek aan Amerika een verkwikking voor de Nederlander, die in eigen land deze zorg bijna niet meer terugvindt. Daartegenover staat echter, dat de zucht naar nog meer aards bezit ons confronteert met een hardheid in de samenleving, die in onze ogen onvoorstelbaar Is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.