+ Meer informatie

ublikatie religieuze leiders Suriname teken van hoop

6 minuten leestijd

Gedurende de laatste weken is de verwarring die in Suriname heerst groter geworden. Drie militairen die aan de revolutie van februari 1980 liadden deelgenomen en die in augustus 1980 op verdenl(ing van liet willen plegen van een linkse tegen-coup tot IVi jaar gevangenisstraf werden veroordeeld, werden plotseling vrijgelaten.

De militaire machthebbers lieten die vrijlating tot ieders verbazing ver-. gezeld gaan van de mededeling dat Suriname nu verder een socialistische koers zou gaan volgen. De juist vrijgelaten kameraden werden niet alleen gerehabiliteerd, maar mochten zelfs hoge politieke functies gaan bekleden. Een paar dagen later deed een aantal andere revolutionaire militairen daarin vermoedelijk gesteund door zakenlieden en politici van het oude regime - een nieuwe poging het huidige bewind ten val te brengen. Deze poging, die door laagbijdegrondse motie. ven werd ingegeven, mislukte en werd in bloed gesmoord. Nauwelijks was men in Suriname zelf van deze nieuwe ontwikkelingen op de hoogte - de Nederlandse media brachten het nieuws eerder dan de Surinaamse! - of de eerder opzij gezette minister Haakmat verscheen weer op het politieke toneel. President Chin a Sen moet genoegen nemen met een ceremoniële rol, ten gunste van zijn vroegere vriend en huidige tegenstander Haakmat, wiens ambitie en ijver door zijn collega's niet op prijs werden gesteld. De hoogste regerende macht komt te berusten bij een uit drie militairen bestaande revolutionaire raad en nieuwe verdergaande regeringswisselingen worden aangekondigd.

Ontbinding

Zoals reeds bekend is, werden na februari 1980 de grondwet buiten werking gesteld, het parlement ontbonden en de vakbonden het zwijgen opgelegd. De noodtoestand werd afgekondigd, een avondklok werd ingesteld en de pers werd onder censuur geplaatst. Gevangenen werden onwaardig behandeld en hun eerlijke berechting werd vertraagd of onmogelijk gemaakt. Onzekerheid en verwarring nemen toe en onder de bevolking heerst vrees voor verraad en intimidatie. Met lede ogen ziet men de samenleving afbrokkelen en allerwegen verschijnen signalen van ontbinding en anarchie.

Godsdienstige leiders

Onder die omstandigheden van groeiende rechteloosheid en dreigende chaos, hebben de godsdienstige leiders zich nu met een moedig appel tot de dens deze bijeenkomst ter voorbereiding van de verkiezingscampagne van de Partij van de Arbeid voor de komende verkiezingen van de Tweede kamer. huidige militaire machthebbers gewend. Het appel ging uit van de geestelijke leiders van de drie grote in Suriname beleden wereldgodsdiensten, namelijk van de Islam, het Hindoeïsme en het Christendom.

Onder de toenemende mondigheid van het Surinaamse volk zijn zij er zich kennelijk van bewust geweest dat zij zo langzamerhand in het naar de militaire dictatuur afglijdende Suriname de enigen zijn die hun mond nog kunnen opendoen en zij doen het ook! De militaire machthebbers, die behoefte hebben aan steun van de bevolking, beseffen dat ze het gezag waarmee de godsdienstige leiders spreken, niet beantwoorden kunnen met breidel, opsluiting of negering.

Met al hun boeiende verscheidenheid mag men de Surinamers gerust een godsdienstig volk noemen, want vrijwel iedere Surinamer beschouwt het als een eer te behoren tot de belijders van een van de grote wereldgodsdiensten. Komend uit een niet-politieke hoek, is dit appel voor de bevolking een uiting geworden van werkelijke nationale bewogenheid. Voor het oog van de bevolking zullen de militaire machthebbers er niet aan kunnen voorbijgaan.

Boodschap

In het kort willen wij de boodschap van de godsdienstige leiders aan de militaire machtheboers in Suriname als volgt samenvatten:

„Wees toch voorzichtig in uw woordkeus als u zich in het openbaar over het te voeren beleid uitlaat. Onder de huidige explosieve omstandigheden kan één verkeerd woord de vlam in de pan doen slaan. Wees zuinig met de woorden socialisme - kapitalisme, links - rechts, oud en nieuw regime en plak de mensen geen etiketten op. Breng duidelijkheid in de autoriteit waarmee iemand liever spreekt. Maak aan de bevolking bekend wie uw woordvoerders en wat hun bevoegdheden zijn. Sta open voor kritiek, anders geraakt u nog verdei:,in het isolement. Net als iedere andere regering, hebt u behoefte aan kritische begeleiding. Leg dus niet bij voorbaat kritiek uit als vijandschap of afvalligheid. Ook al hebt u de pers onder censuur geplaatst: Suriname is een klein land.

De bevolking volgt uw handel en wandel met grote aandacht. Hoofdkenmerk van militairen behoort te zijn hun bereidheid om te dienen, niet om te heersen. Voeg u daarom onder een burgerregering waarin de bevolking vertrouwen heeft. Vergroot de bestaande vrees en onzekerheid niet door telkens op nieuwe wijzigingen in de regeringsstructuur te zinspelen. U ondergraaft daarmee het vertrouwen dat Suriname in binnen- en buitenland nodig heeft om zich te kunnen herstellen en uiteindelijk tot ontplooiing te komen." Kort na het publiceren van hun boodschap aan dé militaire machthebbers hebben de godsdienstige leiders met een demonstratief bezoek aan de (burger) president Chin a Sen uitdrukking gegeven aan hun voorkeur voor een burgerregering en daaraan hun steun toegezegd.

Teken van hoop

Zonder de Hindoe- en de Moslim gemeenten in Suriname te kort te willen doen, durven wij beweren dat de inbreng van de Christelijke kerken in Suriname - verenigd in het CCK, het Comité Christelijke Kerken - duidelijk in deze boodschap valt aan te wijzen. Inhoudelijk stemt deze boodschap namelijk geheel overeen met eerdere publikaties van de Christelijke kerken in Suriname.

Direct na de coup van februari 1980 kwam het CCK met een herderlijk schrijven, waarvan de inhoud niet alleen van een sterke bewogenheid, maar ook van grote moed getuigde. En op 16, 17 en 18 februari jl. hebben de Christelijke kerken in Suriname een kerkencongres gehouden. Op dat congres is vrijmoedig gesproken over vragen rond de deelname aan de revolutie, het geweld en over de noodzaak van gerechtigheid. Het CCK heeft de conclusies waartoe men op dat congres kwam onbeschroomd in de openbaarheid gebracht.

Toen represailles uitbleven nam het zelfvertrouwen toe. Het CCK zocht contact met de Hindoe- en Möslimgémeenten en zo werd het plan opgevat met een gezamenlijke boodschap de militaire machthebbers te benaderen. Wij aarzelen niet in dit door de godsdienstige leiders genomen initiatief een teken van hoop te zien. Hoop, niet alleen omdat een groep intelligente en invloedrijke mensen kritiek heeft en die ook durft te uiten, maar ook hoop omdat die mensen zelf de moed kennelijk nog niet hebben opgegeven. Want wie geen kritiek meer heeft, geeft er blijk van het hoofd in dé schoot te hebben gelegd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.