+ Meer informatie

Darmproblemen hebben vaak met spaning of veranderingen te maken

5 minuten leestijd

De darm is voor veel mensen een bron van zorg. Bij de een werkt hij te langzaam, bij de ander te snel, bij een derde niet goed, terwijl een vierde problemen van zijn darmstelsel ondervindt in perioden van spanning of op vakantie. Vaak wordt in stilte geleden, omdat het schaamtegevoel het wint van de wens om de klacht naar voren te brengen. Omdat het darmkanaal zo lang is (vele meters), wil ik me ditmaal beperken tot de laatste krappe meter: de dikke darm.

Na het passeren van slokdarm, maag, twaalfvingerige darm en dunne darm, komen de voedselresten aan in de dikke darm; dit is dan meestal rechts onder in de buik. De dikke darm (colon) ligt als een omgekeerd hoefijzer in de buikholte. De uiteinden worden gevormd door de blinde darm met het wormvormig aanhangsel (appendix) rechts, en de endeldarm met aars (anus) links. Het voedsel wordt in de maag en twaalfvingerige darm grotendeels afgebroken; in de dunne darm hebben de meeste opnameprocessen plaats van voedingsmiddelen en bouwstoffen. In de dikke darm wordt veel vocht aan de darminhoud onttrokken en er heeft daardoor indikking van de afvalstoffen plaats. Omdat dit proces in de dikke darm plaatsheeft, is het ook goed te begrijpen dat kwalen als diarree (= geen indikking) en zwaarlijvigheid of obstipatie (= te veel indikking) hun oorsprong hebben in de dikke darm. Ik wil enkele aandoeningen van dit belangrijke orgaan bespreken, omdat mij een aantal vragen hierover bereikt hebben.

Blindedarm
De naamgeving berust op een misverstand: niet de blinde darm is ontstoken, maar het wormvormig aanhangsel, een 5 tot 10 cm groot langwerpig orgaantje, bestaande uit lymfeklierweefsel. De term "appendicitis" is juister. De oorzaak van deze ontsteking is moeilijk aan te geven. Bekend is wel dat een dieet met weinig vezels en veel zoetstoffen vaker aanleiding geeft tot een onsteking, en ook is mij opgevallen, dat deze ziekte bij een aantal personen in dezelfde omgeving plaatsheeft: reden om te denken aan een besmettelijke aandoening als oorzaak. De klachten: misselijkheid en braken, koorts en buikpijn. Zit de pijn aanvankehjk in de maagstreek, na een dag trekt deze meestal naar rechtsonder, om daar erger te worden. Al in een vroeg stadium kan de appendix openbarsten, waardoor darminhoud het buikvlies kan infecteren. De behandeling geschiedt door middel van een operatie: via een kleine snede in de onderbuik wordt het ontstoken orgaan verwijderd. Herstel treedt meestal snel en volledig op. Soms wordt een infuus met daarin antibiotica toegediend.

Prikkelbare darm
Spastisch colon of prikkelbare-darmsyndroom is een kwaal die vaak voorkomt. De normale bewegingen van de darm om de voedselresten voort te stuwen hebben versneld of juist te traag plaats, waardoor krampende pijnt ontstaat. Na de maaltijd is de pijn vaak erger, om na te stoelgang weer te verminderen. De ontlasting is wisselend dik en dun, en meestal is er veel winderigheid. De dikke darm reageert op lichaamsbeweging: bij een zittend of bedlegerig leven treden krampen vaker op. Ook een gebrek aan vezelrijke voedingen kan een oorzaak zijn, terwijl tevens bekend is dat spanningen een rol spelen. U herkent wellicht de diarree voor een (rij)examen, de buikpijn in spannende situaties en de verstopping in de vakantie en op reis. Vaak is verstoring van het dagelijkse ritme al genoeg om de darmen anders te doen werken. Wat er vaak nog bij komt is het feit dat men op reis vaak minder drinkt uit vrees om niet op ongewenste momenten een toilet op te hoeven zoeken. Door de vochtbeperking treedt er vervolgens meer indikking van de darminhoud op, waardoor klachten van buikpijn en verstopping kunnen ontstaan. Hebt u last van dit soort klachten op reis of bij spanningen, probeer dan minimaal anderhalf tot twee liter vocht per dag te drinken. U zult versteld staan van het effect. Dit geldt ook voor de zwangeren onder ons. Omdat zij toch al zo vaak naar het toilet moeten, drinken ze vaak te weinig, waardoor genoemde klachten gemakkelijk ontstaan.

Bloedverlies
Bloedverlies met de ontlasting is altijd een alarmerende zaak. Gelukkig is meestal de oorzaak wel bekend: bestaande aambeien of een scheurtje in liet slijmvlies van de aarsopening zijn de meest voorkomende. Toch is het goed om te weten dat ook kwaadaardige aandoeningen van het dikkedarmsslijmvlies zich vaak openbaren door bloedverlies. Indien u daarom bloed bemerkt, aarzal niet, maar neem contact op met uw arts om de oorzaak op te sporen. Een op tijd ontdekt darmgezwel kan namelijk helemaal genezen door de juiste behandeling. Bloedverlies met krampen en pijn treedt ook op bij ontstekingen van het slijmvlies van de dikke darm. Naast genoemde aandoeningen zijn er nog andere, zoals diarree bij maagdarminfecties, afsluiting van de darmvaten, poliepen en uitstulpingen.

Aambeien
Een lastige kwaal, waar mijn voorganger in 1989 een artikel aan wijdde. Hoe vaak aambeien voorkomen, blijkt uit bijgaande grafiek. Aambeiklachten kunnen op verschillende manieren worden verholpen. Het bekendste zijn wel de zalf en zetpillen met daarin stoffen die de pijn verzachten en de gestuwde slijmvliezen doen krimpen. Helpt dat niet voldoende, dan worden de aambeien door een specialist op dat gbied ingespoten met een etsende stof (gescleroseerd) of van een strak bandje voorzien, waarna ook schrompeling van de pijnlijk uitgezette bloedvaten volgt. Soms moeten de aambeien door de chirurg operatief worden verwijderd, of wordt de sluitspier opgerekt, waardoor de pijn veel minder wordt.

--------------------------------------------------------------------------------------

Cryostick
Sinds kort is in Nederland verkrijgbaar de "cryostick", een van oorsprong Amerikaans apparaatje dat al vele jaren in de ons omliggende landen wordt gebruikt. Het is een staafje van kunststof, ongeveer 15 cm lang, met een verdikt uiteinde, ongeveer 1,5 cm in doorsnede en gevuld met een koelmiddel. Voor gebruik dient het staafje in de koelkast of vriesvak gekoeld te worden, waarna het met een beetje zalf voorzichtig in de pijnlijke aars gebracht kan worden. Na ongeveer 5 minuten zal de pijn beduidend minder zijn en de aambeien geslonken.

Bijwerkingen zijn niet vermeld. Het staafje kan vele malen gebruikt worden. Belangstellenden kunnen schrijven naar 't Nieuwe Hoen, Postbus 4114, 7200 BC Zwolle.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.