+ Meer informatie

Krabben en kreeften

4 minuten leestijd

Het lichaam van de krab wordt beschermd door een stevig pantser, dat uit veel kalk en chitine, een hoomachtige stof, is opgebouwd. Door dit pantser is de krab geheel ingesloten en het rugschild vormt het deksel van dit stevige doosje. Omdat dit pantser fungeert als een soort harnas, is het keihard én kan het niet uitrekken. Dit geeft problemen tijden^ de ontwikkeling. Het lichaam groeit en het pantser wordt te klein. Toch raakt het dier niet bekneld in zijn harnas, want onder het oude pantser wordt een nieuw aangelegd, dat in het begin nog zacht en elastisch is. Tot op zeker ogenblik het oude pantser openbarst en de krab als het ware uit zijn. harnas st^pt. Het nog zachte lichaam is aanvankel^k erg kwetsbaar en om niet ten prooi te vallen aan vijanden, verschuilt het dier zich, zodat gelijkertijd het nieuwe, maar nog weke rugpantser kan verharden. Het oude rugschild spoelt aan op het strand.

Dat deze rugschilden in allerlei maten voorkomen vormt nu geen probleem meer. De krab groeit schoksgewijs en bij iedere vervelling wordt het oude rugschild afgeworpen en vervangen door een nieuw pantser, dat meerekt zolang het nog zacht is. Dit vervellingsproces voltrekt zich enige malen totdat de krab volwassen is.

Maar als de krab periodiek in haar leven vervelt, moet ze steeds weer voor ieder nieuw rugschild over voldoende bouwstof kunnen beschikken. Op welke wijze verNoorse kreeft met aan de onderkant van het achterlijf honderden kleirfe eitjes. schaft zich de krab de kalk om het nieuwe zachte rugschild te verharden. De oplossing is ongelooflijk boeiend en verrassend. Voor iedere vervelling wordt een gedeelte van de kalk in het oude pantser opgelost en via het bloed tijdelijk opgeslagen in de maagwand in de vorm van „kreeftsogen". Na het vervellingsproces gebruikt de krab deze kalk weer om het nieuwe nog zachte rugschild te verstevigen.

De krab haalt nog meer verbluffende staaltjes uit. Wat te zeggen van poten, die weer afbreken en weer aangroeien. Als een lichaamsaanhangsel, b.v. een poot, bekneld raakt, kan het dier dit lichaamsdeel afstoten, waarna vanzelf het ontbrekende deel weer aangroeit.

Dit aangroeien van afgebroken lichaamsdelen komt bij meef dieren voor, waarbij de staart van de hagedis wel het meest sprekende voorbeeld is.

Schuinsxnarcheerders

Krabben zijn schaaldieren en behoren tot de geleedpotige dieren. Dit betekent, dat niet alleen het lichaam', maar ook de poten geleed zijn of anders gezegd uit afzonderlijke stukken bestaan. Hierin lijken krabben op de al even bekende kreeften en gai^alen. Van de 10 poten is het voorste paar voorzien van grote scharen, waarmee het dier' zich zeer doelmatig kan verdedigen. Maar tevens zijn ze uitermate geschikt om de prooi te grijpen en door te geven aan de aanhangsels bij de kop, de zogenaamde kaakpoten en aan de kaken zelf. De overige dier in een strandplasje aantreffen. Met de scharen en poten vormt de krab een groot vlak waardoor het in staat is zich zeer snel in het zand in te graven. Door het zand voor zich weg te duwen, ontstaat een kuiltje, zodat de krab spoedig geheel verdwenen is. Om toch niet alle contact met de buitenwereld te verliezen, steekt de graver zowel de kleine als de grote sprieten boven het zand uit. Op deze grotere antennen liggen de bolvormige ogen, zodat de krab alles kan zien zonder zelf gezien te worden. Deze camouflage is een schitterende aanpassing aan de leefwijze in het zand, hetgeen bovendien blijkt uit de platte rug met het vlakke rugschild, waardoor het mogelijk iS zich gemakkelijk en snel in het zand te verbergen. Met de reeds genoemde 6 paar poten, is de krab nog niet compleet. Het achterlijf, dat onder het lichaam is geklapt, draagt eveneens een aantal pootvormige aanhangsels. Deze doen dienst bij de voortplanting.

Bij het wijfje is het omgeslagen achterlijf U-vormig. Dit bedekt een holte, waarin de eitjes worden bewaard. De pootvomüge aanhangsels houden deze eitjes vast, totdat de larfjes geboren worden. Bij de mannetjes, herkenbaar aan 'n omgeklapt V-vormig achlbrlijf, bezitten de aanhangsels deze

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.