+ Meer informatie

Vensters op refodomes

3 minuten leestijd

Dit boek (dl. 2 in de serie Biblebelt Studies) zou verplichte kost moeten zijn voor elke kerkenraad die te maken krijgt met nieuwbouw of verbouwing van een kerkgebouw. Maar overigens houdt het alle kerken een spiegel voor: het gebouw dat wij gebruiken, waarom kreeg het de vorm waarin wij het nu kennen? Welke gedachten lagen ten grondslag aan het ontwerp ? Welke zeggingskracht hebben exterieur en interieur voor de gebruikers, maar ook niet onbelangrijk: de buitenwereld ? Hoe past het al dan niet in de omgeving?

Over deze zaken is niet of nauwelijks gereflecteerd binnen ons kerkverband. Alweer 18 jaar geleden verscheen een overzicht van alle destijds bij Chr. Geref. Kerken in gebruik zijnde kerkgebouwen onder de titel “Kijk op kerken”. Dit boekje bevatte slechts een foto per kerk, het adres, het bouwjaar, de datum van instituering van de gemeente, het ledenaantal op het moment van verschijnen en de namen van de predikanten die de betreffende gemeente gediend hadden. Namen van architecten of bouwkundigen ontbraken echter. Het werd ingeleid door een kort hoofdstuk waarin twee architecten enkele indrukken weergaven van de bouwstijl van de christelijke gereformeerde kerken.

Het hier besproken boek biedt een schat aan informatie en bezinning op het terrein van de reformatorische kerkbouw, zonder overigens apart in te zoomen op bepaalde christelijke gereformeerde kerkgebouwen (om praktisch redenen zijn “onze” tussen 1948 en 2015 nieuwgebouwde kerken zelfs niet eens opgenomen in het lijstje in de bijlage achterin het boek)- wel is heel veel van het beschrevene herkenbaar. Het boek wil een algemeen beeld geven maar focust ter toelichting voornamelijk op drie recent gebouwde grote tot zeer grote kerken in Barneveld.

De bundel is opgezet in drie delen.

Het eerste gedeelte beschrijft achtergronden van de hedendaagse kerkbouw in het behoudende deel van de gereformeerde gezindte; daarin zijn bijdragen opgenomen van de architectuurhistoricus Herman Wesselink die de ontwikkeling schetst van het protestantse kerkgebouw in Nederland vanaf de Reformatie en daarna een viertal kerkgebouwen in de bijbelgordel beschrijft. Vervolgens een bijdrage van architect Mart Ros, die ontwikkelingen in de kerkbouw bij bevindelijk gereformeerden aangeeft en tot slot een bijdrage van Fred van Lieburg, hoogleraar religiegeschiedenis, die deze ontwikkelingen toespitst op de situatie in Barneveld.

In het tweede deel, de neerslag van veldwerk, schrijven Johan Roeland (universitair docent media en religie) en Anneke Pons (onderzoekster naar de rol van sociale processen in levensbeschouwelijke identiteitsvorming) over “Geloof, materialiteit en Barneveld” en geeft Fred van Lieburg een impressie van drie kerkgebouwen in Barneveld. Anneke Pons probeert te ontdekken welke betekenis kerkgebouwen hebben voor bevindelijk gereformeerden en universitair docent dogmatiek en oecumene Maarten Wisse biedt een uitgesproken theologische reflectie op de rol van materiële bemiddeling van het heil in de gereformeerde gezindte.

Het derde deel van de bundel is gewijd aan visievorming. Daarin zijn bijdragen te vinden van architect en onderzoeker bouwkunde Hans Teerds, die wil laten zien op welke manier architectuur relevant is voor de christelijke gemeenschap; kunsthistorica en theologe Jolien van Braak die schrijft over beeldende kunst in de reformatorische gezindte en Fred van Lieburg die de visies van vijf nog “aan de weg timmerende” architecten de revue laat passeren.

Dat de hoofdstukken hier en daar wat overlap vertonen vormt geen enkel probleem en draagt eerder bij aan het goed laten bezinken van het gebodene. De teksten zijn over het algemeen prettig leesbaar, goed geschreven, al laat de bijdrage van Jolien van Braak in taalkundig en stilistisch opzicht wat meer te wensen over. Tenslotte: voor de prijs kunt u dit boek onmogelijk laten staan, het is n.l. relatief spotgoedkoop.

n.a.v. Anneke Pons (red.), Vensters op refodomes. Bevindelijk gereformeerden en moderne kerkbouw. Uitgeverij De Banier, Laborum Academic, Apeldoorn 2015, 352 blz., € 15,95.

ISBN 9789462784062.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.