+ Meer informatie

Glaspie: VS waarschuwden Saddam

Democraten staan na hoorzitting met lege handen langs de kant

4 minuten leestijd

WASHINGTON - De Verenigde Staten hebben Saddam Hoessein vóór de invasie in Koeweit, in augustus vorig jaar, meermalen „duidelijli" gewaarschuwd dat zij ellie staat zouden verdedigen die door Irali bedreigd werd. Dat veri

De laatste kans van de Democratische Partij om de glans van de overwinning van George Bush op Saddam Hoessein een beetje te verbleken is nu verkeken. Er waren vragen gerezen rond Glaspies rol als ambassadrice, nadat Irak in september vorig jaar een verslag had uitgebracht van gesprekken tussen haar en de Iraakse president Saddam Hoessein. Zij zou Saddam voorafgaande aan de invasie van Koeweit op geen enkele wijze hebben gewaarschuwd dat de VS een dergelijke actie niet zou tolereren.

Sinds het verschijnen van het verslag, in september vorig jaar, bleef de kernvraag onbeantwoord, namelijk: heeft Glaspie onbedoeld toch het licht op groen gezet voor Saddam Hoessein om Koeweit aan te vallen? Als dat zo was dan was het een grote blamage voor de regering-Bush, en speciaal voor James Baker, de minister van buitenlandse zaken.

Voor de Democraten betekende de verschijning van de ambassadrice voor de senaatscommissie, die tot nu toe geen enkele publieke uitspraak had gedaan, eindelijk de kans om wat politieke winst te halen. Maar toen April Glaspie klaar was, konden de Democratische leden van de commissie haar alleen beleefd bedanken en met lege handen naar huis gaan.

Verslag

De controverse rondom April Glaspie, met haar verregaande politieke consequenties voor het Witte Huis, is in september begonnen toen de Iraki's een letterlijk verslag vrijgaven van het gesprek tussen haar en Saddam Hoessein op 27 juli 1990. Het meest controversieel was het onderdeel waarin Glaspie niet alleen geen direct antwoord gaf op de dreigementen van Saddam Hoessein, maar ook de Iraakse leider prees voor zijn pogingen het land op te bouwen. „Wij begrijpen dat u daarvoor fondsen nodig hebt. En wij hebben geen mening over uw grensconflict met Koeweit", zo staat in het verslag.

Deze zin werd van verschillende kanten aangevallen als zijnde een toestemming voor de invasie van Koeweit. Glaspie zou bij Saddam Hoessein de indruk hebben gewekt dat Koeweit niet tot de vitale belangen van Amerika behoorde. Jim Hoagland, buitenland-redacteur van de Washington Post, noemde dit „een schoolvoorbeeld van het feit dat de regering-Bush Saddam Hoessein niet begrepen heeft. Dit was falende diplomatie met catastrofale gevolgen".

Het bewust zwijgen van April Glaspie sinds 2 augustus werd uitgelegd als een poging om de hele zaak in de doofpot te stoppen. Daarom werd haar openbare verhoor met zo veel spanning tegemoetgezien.

Korte verklaring

Aan de hoorzitting vooraf legde Glaspie een korte verklaring af, waarin ze bij voorbaat alle ernstige kritiek ontzenuwde. Ze herinnerde de senatoren eraan dat vóór 17 juli alle dreigementen van Saddam Hoessein gericht waren tegen Israël. Toen Saddam Hoessein op 17 juli Koeweit zo grof bedreigde, reageerde Amerika als enig land op deze dreigementen. De Iraakse ambassadeur in Washington werd bij Baker ontboden, waar hij te horen kreeg dat „de vitale belangen van Amerika op het spel staan in Koeweit en dat wij vasthouden aan de soevereiniteit en integriteit van onze vrienden".

Van 20 tot en met 27 juli ging Glaspie elke dag naar het Iraakse ministerie van buitenlandse zaken in Bagdad om dezelfde boodschap te overhandigen. Toen Amerika een militaire oefening met bevriende staten in de Golf aankondigde, moest Glaspie bij Saddam Hoessein verschijnen. Omdat zij de eerste westerse ambassadeur was met wie Saddam Hoessein sinds 1984 mee gesproken had, was het haar duidelijk dat hij onder de indruk was van de Amerikaanse reactie. In dat gesprek beloofde Saddam Hoessein zijn geschillen met Koeweit vreedzaam op te lossen. Maar dat bleek enkele dagen later een leugen te zijn.

Standvastigheid

Na deze korte verklaring gingen de Democratische senatoren gelijk in op de gewraakte passages van het verslag. Glaspie wilde het verslag geen letterlijk verslag noemen: het was een zwaar gecensureerd document dat een deel van het gesprek doorgaf.

In de passage -„Wij zijn neutraal in uw grensverschil met Koeweit"zijn volgens haar voorafgaande woorden weggelaten: „Wij eisen dat u uw verschil met Koeweit op vreedzame wijze oplost". Toen Saddam Hoessein haar over wilde halen om in de besprekingen met Koeweit de Iraakse kant te kiezen, heeft Glaspie hem eraan herinnerd dat het een oud Amerikaans beleid is om geen standpunt in te nemen in de vele onderlinge grensverschillen in het Midden-Oosten.

Senator Joseph Biden vroeg of Glaspie tijdens dit gesprek tegen Saddam Hoessein duidelijk had gezegd: De integriteit van Koeweit is een van de vitale belangen van Amerika. Glaspie antwoordde met een simpel „ja".

Toen de senatoren verschillende vragen hadden gesteld over de inhoud van het gesprek en de betrouwbaarheid van het verslag vroeg Glaspie niet zonder ironie of haar versie

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.