+ Meer informatie

GEESTELIJKE STRIJD BIJ DE PURITEINEN

3 minuten leestijd

Geestelijk leven is niet denkbaar zonder geestelijke strijd. Denk alleen maar aan wat we daarover belijden in zondag 52 van de Catechismus. Wie wedergeboren is, gaat niet voor de wind af naar de hemel, maar krijgt te maken met stormen van binnen en van buiten. De drie doodsvijanden: satan, wereld en eigen vlees houden niet op Gods kinderen aan te vechten.

Veel is daarover gedacht, gesproken en geschreven. Onder hen die dat deden nemen de Engelse puriteinen een voorname plaats in.

Dr. R.W. de Koeijer, hervormd predikant in Putten, promoveerde een poosje geleden op een proefschrift dat een onderzoek bevat naar Engelse puriteinse geschriften in de periode 1587-1684. Het voornaam uitgegeven boek biedt veel. In historische excursen wordt de geschiedenis van de puriteinen in vogelvlucht beschreven. Op deze manier worden de geschriften van de diverse besproken auteurs om zo te zeggen ‘in hun lijst geplaatst’. Accenten die gelegd worden in geschriften over de geestelijke strijd staan immers niet los van de concrete context van toen, net zomin als preken en boeken vandaag tijdloos kunnen zijn.

Het is boeiend om te zien hoe de uiterlijke omstandigheden de inkleuring van de geestelijke strijd beïnvloeden.

Een aantal puriteinse auteurs passeert de revue, onder wie William Perkins (hij had grote invloed op de beweging van de Nadere Reformatie in ons land), Thomas Brooks, Isaac Ambrose (de schrijver van het indrukwekkende boek ‘Het zien op Jezus’) en John Bunyan. In een systematisch deel gaat de schrijver na wat de diverse schrijvers te berde hebben gebracht over ‘geestelijke strijd en Bijbelgebruik’, de vijanden, de christenstrijders en ‘religious despair’. Dat laatste, de geestelijke wanhoop, blijkt een aangelegen punt te zijn waarop diverse schrijvers geestelijke leiding proberen te geven.

Dat geven van geestelijke leiding in allerlei geestelijke moeiten is trouwens een punt waarin de puriteinen meesters waren. Zij kenden de gangen en afgronden van het menselijk hart, gingen daar in hun preken uitgebreid op in en wisten de mensen raad te geven. Zij hadden daarbij speciaal oog voor de ‘weak christians’: de categorie van de zwakke christenen.

Daarbij komen ook vragen aan de orde als: heeft die zwakheid te maken met een bepaalde predestinatieleer? En: veroorzaakte de puriteinse disciplinaire vormgeving van het geestelijk leven deze zwakheid, omdat mensen niet aan deze standaard konden voldoen?

Boeiend is ook het hoofdstuk waarin de visie van de puriteinen wordt vergeleken met laatmiddeleeuwse en (post)reformatorische visies, zoals van Erasmus, Luther en Beza.

Ik kan u dit boek van harte aanbevelen. Het is natuurlijk best een stevige kluif, maar dan hèb je ook wat. We vinden hier allerlei handreikingen voor ons persoonlijk geestelijk leven (en die zetten ons op het spoor van het lezen van puriteinse geschriften zèlf), maar ook veel waarmee we onze winst kunnen doen voor het geestelijk leiding geven aan anderen m de prediking en op huisbezoek. We zijn de auteur erkentelijk voor wat hij ons hierin geboden heeft.

n.a.v. R.W. de Koeijer, Geestelijke strijd bij de puriteinen. Een spiritualiteit-historisch onderzoek naar Engelse puriteinse geschriften in de periode 1587-1684. Uitg. De Banier Apeldoorn 2010, 446 blz.,€ 34,90.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.