+ Meer informatie

Ten goede gekeerd

3 minuten leestijd

De snelheid van de gebeurtenissen in de Sowjet-Unie heeft onmiskenbaar velen verrast. Eerst was daar maandag het bericht van de staatsgreep. Verschillende mensen in en buiten de Sowjet-Unie hadden daar de laatste jaren al voor gewaarschuwd, niettemin werden velen er toch door verrast. Deskundigen van uiteenlopende professie, maar ook de man op straat, gaven allerlei beschouwingen ten beste over de nieuwe situatie.

Keerde de Sowjet-Unie terug naar het tijdperk van Brezjnjev? Zou er een einde komen aan de vrijheid die de christelijke kerken daar de laatste tijd gekregen hadden? Dreigde een herleving van de Koude Oorlog en de daarbij behorende wapenwedloop? Was in ieder geval niet te verwachten dat aan de samenwerking van Washington en Moskou in VN-verband (als gevolg waarvan het afgelopen jaar Irak aangepakt werd) abrupt een einde zou komen?

Vrijwel unaniem werd de val van Gorbatsjov betreurd. Slechts enkelen vonden de machtsovername door het Staatscomité voor de Noodtoestand een verbetering. In ons land bleef dat geluid beperkt tot het Verbond van Communisten in Nederland, een afsplitsing van de inmiddels al opgeheven CPN. In het buitenland waren het, behalve de neutraal-positieve geluiden van Cuba en China, vooral de enthousiaste reacties uit de radicale Arabische wereld die uit de toon vielen.

Zo stak men in Irak z'n blijdschap over de val van Gorbatsjov niet onder stoelen of banken. Was hij het immers niet geweest die, ondanks het vriendschapsverdrag tussen Irak en de Sowjet-Unie, gemene zaak gemaakt had met de westerse imperialisten. Ook de Libische president, Gaddafi, prees de coupleiders voor hun historische daad.

Groot enthousiasme was er ook bij de PLO. Arafat en zijn aanhangers hoopten dat de nieuwe Sowjetleiders de joodse immigratie vanuit de Sowjet-Unie zouden stilleggen en het Amerikaanse overwicht in het Midden-Oosten zouden doorbreken.

De mislukking van de coup, die voor de bevolking in de Sowjet-Unie en vele anderen in de wereld een verademing betekende, bracht met name deze Arabische leiders in een moeilijk parket. Niet alleen was hun hoop vergaan op een ommekeer van de internationale verhoudingen, maar tegenover de in zijn macht herstelde Gorbatsjov hadden zij zichzelf in een moeilijk parket gebracht.

Met name de PLO, die in de Golfoorlog ook al op het verkeerde paard gewed had, deed na woensdag haar best om zich er uit te draaien. De positieve verklaringen van Palestijnse functionarissen begin deze week over de staatsgreep in de Sowjet-Unie zouden op persoonlijke titel zijn afgelegd en niet het officiële standpunt van de PLO hebben weergegeven. Thans heet het dat de gebeurtenissen in de Sowjet-Unie een zuiver binnenlandse aangelegenheid zijn en spreekt de PLO de wens uit dat de politieke stabiliteit en de binnenlandse veiligheid in dat land spoedig zullen zijn hersteld.

Duidelijk is wel dat de positie van de PLO door de gebeurtenissen van deze week verder verzwakt is. Bovendien is het gevaar geweken dat de Sowjet-Unie de Amerikaanse politiek gaat doorkruisen en dwarsbomen. De kansen op een vredesregeling in het Midden-Oosten zijn daardoor toegenomen.

Ongetwijfeld zijn er nog veel hobbels te nemen. Zoals Israël destijds de Sinaï-woestijn opgaf ter wille van een vredesakkoord met Egypte, zal het ook nu territoriale concessies moeten doen om tot een vredesregeling met zijn andere buurlanden te komen.

De Sowjet-Unie heeft voorlopig genoeg te stellen met haar binnenlandse situatie. De Unierepublieken, Rusland voorop, eisen thans een (nog) grotere autonomie. Dat betekent automatisch een verzwakking van de Sowjet-Unie zelf. Ook de positie van de Communistische Partij is wankel geworden.

Zowel voor de Sowjetbevolking zelf als voor de internationale verhoudingen mogen we daarom blij zijn dat de conservatieve communisten deze week de nederlaag geleden hebben. Er is alle reden om morgen in onze kerkdiensten God daarvoor te danken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.