+ Meer informatie

Gorbatsjov wil controle over media

Nieuwe betogingen in Letland en Litouwen

4 minuten leestijd

MOSKOU (DPA/RTR/AFP) - Tegen de achtergrond van kritische berichten van de Sowjetmedia over de gewelddadige gebeurtenissen in Litouwen heeft Sowjetpresident Michail Gorbatsjov het parlement gisteren voorgesteld de vorig jaar aangenomen wet op persvrijheid op te schorten. Na hevig protest van de afgevaardigden werd vervolgens echter besloten een parlementaire commissie in te stellen die „concrete maatregelen moet treffen om de objectiviteit van de berichtgeving over de evenementen in het land te controleren".

De president beklaagde zich uitvoerig over artilcelen over de ontwikkelingen in de Baltische republieken, met name in het weekblad Moscow News -hij noemde het hervormingsgezinde blad bij zijn Engelse naam — onder de titel "De misdaad van een regime dat het toneel weigert te verlaten".

In het hoofdartikel meent het blad .dat „het regime een beslissende strijd is begonnen, op het moment dat de laatste uren van zijn bestaan naderen. De economische hervorming is geblokkeerd, de censuur keert in de pers en op de televisie terug". „En wat nog belangrijker is: aan de republieken is de oorlog verklaard", aldus Moscow News.

Gorbatsjov had er duidelijk moeite mee dat vooral kranten en tijdschriften commentaren publiceerden die geheel afwijken van het officiële standpunt. Radio en televisie, die door de staat worden gecontroleerd, hebben veel terughoudender verslag gedaan van het legeringrijpen in Litouwen, dat afgelopen zondag aan vijftien mensen het leven kostte.

„Wij moeten de komende weken en maanden zeer ernstige besluiten nemen", aldus Gorbatsjov. „De mensen hebben behoefte aan objectiviteit". Zijn oproep had direct een opstootje onder de progressieve afgevaardigden in het parlement tot gevolg. Alia Jarosjinskaja, een Oekraïense schrijfster en parlementslid, sprong onmiddellijk op. „Wat gebeurt er met onze glasnost?" riep zij uit.

Dode in Riga

In de Litouwse hoofdstad Vilnius trokken gisteren een half miljoen mensen door de straten om de laatste eer te betuigen aan de slachtoffers van het bloedige legeroptreden in de Baltische repubhek. In de Letse hoofdstad Riga viel de eerste dode onder de schoten van de „zwarte baretten", de speciale eenheden van het Sowjetministerie van binnenlandse zaken.

De eenheden vuurden op de chauffeur van een vrachtwagen die werd gebruikt bij het oprichten van een barricade tegen een eventuele aanval van Sowjettanks in Riga. De versperring werd onder vuur genomen door de zwarte baretten, die in het wilde weg schoten, zoals zij dat de afgelopen dagen ook hebben gedaan. Daarbij raakten zij de chauffeur, die kort daarop in het ziekenhuis overleed, aldus een verklaring van het Letse ministerie van buitenlandse zaken. VILNIUS Deze huilende vrouw was een van de honderdduizenden die gisteren in Vilnius de vijftien Litouwers herdachten die zondag bij het Sowjetoptreden om het leven zijn gekomen. (Foto EPA)

Als president Michail Gorbatsjov de persvrijheid aan banden legt, is dat „een stap in de verkeerde richting", zo verklaarde het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken gisteren in een reactie. Deze reactie vormt de jongste poging van de VS om Moskou af te houden van een beleid van binnenlandse onderdrukking dat de Sowjet-Amerikaanse betrekkingen dreigt te belasten.

In Vilnius waren zo veel mensen op straat „dat er geen steen op de grond kan vallen", zo meldde de Litouwse radio. Ook in de steden Kaunas, Kedainiai, Mariampole en Rokiskis worden mensen begraven die zondag door militairen gedood werden. Het aantal doden is inmiddels gestegen tot vijftien.

Woordvoerster Margaret Tutwiler deelde mee dat minister James Baker zijn nieuwe Sowjetcollega Aleksandr Bessmertnitsj dinsdag via de telefoon om de verzekering gevraagd heeft dat er een eind komt aan het geweld vanuit Moskou tegen naar onafhankelijkheid strevende krachten in de Oostzeerepublieken.

De voormalige Sowjetminister voor binnenlandse zaken en vroegere naaste medewerker van Gorbatsjov, Wadim Bakatin, heeft gisteren de president en het leger een veeg uit de pan gegeven voor het gewelddadige optreden in Litouwen. Ook hervormers in de Sowjet-Unie bekritiseren Gorbatsjov hevig en zeggen dat het land in een burgeroorlog dreigt te geraken.

In een vraaggesprek met het dagblad Komsomolskaja Prawda zegt Bakatin dat hij, na te hebben gesproken met Gorbatsjov, niet gelooft dat deze vooraf wist van het militaire ingrijpen. Maar Bakatin begrijpt niet waarom Gorbatsjov zich niet direct heeft gedistantieerd van het legeroptreden en waarom het Sowjetparlement geen veroordeling heeft uitgesproken.

Samen met Oostenrijk en Hongarije onderzoekt België of de bepalingen van de CVSE (Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa) ingeroepen kunnen worden inzake de recente gebeurtenissen in Litouwen. Mark Eyskens, de Belgische minister van buitenlandse zaken, heeft dat gisteren in Brussel meegedeeld in de kamercommissie voor buitenlandse zaken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.