+ Meer informatie

SCHMIDTS VERGEEFSE REIS

3 minuten leestijd

Tot in het midden van de jaren zeventig trokken Bonn en Washington tegenover de Sovjet-Unie één lijn. Daarin speelde de door Brandt gevoerde „Ostpolitik" een belangrijke rol. Ze gaf Washington het gevoel daadwerkelijk tot ontspanning bij te dragen, terwijl Bonn de vruchten rechtstreeks in de schoot vielen. Het handels- en sociale verkeer met de DDR, het andere Duitsland, nam in omvang snel toe.

Te laat bemerkten de Verenigde Staten dat, gebruikmakend van de welwillende sfeer die in Europa ten aanzien van de SovjetUnie, maar ook in Amerika zelf was ontstaan, Moskou een nieuwe koers in de Oost-West verhoudingen was ingeslagen; Afrika en de Derde wereld kwamen in het vizier. Opdringende Russische adviseurs, al dan niet vergezeld van huurlingen uit de satellietstaten bezorgden het Westen de nodige problemen.

De veranderingen die hiermede in de wereld tot stand kwamen, hebben aan het einde van de jaren zeventig Washington gedwongen tot een herbezinning; een herbezinning op de waarde van het begrip ontspanning, die tegelijkertijd het einde van de periode Carter zou inluiden.

Het herbezinningsproces (het is nog volop aan de gang) mondt ook uit in een andere verhouding met Europa. In dit werelddeel heeft het door de Russen zo liefelijk gekoesterde detentebegrip zijn tienduizenden verslagen. De Sovjet-Unie slaagde er in, zich van het vijandbeeld te ontdoen en kwam naar voren als een supermacht, waarmede nog wel te praten viel.

De inval in Afghanistan werd het keerpunt in de westerse politiek, waarbij de wegen van Europa en de Verenigde Staten uiteen dreigden te gaan. Het onderkennen van de ware aard van deze inval leidde in de Verenigde Staten tot het ad-acta leggen van het Salt-ll verdrag. Europa reageerde heel anders. Daar lijkt het er op alsof men meer zorgen heeft over de Amerikaanse reactie dan over het agressieve optreden van de Sovjet-Unie.

Moskou weet dit beeld zorgvuldig in stand te houden. Het is een van de redenen waarom de Russische troepen nog steeds Polen niet zijn binnengevallen. Hardhandig herstellen van de door Moskou gewenste orde zou Europa terug in de handen van de Verenigde Staten drijven: Want anders dan met Afghanistan het geval is, behoort Polen heel duideijk bij Europa. Het is politiek, geschiedkundig en volkenkundig heel duideijk daarbij te rekenen.

De reis van de Westduitse bondskanselier Schmidt naar Washington en direct aansluitend daaraan zijn bezoek aan de nieuwe Franse president Mitterrand is duidelijk ingegeven door de wens om de kloof die tussen Europa en de Verenigde Staten is ontstaan, niet groter te laten worden. Want zoals Bonn de meeste vruchten van de in de tweede helft van de jaren zeventig ontstane ontspanning geplukt heeft, dreigt het nu het slachtoffer van de ontstane toestand te worden. Daarbij staat het voortbestaan van de huidige regerende coalitie SPD-FDP op het spel.

Het ziet er niet naar uit dat Reagan tegenover Schmidt toeschietelijker geworden is. Dat betekent dat zijn positie binnen niet al te lange tijd onhoudbaar wordt. Want Europa is ten aanzien van het ware karakter van de Sovjet-Unie met blindheid geslagen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.