+ Meer informatie

„Zolang ze praten, schieten ze niet

De man op straat twijfelt aan Arabische bedoelingen met vredesconferentie

5 minuten leestijd

JERUZALEM - „Laten we hopen". Zo eindigen veel gesprekken met Israëli's als hun gevraagd wordt welke verwachtingen ze hebben van de vredesconferentie in Madrid. Het klinkt niet erg overtuigend. De twijfel overheerst in hun reacties. „Zolang ze praten, schieten ze niet", is het antwoord van een winkelier. Het is veelzeggend. In een resultaat dat duurzame vrede waarborgt, geloven maar weinigen.

Yoram Hom, technicus bij een telecommunicatiebedrijf en afkomstig uit Haifa, denkt veel aan de toekomst van zijn land. Hij is er niet gerust op. Zijn dochtertje is anderhalf, maar hij weet niet of ze wel zo"n onbezorgde jeugd zal hebben. „Wij leven hier met vier miljoen joden en worden omringd door 180 miljoen Arabieren. De haat tegen Israël is hun van kinds af aan bijgebracht. Zullen wij op den duur standhouden?' Ik ben bang van niet".

Dat de vredesconferentie een wending ten goede is, gelooft Yoram niet. Hij ziet er zelfs een gevaar in. „De Arabieren zijn helemaal niet geïnteresseerd in vrede. Hooguit wenden ze voor dat ze vrede willen, in de hoop dat wij ons leger zullen verwaarlozen".

Volgens hem is het Arabische spel vrij doorzichtig. „Ze zeggen dat ze vrede zullen sluiten als Israël zich terugtrekt achter de grenzen van 1967. Dan zouden ze tevreden zijn. Dat is onzin. Vóór '67 hadden ze de bezette gebieden en toch wilden ze oorlog. Waar het om gaat, is dat wij hier weg moeten. En als ze komen, zullen ze niemand in leven laten. Nog geen hond en geen kat".

Bezorgd

De enorme achterdocht tegen de Arabieren duikt in bijna alle gesprekken met Israëli's op. Vaak wordt verwezen naar de bloeddorstige taal in de Arabische pers. Die laat weinig ruimte voor de illusie dat op dit moment een samengaanin-vrede mogelijk zou zijn.

Ilan uit Jeruzalem is kok bij de krijgsmacht. De vredesconferentie is op de kazerne hèt onderwerp van gesprek. „Wij praten veel over ons land. Dat is logisch. Oorlog is voor ons geen vaag begrip, maar iets dat we hebben meegemaakt. Ik hoop en bid dat onze leiders vrede kunnen sluiten in Madrid. Maar het zal heel erg moeilijk worden. Arabieren en joden verdragen elkaar , niet".

Rabbi dr. N. T. Lopes Cardozo, vijftien jaar geleden uit Nederland naar Israël geëmigreerd, is uiterst bezorgd over de afloop van de conferentie. „Israël zal onder enorme druk komen te staan. Daarbij staat de steun die wij van Amerika krijgen op het spel. Maar wat we ook doen, we doen 't altijd verkeerd. We moeten concessies doen, maar we kunnen geen concessies doen. Als het vastloopt en als we met ons verstand moeten zeggen dat er geen oplossing mogelijk is, zit er niets anders op dan dat Israël zich gedeeltelijk terugtrekt. Dan moeten we het aan God overlaten. Hij heeft er een bedoeling mee dat we weer in dit land zijn teruggekeerd, dan zal Hij ook met deze conferentie een bedoeling hebben. Misschien komt de doorbraak op een wijze die wij niet verwacht hebben. Dat is al vaker gebeurd".

„Serieus genomen"

Een Palestijnse slager uit de omgeving van Nazareth, die een mondje Hollands blijkt te spreken doordat hij een jaar in Nederland heeft gewerkt, is uiterst voorzichtig in zijn reactie. „Ik heb het goed hier. Voor mij hoeft er weinig te veranderen", zegt hij, terwijl hij schichtig om zich heen kijkt. Snel maakt hij zich uit de voeten.

Toeschietelijker is een Palestijnse pomphouder. „Ik laat in het midden hoe ik over de PLO denk, maar de vredesconferentie is voor ons een heel belangrijk moment. Door de regering hier worden wij als slaven behandeld. Nu worden we eindelijk serieus genomen. In Madrid zal de hele wereld naar ons luisteren. Israël zal iets voor ons moeten doen. Anders komt het land helemaal alleen te staan".

Palestijnse volk

Verrassend genoeg blijkt uit onderzoeken onder de bevolking een vrij grote bereidheid om de Arabieren tegemoet te komen. Peilingen van het Guttman Instituut voor Sociaal Onderzoek in Jeruzalem, uitgevoerd over een lange reeks van jaren, laten zien dat een ruime meerderheid concessies wil doen.

Onbespreekbaar is het terugtrekken achter de grenzen van '67. Aan de status van Jeruzalem valt ook niet te tornen. Maar een gedeeltelijke terugtrekking uit de Westoever (de westelijke Jordaanoever) kan op vrij brede steun rekenen (69 procent zegt ja). Ook met het opgeven van de Gazastrook heeft een grote meerderheid weinig moeite.

Maar als de toekomst van het Palestijnse volk ter sprake komt, worden de stellingen weer betrokken. Ruim 40 procent is zelfs voorstander van het idee om de Palestijnen compensaties aan te bieden, onder de strikte voorwaarde dat ze Israël verlaten.

Een variant, de 'bezette' gebieden voorgoed annexeren en de Palestijnen administratieve autonomie geven, vindt eveneens een warm onthaal. Alleen de kiezers van klein-links en een gedeelte van de aanhang van de Arbeiderspartij ondersteunen het plan voor een onafhankelijke Palestijnse staat. De anderen zien daar helemaal niets in.

Onbuigzaam

Onderzoekster Hanna Levinsohn van het Guttman Instituut put uit de vrij constante bereidheid om enige concessies te doen, hoop voor de conferentie in Madrid. „Er is geen sprake van onwrikbare standpunten. Een begin van vrede moet mogelijk zijn. Als men de tijd maar neemt. De vredesbesprekingen met Egypte hebben ook heel lang geduurd en toen waren er maar twee partijen. Nu veel meer".

Ze zegt te onderkennen dat Israël bij de buitenwacht vaak overkomt als een onbuigzaam land. De uitslag van de peilingen wijst ook wel in die richting. Er is een zekere bereidheid om toe te geven, maar veel groter is die niet geworden in de loop der jaren.

„Vergeet niet", tekent Hanna Levinsohn aan, „dat wij hier in dit land bezig zijn met de vraag hoe te overleven. Daar word je voortdurend aan herinnerd. Onder mijn familie en vrienden zijn er verscheidenen die ieder jaar een maandlang terug in het leger moeten. Hier op het instituut zijn mensen gesneuveld in de Jom Kippoer-oorlog. De Holocaust, de oorlogen met de Arabieren, de terroristen, de Scuds - het zijn allemaal ervaringen die maken dat je hier over oorlog en vrede praat in termen van leven en dood".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.