+ Meer informatie

Bronwater, een lucratieve handel

Fabrikanten betalen een schijntje om water aan de bodem te onttrekken

5 minuten leestijd

FLEVOLAND - Het bericht haalde vorig jaar bijna alle kranten van Nederland: het drinkwater dat in de Flevolandse huizen uit de kraan k'want was circa vijfduizend jaar oud en was zonder enige twijfel het schoonste van heel Nederland. Het was regenwater uit het jaar 3000 voor Christus, gevallen op de Veluwe.

Omdat de diepere grondlagen daar niet horizontaal maar licht hellend lopen, stroomde al dat regenwater naar wat nu Flevoland heet. Daar werd het veilig, en op grote diepte, in de bodem opgeslagen. Tientallen eeuwen. Totdat er, in de jaren zestig van deze eeuw, plotseling bronnen werden geslagen en pompstations gebouwd. Het water werd opgepompt en via een buizenstelsel de hele polder door gevoerd. Huisvrouwen hoefden vervolgens de kraan maar open te draaien om het schoonste, zuiverste, heerlijkste water van Nederland te krijgen.

Menig uurtje

Toen de faam van het Flevolandse water via al die kranteberichten eenmaal tot in de verste hoeken van Nederland was doorgedrongen, duurde het niet lang of de provincie Flevoland had het eerste verzoek van de Nederlandse bottelaar Gajapolus om een bron te mogen slaan al op tafel liggen. In het provinciehuis in Lelystad is menig uurtje vergaderd over het verzoek. Uiteindelijk werd het, onder een scala van strenge veiligheidseisen, ingewilligd.

Flevoland is niet de enige plaats waar diep grondwater wordt opgepompt om te worden gebotteld. In weerwil van alle verhalen over vervuilde bodems en nog erger vervuild water wordt op tientallen plaatsen in Nederland water aan de bodem onttrokken om in de vorm van bronwater in de schappen van de supermarkt terecht te komen.

Dat blijkt een lucratieve handel. Voor duizend liter opgepompt bronwater betalen de bottelaars een gemiddelde prijs van iets minder dan één cent. Een ambtenaar van de provincie Limburg heeft zelfs precies uitgerekend hoeveel frisdrankenfabrikant Herschi moet betalen voor het Hoensbroekse bronwater: "vijfentachtig-honderdste cent". Heineken is in staat om voor precies één cent aan opgepompt bronwater drieduizend blikjes Sourcy te vullen.

Geen wonder dat de Nederlandse bottelaars steeds minder bronwater uit het buitenland betrekken en steeds vaker aanvragen indienen bij provincies en drinkwatermaatschappijen om Nederlands grondwater te mogen oppompen. En als vervolgens zo'n geslagen bron ook officieel als bron wordt erkend door het ministerie van WVC wil er ten bedrijve nog wel eens een feestje volgen.

Fabrieksterrein
Nog niet zo heel lang geleden kwam nagenoeg alle bronwater dat in Nederland werd genuttigd uit Duitsland of de Belgische Ardennen. Die tijd ligt echter achter ons. Het "Spaatje rood" komt tegenwoordig uit Utrecht, Sittard, Dongen en nog een vijftiental andere plaatsen.

Het bedrijf Vrumona, de niet-alcoholische dochteronderneming van bier-gigant Heineken, begon er enkele jaren geleden mee. Op het fabrieksterrein in Bunnik werd een bron geslagen en werd begonnen met het oppompen van water dat onder de merknaam Sourcy wordt verkocht. Tot dan werd het Sourcy-water per tankwagen aangevoerd uit België. Door de transportkosten was dat een dure zaak.

De bron van Bunnik bleek echter een goudmijntje. Het water onder de Utrechtse Heuvelrug bleek kwalitatief prima. De provincie Utrecht was bereid de eerste 48 miljoen liter opgepompt water in het geheel niet in rekening te brengen. Maar toen Utrecht eenmaal in de gaten kreeg dat het om kostbaar water ging, werd Vrumona te verstaan gegeven dat er voortaan voorbetaald moest worden. De prijs werd bepaald op één cent per duizend liter water. Daar vult Vrumona gemiddeld zo'n drieduizend blikjes Sourcy mee. Het bedrijf had dan ook weinig bezwaar tegen de 'prijsverhoging'•

Lede ogen

Victoria-bronwater kwam vroeger uit het Duitse Oberlahnstein. Toen daar de prijs van water omhoog ging, werd uitgeweken naar het Belgische Villers-Monopole, rustiek gelegen in de Ardennen. Maar de Coca Cola Bottelmaatschappij, eigenaar van Victoria, zon op nog goedkoper water. Dat vond ze nota bene op het eigen fabrieksterrein in het Brabantse Dongen. Daar werd een bron aangeboord waaruit sindsdien Victoria bronwater komt. Kosten: nog geen halve cent per duizend liter water.

De kwaliteit van de Brabantse Victoria-bron blijkt behoorlijk goed. Het ministerie van WVC waakt erover dat niet alle water zomaar als mineraal- of bronwater kan worden verkocht. Regelmatig vinden keuringen plaats en bottelaars zijn er zeer happig op om te worden toegelaten tot de enige officiële lijst van bronnen in Nederland. De Victoria-bron in Dongen kon de goedkeuring van WVC wegdragen. Zozeer zelfs dat niet van bronwater, maar van natuurlijk mineraalwater mocht worden gesproken.

De concurrentie zag het met lede ogen aan. Niet alleen staat de kwalificatie mineraalwater hoger aangeschreven dan bronwater, ook is het nog eens zo dat mineraalwater in Nederland maar betrekkelijk weinig voorkomt. En zeker op een plaats waar het toevallig ook nog meteen gebotteld kan worden. De wetgeving schrijft namelijk voor dat bronwater per tankwagen vervoerd mag worden naar de fabriek, maar mineraalwater niet. Zodra een liter mineraalwater in een tankwagen wordt gegoten is het ordinair drinkwater geworden. In principe waardeloos voor bottelaars. Vandaar ook dat alle mineraalwaterfabrieken recht boven de bron zijn gebouwd. De fabriek van Victoria stond al boven de bron voordat met oppompen van water werd begonnen.

Poldernat

Het aantal mineraalwaterbronnen in Nederland is niet zo gek groot. Bar-le-Duc komt uit BaarleNassau, Maresca uit Maarheeze en Sablon wordt opgepompt èn gebotteld in Sittard. Een heel enkele keer komt het voor dat een bron moet worden afgesloten. Als dat een mineraalwaterbron betreft, doet dat soms wat pijn. Dat overkwam frisdrankenfabrikant Raak, onderdeel van het GoldenWonder-concern. De mineraalwaterbron Catharijne I bij Utrecht moest eind vorig jaar gesloten worden vanwege vervuiling van het water.

Ook om andere redenen moet de produktie soms worden gestaakt. Gajapolus, die in Flevoland het diepe grondwater oppompte en als bronwater aan de man bracht, had niet veel succes met het poldernat. Het bedrijf ging failliet. De licentie- en produktierechten werden echter overgenomen door Aquarius in Almere, een bedrijf dat biologisch-dynamische produkten fabriceert. Aquarius heeft het bottelen van het Flevolandse bronwater overigens nog niet ter hand genomen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.