+ Meer informatie

Toestand van bedrijfsleven zeer zorgelijk

4 minuten leestijd

De situatie van grote delen van het Nederlandse bedrijfsleven is zeer zorgelijk. Als daar op korte termijn niet een keer ten goede komt, overleven veel bedrijven de eerstvolgende depressie niet. Duitse ondernemers verwachten vrij algemeen die depressie, en weer voor de grote industrielanden nagenoeg gelijktijdig, in 1978 en dat soort profetieën is vaak zelfvervullend, aldus mr. drs. H. Langman, lid van de raad van bestuur van de ABN in een rede voor de Regionale Kring Zeeland van het VNO.

Uitholling

De uitholling van de weerstand van het Nederlandse bedrijfsleven tekent zich thans nog niet eens volledig af in de stijging van de structurele werkloosheid, aldus de heer Langman. Een heel geleidelijke daling van de arbeidsinkomensquote is niet voldoende om de problemen op te lossen. Uitgezonderd ons aardgas gaat de positie van Nederland griezelig veel lijken op die in de jaren dertig: een sterke gulden, een grote werkloosheid en praktisch geen winsten, zoal geen forse verliezen.

Na een jaren durend fel debat over het al dan niet aanpassen van de gulden werd in.de crisisjaren een devaluatie toegestaan, die zonder meer heilzaam heeft gewerkt.

Bezinning

„Ik hoop, dat hun dat de ogen niet zal doen sluiten voor de wenselijkheid van een nieuwe bezinning op de externe waarde van onze munt. Misschien is het voor alle betrokkenen het aangenaamst als dat gebeurt door een opwaardering van de Duitse mark binnen de slang, welke opwaardering wij dan zeker niet zouden moeten volgen", aldus de bankier.

Wat er de laatste maanden gebeurd is, is een feitelijke opwaardering van de gulden tegenover de • Mr. drs. H. Langman valuta's van onze industriële concurrenten met uitzondering van de mark en de Belgische frank, en wel doordat de mark in de slang fors omhoog zweefde. De koers van de dollar was eind vorige week 5 pet lager dan een jaar geleden, wat wil zeggen dat onze concurrentiepositie tegenover het dollarblok met dat percentage is verslechterd.

Discussie

De heer Langman hoopt te bereiken, dat er een - discussie op gang komt over de gewenste externe waarde van onze munt, die ons in staat stelt buiten een panieksfeer rationele besluiten tè nemen. Als een dergelijk besluit in zou houden dat de waarde van de gulden naar beneden aangepast zou worden, zouden allerlei partiële devaluaties, waarmee wij nu leven, kunnen verdwijnen. Hierbij kan worden gedacht aan de steun aan individuele bedrijven en bedrijfstakken in nood en aan steun aan exporterende bedrijfstakken. Wij zouden ' dan alleen nog moeten steunen om concurrentievervalsend optreden van andere overheden te compenseren. Mr. Langman wil geen devaluatie zonder meer. Dit zou in combinatie met het overwegen van andere maatregelen moeten gebeuren, aangezien er ook de nodige bezwaren aan een zuivere devaluatie zouden kunnen kleven. Eerste prioriteit zal moeten zijn, de winsten weer op een aanvaardbaar niveau te krijgen. Men kan dat doen door de toelaatbare loonstijging binnen de perken van de stijging van de arbeidsproduktiviteit te houden en dan bovendien nog ruilvoetverslechteringen ten laste van de loonstijging te brengen. Voor de eerste jaren zou dat wel betekenen, dat de lonen niet kunnen stijgen, wellicht zelfs moeten dalen.

Alternatief

Een alternatief zou zijn, dat de rijksoverheid als de omvang van de loonstijging in de particuliere sector bekend is, een zodanige korting op de uigaven in de collectieve sector toepast, dat de ruimte voor de winsten behouden blijft.

In combinatie met de stopzetting van steun aan individuele bedrijven confronteert dat de vakbondsleiders en hun achterban rechtstreeks met de gevolgen ven hun handelen: vragen zij een te grote loonsverhoging, dan leidt dat tot een stijging van de werkloosheid en tot daling van de uitkeringen aan de sociaal zwakkeren.

Ruimte

De heer Langman stelde, dat hij niet de bedoeling had een pleidooi te voeren voor een devaluatie zonder meer, maar wel voor een beleid dat weer ruimte maakt voor winsten en daarmee voor investeringen en herstel van wejA^elegenheid. Het huidige beleid, dat weer pas op de plaats voor 1977 maakt met de daling van de arbeidsinkomstenquote, schiet tekort en ontneemt de ondernemers de lust tot expansie, tot ondernemen en ondergraaft daarmee structureel de werkgelegenheid.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.