+ Meer informatie

De snijkunst van Delftse geneesheren

2 minuten leestijd

Het oudste nog functionerende ziekenhuis van Nederland, de Reinier de Graaf Groep in Delft, bezit vier unieke schilderijen van anatomische lessen. Ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van het ziekenhuis zijn deze schilderijen officieel overgedragen aan Stedelijk Museum Het Prinsenhof in Delft, waar ze uitvoerig worden belicht op een tentoonstelling over gezondheidszorg in Delft in de 17e en de 18e eeuw.

De geschilderde anatomische les is een genre in de schilderkunst dat alleen in Nederland bestaat en ook hier een zeldzaamheid is. In totaal zijn slechts twaalf "anatomische lessen" voorhanden. De beroemdste is die van Rembrandt uit 1632, met daarop het lichaam van dr. Nicolaes Tulp. Het feit dat er in Delft vier zijn geschilderd, is onder meer te danken aan de aanwezigheid van een "theatrum anatomicum" (anatomisch theater). De meesterchirurgijns die er lesgaven in het ontleden van lichamen, lieten zich trots afbeelden tijdens het uitoefenen van hun beroep.

Het vroegste schilderij is vervaardigd door Michiel Jansz. van Mierevelt in 1617. Hij was een van de belangrijkste portretschilders in de eerste helft van de 17e eeuw. De eerstvolgende "anatomische les" in Delft werd in 1681 geschilderd door Cornelis de Man. Volgens stadsgeschiedschrijver Reinier Boitet bevat het groepsportret "alle de afbeeldingen van de in dien tyd in leven zynde genees- en heelmeesters." Toen in 1727 chirurgijns en doctoren zich opnieuw wilden laten portretteren, wendden zij zich tot Thomas van der Wilt. De laatste anatomische les in Delft is geschilderd door de uit Leiden afkomstige schilder Nicolaas Rijnenburg in 1773.

Op de tentoonstelling maakt het publiek uitgebreid kennis met de Delftse geneesheren. Verder wordt door middel van instrumenten en archeologische vondsten, afkomstig van het terrein van het Delftse Oude Gasthuis, toegelicht hoe de snijkunst werd beoefend. Er wordt ook ingegaan op de geschiedenis van de farmacie aan de hand van een simpliciakast uit ongeveer 1730. In een eigentijds anatomisch theater is een audiovisueel programma te zien met veel wetenswaardigheden over de schilderijen en de geneeskunst in de 17e en de 18e eeuw.

De tentoonstelling "De Snijkunst Verbeeld: genees- en heelmeesters aan het werk" is tot en met 19 januari te zien in Stedelijk Museum Het Prinsenhof, Sint-Agathaplein 1 in Delft. Meer informatie: 015-2602638 of www.prinsenhof-delft.nl.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.