+ Meer informatie

Voorzitter Heyns (NG-Kerk) gelooft in 'bekering' van president De Klerk

„De bevrijding komt, maar dat geschiedt niet in een handomdraai"

4 minuten leestijd

PRETORIA - Prof. dr. J. G. Heyns, voorzitter van de blanke Nederduitse Gereformeerde Kerk, gelooft dat er een wonder in Zuid-Afrika gebeurt en dat de blanken, president F. W. de Klerk voorop, een 'bekering' ondergaan die hen voorbereidt op de drastische politieke veranderingen in het land.

Heyns zegt dit in een vra.aggesprek met de Engelse krant The Independent van donderdag. De synodevoorzitter Is ervan overtuigd dat De Klerk oprecht op zoek is naar een nieuw politiek systeem, waarin geen rassendiscriminatie meer voorkomt. Tegelijkertijd vraagt Heyns om geduld. Het is volgens hem een lang proces om de schade die in de 300 jaar blanke aanwezigheid in Zuid-Afrika is aangericht, te niet te doen. „De bevrijding komt, maar dat geschiedt niet in een handomdraai".


Heyns, een goede bekende van De Klerk, heeft de afgelopen maanden met andere leiders van de NG-Kerk bemiddeld tussen de Zuidafrikaanse regering en de bevrijdingsbeweging ANC. Op uitnodiging van president Kaunda bezocht hij de afgelopen maand Lusaka, waar hij met ANCleiders sprak, hoewel dat volgens hem niet de bedoeling was.

Eerste zaad

Heyns erkent dat de apartheid in zijn kerk begon. „Het eerste zaad werd in 1857 gezaaid, toen de Nederduitse Gereformeerde Kerk besloot aparte kerken voor de verschillende rassen te stichten". Toen de Nationale Partij in de jaren '40 de apartheid per wet vastlegde, heeft de blanke kerk er de theologische rechtvaardiging voor gegeven.


Heyns noemt het rapport "Kerk en samenleving" van de NG-Kerk uit 1986 het voorlopige hoogtepunt van de groeiende kritiek op dit pro-apartheidsstandpunt. Daarin wordt uitgesproken dat de Bijbel geen eenduidig politiek model voorschrijft.


Op dezelfde wijze als de NG-Kerk Zuid-Afrika de weg naar de apartheid heeft gewezen, moet volgens Heyns deze kerk nu de verantwoordelijkheid op zich nemen het land weer er uit te leiden. „Wij zijn in een langzaam proces verwikkeld, waarin we inzien dat deze situatie niet kan voortduren. We hebben drie eeuwen blanke heerschappij gehad, maar we treden nu een nieuwe periode van onze geschiedenis binnen. De bevoogding van blanken over zwarten is voorbij. Dat is in psychologisch opzicht vooral voor de blanken een enorme stap.


Dat educatief proces zal niet makkelijk zijn, zegt Heyns. „Drie eeuwen lang is ons geleerd: Wij zijn de blanken en wij zijn belangrijk. Nu moeten we onze houding ten opzichte van de zwarten fundamenteel veranderen. We moeten erkennen dat de huidskleur niet langer onze macht en onze identiteit beschermt".


Het proces dat leidt naar beëindiging van de blanke overheersing is volgens Heyns onomkeerbaar. „Het experiment van de apartheid is een volledige mislukking geworden. Het probleem is alleen dat we precies weten wat we niet moeten doen, maar dat ook onze regering nog niet weet wat we wel moeten doen". Gemakkelijke oplossingen zullen er echter niet zijn, zo waarschuwt Heyns. „Er zijn twee mythes in ZuidAfrika: de mythe van de apartheid, dat het beloofde land door de scheiding der rassen tot stand zou komen; en de anti-apartheid-mythe, dat alle problemen zijn opgelost als Mandela wordt vrijgelaten, als er een één  man-één-stem-systeem komt, als de apartheid in de voorsteden wordt opgeheven. Dat is eenvoudigweg niet waar".  

In het proces van ontmythologisering moet de kerk een rol spelen, vindt Heyns. „Wij hebben geen politiek probleem, maar een godsdienstig probleem, namelijk dat wij de ander als geschapen naar Gods beeld moeten accepteren, met erlcenning van de mensenrechten en met respect voor elkaar".  

„Ik geloof niet in de valse marxistische opvatting dat nieuwe structuren nieuwe mensen scheppen. Wel geloof ik dat nieuwe mensen nieuwe structuren kunnen opbouwen. Als christen geloof ik'dat wonderen mogelijk zijn. En geloof me, beste vriend, er gebeurt een wonder in dit land. Op grote schaal aanvaarden mensen elkaar als medemensen". Door dit wonder, zo gelooft Heyns, is het hart van De Klerk geraakt. De Klerk is de Rubicon overgestoken doordat hij tot het inzicht is gekomen dat de apartheid moet worden afgeschaft. „Zowel blanken als zwarten moeten worden bevrijd. Wij allen zijn gevangenen van de geschiedenis en wij allen moeten ons losmaken van de vooroordelen over zwarten en over blanken. Want alleen een bevrijd volk kan nieuwe structuren bouwen".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.