+ Meer informatie

Koningin bezoekt Rome, maar niet de paus

4 minuten leestijd

ROME - Het bezoek dat koningin Beatrix vanaf vandaag aan Rome brengt, voltrekt zich uitsluitend aan de linkeroever van de Tiber. Aan de overkant, het Vaticaan, zal ze geen voet zetten. Toch zijn de banden tussen het koningshuis en de paus niet slecht.

Het bezoek van de Koningin aan de Italiaanse hoofdstad duurt drie dagen. Zij zal het Nederlands Instituut het predikaat "koninklijk" toekennen. Ook staat de opening van een paar tentoonstellingen op het programma. De vorstin zal op uitnodiging van de Italiaanse president Ciampi een barokconcert in het presidentieel paleis bijwonen. Een bezoek aan paus Johannes Paulus II, de Romeinse gastheer aan de rechteroever van de Tiber, zit er niet in.

"Als het hof ons op de hoogte zou hebben gebracht van de komst van koningin Beatrix, dan zouden we haar zeker hebben verwelkomd", zegt monseigneur Pietro Parolin, ondersecretaris op het staatssecretariaat van de Heilige Stoel, het bestuursapparaat van de paus. Hij is de tweede man op het bureau dat gaat over de relaties met buitenlandse staten. Volgens het protocol is het niet vreemd dat de Koningin niet bij de paus langsgaat, omdat het geen staatsbezoek betreft maar een "niet-officieel bezoek", zoals dat in hofkringen heet.

Dat Beatrix wel morgen is uitgenodigd op de lunch bij Carlo Azeglio Ciampi, de president van Italië, heeft volgens ingewijden te maken met het initiatief dat Ciampi zelf daartoe nam. De Koningin zal morgenavond in het presidentieel paleis ook de opening van het festival RomaEuropa bijwonen. Dit jaar staat het festival voor podiumkunsten in het teken van Nederland.

Het moet op Italianen wat koel overkomen dat de Nederlandse vorstin en de paus, die zowel hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk als staatshoofd van Vaticaanstad is, elkaar niet ontmoeten. Beiden aanvaardden ongeveer 25 jaar hun ambt. In 1978 trad Johannes Paulus II aan als paus, twee jaar later werd Beatrix gekroond tot koningin. In die periode hebben beiden elkaar tweemaal officieel ontmoet. In 1985 bracht de Koningin een staatsbezoek aan Italië en ontving ze bovendien de paus tijdens diens bezoek aan Nederland. Het is gebruikelijk voor een Nederlandse vorst dat tijdens haar of zijn regeerperiode in principe elk land maar één keer officieel wordt bezocht. Toch is Beatrix vaak in de buurt van Rome. Prins Bernard beschikt over een zomerresidentie in Porto Ercole, op 130 kilometer afstand van de Italiaanse hoofdstad. De Koningin zelf heeft een woning in Tavernelle, bij Florence. Het is mogelijk dat ze incognito wel eens een bezoek aan Rome heeft gebracht, en de paus. Toch is dat zeer onwaarschijnlijk. Van oudsher zijn de banden tussen het koningshuis en het Vaticaan niet hartelijk. Dat is goed te begrijpen in het kader van de vaderlandse geschiedenis en die van het Huis van Oranje-Nassau. Ook de Nederlandse politiek moest weinig weten van Rome. Stemming over de sluiting van de Nederlandse ambassade bij het Vaticaan leidde in 1925 tot de Nacht van Kersten.

Toen in 1944 weer een gezant naar de paus werd gestuurd, was koningin Wilhelmina daar fel op tegen. Zij toonde "onwil en krachtige tegenstand", noteerde de minister van Buitenlandse Zaken. Koningin Juliana dacht er waarschijnlijk niet anders over. Uit haar mond zou de legendarische uitspraak komen dat ze "die man met die witte jurk" geen hand wilde schudden. Pas in latere jaren toonde ze zich minder principieel, wat onder andere te zien was bij het huwelijk van Maurits en Marilène. Haar deelname aan de communie leidde tot opschudding.

Wilhelmina en Juliana hebben nooit een stap gezet in het apostolisch paleis in Vaticaanstad. Prins Bernard daarentegen schudde paus Pius XII in 1946 de hand toen hij een informeel bezoek bracht aan Rome. Negen jaar later werden hij en zijn moeder, prinses Armgard, officieel door de paus ontvangen. Toen prinses Irene in 1964 in het huwelijk trad met Carlos Hugo de Bourbon de Parme bracht zij ook een bezoek aan de paus.

Het bezoek dat koningin Beatrix in 1985 aan de paus bracht, was een unicum: niet eerder in de geschiedenis van Oranje-Nassau had een staatshoofd een visite gebracht aan de paus. Over het feit dat Beatrix vijf jaar op zich liet wachten, werden destijds de wenkbrauwen gefronst omdat zij zo'n beetje als enige onder de Europese staatshoofden nog niet haar opwachting in Rome had gemaakt. Dat besefte de vorstin terdege. Toen zij op 28 maart 1985 de kamer van de paus binnenkwam, zei ze dan ook: "Eindelijk." De laatste keer dat de Koningin zich in kerkelijk Rome waande, was vorig jaar, toen ze de tentoonstelling "Pracht en praal van de paus" in Utrecht opende.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.