+ Meer informatie

Brioni: Aspirientjes in plaats van harde noten

EG kan door verdeeldheid slechts symptomen bestrijdi

4 minuten leestijd

Politieagent van de halve aardbol is misschien nog wat te veel gedacht, maar een beetje wereldmacht voelen de Twaalf zich sinds hun Joegoslavisch succesje toch wèl. Dit is nu eens geen zaak van de Amerikanen, maar van óns, Europeanen, klonk het onlangs triomfantelijk uit de mond van Commissie-voorzitter Delors. En zeg nu zelf: een beetje trots mogen ook wij Nederlanders wel zijn, nadat minister Van den Broek als leider van het EG-driemanschap na moeizaam overleg de Brioni-akkoorden erdoor wist te krijgen.

En verder: wat de Europese Gemeenschap in haar groei naar economische en jolitieke eenheid nog node miste, nameijk een gezamenlijke buitenlandse pohtiek, lijkt met Brioni plotsklaps gestalte te hebben gekregen! De roep (vooral in het Frans) om een eigen Europese veiligheidsstructuur —zonder de 'bemoeials' aan de andere kant van de oceaan, de Amerikanen- zal door dit succesje zeker niet minder luid worden.

Hoe wrang is het contrast met die andere Europese constructie, die nota bene wèl een fraai voorbedacht veiligheidssysteem heeft uitgedacht: de CVSE. Naast de Twaalf draaien daarin ook nog eens 23 andere staten mee (20 Europese en 3 half- of in het geheel niet Europese: de SU, de VS en Canada). Maar ondanks die brede opstelling ging de CVSE in de Joegoslavische crisis tot dusver schuil achter de smalle schouders van de Twaalf. „De Joegoslavische crisis wordt de eerste test voor de CVSE" zo heette het en, nog net op tijd, hadden de 35 ministers daartoe in Berlijn een uitgebalanceerd crisis-mechanisme tot stand gebracht.

Vijf uur gepraat

Welnu, na de onafhankelijkheidsverklaringen van Slovenië en Croatië kwamen de crisis-bijeenkomsten er. Begin juli in Praag en in Wenen. Onder leiding van voorzitter Duitsland werd door de 35 in Praag vijf uur lang gepraat, maar tot een daadwerkelijke besluit kwam het ni'et: CVSE-lid Belgrado, hield, gesteund door de Sowjet-Unie, de zending van een CVSE-missie naar Joegoslavië tegen. Dat is niet zo moeilijk als alleen een unaniem besluit, dus 35 keer "ja", geldingskracht heeft.

Helemaal zonder resultaat waren de ;j hesprekingentoch weer niet, maar dat is ' voornamelijk te danken aan de inbreng van-de Europese Gemeenschap, via Nederland vertegenwoordigd in het crisisberaad. Woordvoerder Voskühler van het Ministerie van buitenlandse zaken daarover: „We hebben daar namens de Twaalf twee initiatieven genomen. De een had te maken met het zenden van een "commissie van goede diensten", de ander met die van een "waarnemersmissie". De waarnemersmissie werd alleen aanvaard als die op initiatief van de EG werd gedaan. crisis-mechanisme effectief laten werken, dan zullen ze onze staf sterk moeten uitbreiden".

Aspirientjes

Maar hoe sterk staat de EG eigenlijk? De voortvarendheid waarmee de trojka tewerk is gegaan dwingt respect af, maar minder indrukwekkend is de inhoud van wat is bereikt, aldus waarnemers. „De akkoorden zijn als aspirientjes", schreef de Wall Street Journal deze week schamper, „ze bestrijden voor een paar uur de symptomen, maar op het moment dat Albanezen, (Bosnische) moslims, Kroaten en Hongaren in de crisis betrokken worden, wordt Joegoslavië nog slechts op de been gehouden met.... akkoorden, zoals een drugsverslaafde met shots - ze hebben steeds minder effect".

Helemaal terecht is die kritiek natuurlijk niet en andere waarnemers hebben daar ook op gewezen. De Nederlandse jurist Siekmann stelde deze week tevreden vast dat „men heeft gehandeld in de sfeer van het VN-handvest" want daarin wordt verslechtering van situaties Ö6k tegengegaan door op de partijen een beroep te doen zich aan voorlopige, neutrale maatregelen te houden".

In dat opzicht was het voortvarende optreden van de EG en de VS tot voor kort heel wat minder gelukkig. Beide hebben namelijk steeds het hoofd van het federale bewind hoog gehouden — tegen de aspiraties van de beide republieken in. Met als gevolg dat Belgrado zich internationaal gesterkt wist in het militaire optreden tegen de rebellen. Die klok is dus teruggedraaid, maar wat ervoor in de plaats is gekomen bestaat tot nu toe enkel uit crisis-bestrijding. Erkenning van de republieken in ieder geval niet. ,, : U,

Neutr^ófiteUing °; ^^

Wat zit er achter dat 'symptöSliBe-' strijden' door de EG-trojka? „Het "EG apparaat voor de buitenlandse politiek" (!) schijnt er tot ieders grote verbazing in geslaagd te zijn een heel continent

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.