+ Meer informatie

Discussie over bewapening is in Sovjet-Unie niet mogelijk

Kremlin weigert inzicht te verschaffen in ernstige situatie

5 minuten leestijd

„Een discussie over de bewapeningswedloop in het algemeen en over de kernbewapening in het bijzonder, zoals die in Nederland wordt gevoerd, is ondenkbaar in de Sovjet-Unie". Zo begint een recente analyse van de Utrechtse slavist en sovjetoloog dr. W. van den Bercken over „De sovjethouding in het ontwapeningsvraagstuk".

Dr. Van den Bercken maakt in zijn bijdrage duidelijk hoe ongeloofwaardig de Sovjet-Unie in haar doen en laten overkomt als een serieuze gesprekspartner voor het Westen in het zo belangrijke internationale debat over het bewapeningsprobleem. De Sovjet-Unie denkt er niet over om zelf mede schuld te bekennen aan de bewapeningswedloop. Immers het eigen politieke handelen is boven elke twijfel verheven, aldus de visie van het Kremlin.

Conclusie: de buitenlandse politiek van de Sovjet-Unie is een consequente vredespolitiek en die van het Westen juist een bedreiging van de wereldvrede. Terecht stelt dr. Van den Bercken dat de ideologische bevangenheid van de Sovjet-Unie elke open discussie van het zo moeilijke ontwapeningsvraagstuk compleet onmogelijk maakt. Bovendien onthoudt de sovjetregering de eigen burgers „alle relevante informatie over de eigen bewapening", en zonder kennis geen zinnige discussie.

Opzettelijk falen

Van internationale vredesbewegingen die vanuit de Sovjet-Unie worden gesteund mogen wij in het Westen geen enkele verwachting hebben. Zeer sceptisch staat dr. Van den Bercken tegenover de resultaten van dialoogvormen van de Sovjet-Unie met het Westen: „Waar Westerse actiegroepen en kerken fundamenteel kritisch kunnen zijn ten aanzien van de eigen regering, blokkeert het gesloten ideologische interpretatiekader van de sovjetgesprekspartners elke zelfkritische benadering." Dus ook via de Russische Othodoxe Kerk mag het Westen geen doorbraak naar de sovjetsamenleving verwachten.

Om de bevolking te overtuigen van het nut van ontwapening zal een regering haar burgers inzicht moeten verschaffen in de ernstige situatie van bewapening. Welnu, in dat opzicht faalt het Kremlin opzettelijk. Dr. Van den Bercken: ,,Weinig volken zijn zo slecht voorgelicht over het militaire beleid van hun regering en het militaire vermogen van hun land als het volk van de SovjetUnie." Natuurlijk wordt er in het land van Brezjnjev wel geschreven over de gevaren die kleven aan de bewapeningswedloop maar zonder relevante gegevens te verschaffen over de bevifapeningssituatie in de wereld. Sovjetburgers kunnen derhalve onmogelijk de militaire sterkte van hun vaderland vergelijken met die van het Westen. Alleen de hoogste sovjetautoriteiten zijn van de exacte bewapening van hun land op de hoogte. Kras poneert dr. Van den Bercken dat westerse journalisten meer militaire geheimen van de Sovjet-Unie kennen dan de lagere leden van de sovjetdelegatie op de ontwapeningsgesprekken in Genève.

Alle Westerse literatuur over de sovjetbewapening kan niet in de SovjetUnie zelf worden gepubliceerd. Hieruit moge blijken dat de achterhouding van gegevens over de eigen bewapening voortkomt uit een binnenlands-politieke functie. Via de Pravda en Izvestia wordt de Russische lezer duidelijk geïnformeerd over Amerikaanse wapens en zeer vaag over de eigen bewapening.

Onwezenlijke sfeer

Treffend schetst Van den Bercken de onwezenlijke sfeer rondom het sovjetleger voor de sovjetburgers. Hoeveel sovjettroepen zich momenteel in Afghanistan bevinden is voor de eigen bevolking verborgen gehouden. „En de honderden soldaten die in het buitenland sneuvelen, blijven onbekender dan de onbekende soldaat, die tenminste nog als zodanig genoemd en geëerd wordt. De sovjetsoldaten die nu omkomen in het buitenland, worden niet eens naamloos vermeld in de vaderlandse media of collectief herdacht door de regering die hen zond." Welk een onwezenlijke situatie! En dat te meer daar het sovjetleger zo'n prominente maatschappelijke plaats inneemt: Immers mag ons leger zich verheugen in zoveel positieve aandacht in de media, bezit het een eigen uitgeverij of geeft het een eigen dagblad uit? Neen toch, echter het sovjetleger wel! Trouwens het sovjetleger kan en mag toch niet vergeleken worden met Westerse, kapitalistische en dus ,,foute" strijdkrachten. Volgens de ideologie van de Sovjet-Unie kan men het Warschaupact toch "niet over één kam scheren met de NAVO. Het doel (een socialistische/communistische maatschappij) heiligt de militaire middelen.

Bij deze stand van zaken behoeft het geen verbazing te wekken dat pacifisme in de Sovjet-Unie ontoelaatbaar wordt geacht. Maar in het buitenland prijzen de sovjetautoriteiten het aan. Naar sovjetinzicht mag het pacifisme alleen gericht zijn ,,tegen imperialistische oorlogen, niet tegen revolutionaire en andere rechtvaardige oorlogen." Zo kunnen we in een Russisch verklarend woordenboek lezen dat het pascifisme dat alle oorlogsgeweld afkeurt en ,,niet vergezeld gaat van een oproep tot actieve revolutionaire strijd en tot omverwerping van het burgerlijke stelsel, slechts een instrument is om nieuwe oorlogen voor te bereiden onder de dekmantel van frasen over vrede."

Triomfalisme

Ook wijst dr. Van den Bercken nog eens op de heersende militaire cultus in de Sovjet-Unie met manifestaties van militair triomfalisme op de ,,dag van het leger", ,,dag van de luchtmacht", „dag van de marine", ,,dag van de tanksoldaten",„dag van de artilleristen", ,,dag van de rakettroepen" enz. En dan spreken we verder maar niet over het politiek exploiteren van het oorlogsleed uit de Tweede Wereldoorlog.

De doordrenking van de sovjetjeugd met militairisme hebben we in de krant al eerder naar voren gebracht n.a.v. het boek van dr. Martin van den Heuvel over dit onderwerp. Overigens: hoeveel aandacht heeft deze publikatie gekregen in onze vaderlandse pers? Wij vrezen van veel te weinig. Zo'n boek past niet in de politieke optiek van helaas veel Nederlanders. Dat zal zo ook wel wezen met de bijdrage van dr. Van den Bercken. Derhalve is het gelukkig dat ons land toch nog zulke wetenschappers kent die bovendien voor een groter publiek willen schrijven. Tenslotte willen we nog enige conclusies van dr. Van den Bercken doorgeven: het militaire apparaat van de Sovjet-Unie wordt als een positieve zaak ervaren waarop de burgers trots behoren te zijn en „een regering die oprecht pacifisme veroordeelt en systematisch via onderwijs en massamedia een eigen socialistisch militarisme ontwikkelt, maakt zich ongeloofwaardig in haar bewering te streven naar ontwapening".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.