+ Meer informatie

Nuances in verhouding kerk Oost-Europa tot regering

Hebly tijdens informatiedag Utrecht

2 minuten leestijd

UTRECHT — Het ware kenmerk van christelijke vredespolitiek door kerken is een kritische houding jegens de eigen overheid. Een kerk die het de eigen autoriteiten lastig maakt is als het zout der aarde. Daarentegen functioneert een kerk die zich helemaal op sleeptouw laat nemen door de vredespolitiek van de regerende partij als „de marmelade van het land". Met deze vergelijkingheeft dr. J. A. Hebly zaterdag aangegeven dat het volstrekt nodig is dat West-Europa de kerken in Oost-Europa genuanceerd benadert en hen niet over één kam scheert.

Hebly, die werkt op het interuniversitair Instituut voor missiologie en oecumenica in Utrecht, sprak in de Domstad voor ongeveer driehonderd mensen. Daar had de Europa-commissie een informatiedag georganiseerd over christenen en kerken in Oost-Europa. In de Europa-commissie werken de centrale diakonieën samen van drie kerken: de Nederland Hervormde, de Gereformeerde en de Oud-Katholieke.

Als voorbeeld van een kerk die in eigen land op haar eigen wijze vredespolitiek bedrijft, noemde Hebly de Evangelische (Lutherse) kerk in de DDR, die enkele jaren geleden - overigens zonder resultaat - haar stem verhief tegen het invoeren van lesuren op de middelbare scholen waarbij de studenten les krijgen in militaire technieken. Ook verzet de protestantse kerk in de DDR zich ferm tegen de kracht waarmee de politieke overheid een vijandbeeld in stand wil houden.

Verschillend
De toestand is bepaald anders in de Sowjet-Unie en Hongarije. Naar de mening van Hebly proberen de Hongaren - achter een facade van trouw aan en samenwerking met Moskou - hun binnenlandse politiek zoveel mogelijk te liberaliseren. De kerk kan daardoor in haar contacten naar het buitenland weinig anders doen dan zich bij het vredesoffensief aansluiten, dat Boedapest met de andere lidstaten van het Warschaupakt voert.

Een illustratie hiervan is het gegeven dat een voorman van de Lutherte Kerk
van Hongarije in vier jaar tijd 160 congressen in het buitenland bijwoonde, waar hij voortdurend referaten hield over de vredespolitiek van de socialistische staten.

Een soortgelijke situatie bestaat in de Sowjet-Unie, althans op het niveau van de officiële kerk. Dat daar overigens geen sprake is van een statische toestand, blijkt uit het gegeven dat kortgeleden in een commissie van de Wereldraad van kerken - waarbij de Russisch-Orthodoxe Kerk is aangesloten - twee afgevaardigden uit de Sowjet-Unie voor een resolutie stemden, die het optreden van Moskou in Afghanistan veroordeelden. Dat kostte hun overigens wel een stevige berisping na thuiskomst uit Geneve.

Hebly wees erop, dat de protestantse kerk in de DDR - sterker dan geloofsgenoten in andere Oosteuropese landen een eigen beleid weet te voeren tegenover de politieke autoriteiten. Zo bepaalt de Evangelische Kirche wie er deel uitmaken van een groep, die voor een conferentie naar het buitenland gaat. Weigert Oost-Berlijn aan een lid van het gezelschap vergunning te verlenen, dan blijft men allemaal thuis.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.