+ Meer informatie

Stembus laat Guatemala vrijwel koud ^

Weinig vertrouwen in democratie door schirnrnig politiek panorama

4 minuten leestijd

GUATEMALA-STAD - Na vijf jaar waarin inflatie, werkloosheid en criminaliteit sterk zijn gestegen, worden de Guatemalteken niet koud of warm van de presidentsverkiezing die morgen wordt gehouden. Aan de verkiezing doen twaalf kandidaten mee, maar volgens een opiniepeiling zal bijna een op de drie kiezers blanco stemmen, een traditionele vorm van protest in de Middenamerikaanse staat.

Een overkoepelende organisatie van guerrillabewegingen, de Guatemalteekse Revolutionaire Eenheid, heeft de drie miljoen stemgerechtigden van het land donderdag in een advertentie in de dagbladen opgeroepen niet te gaan stemmen. De organisatie blies bij de vorige verkiezingen in 1985 bruggen op en blokkeerde snelwegen om de kiezers van de stembus weg te houden. Bij de vorige verkiezingen was de opkomst 66 procent. Voor morgen wordt een opkomst van zo'n 50 procent voorspeld.

De christen-democraat Vinicio Cerezo werd vijf jaar geleden de eerste gekozen president van het land, na een reeks militaire of door het leger gesteunde regimes. Zijn ambtsperiode is wettelijk tot één termijn beperkt.

De dagbladuitgever Jorge Rafael Carpio Nicolle van de Nationale Centrum Unie, die in 1985 met gering verschil door Cerezo in de tweede ronde werd verslagen, maakt volgens de peilingen de meeste kans op het presidentschap. Alvaro Enrique Arzu Irogoyén, de voormalige burgemeester van Guatemala-Stad, die kandidaat staat voor de Vooruitstrevende Nationale Partij, volgt op de tweede plaats.

De kandidaat voor de regerende christen-democraten (DC), Luis Alfonso Cabrera, krijgt volgens de peiling slechts 9 procent van de stemmen. Dat zou te wijten zijn aan de verslechterde situatie onder zijn voorganger en aan twisten binnen de christen-democratische partij.

Ernstig ziek

Onzekerheid bestaat er ook nog steeds over de gezondheidstoestand van Cabrera, die twee weken geleden werd getroffen door een levensbedreigende acute ontsteking van de alvleesklier. In het geval dat Cabrera zou overlijden, zou volgens het Guatemalteekse kiessysteem zijn partij zowel voor de presidentsverkiezingen als voor de tegelijkertijd plaatsvindende parlementsverkiezingen zijn uitgesloten.

De ziekte van Cabrera is een extra tegenvaller voor de christen-democratische president Vinicio Cerezo, omdat opiniepeilingen uitwijzen dat zijn partij op de derde plaats zal eindigen, na de Nationale Centrumunie (UCN) van de zakenman lorge Carpio, en de Vooruitstrevende Nationale Partij van Alvaro Arzu. Maar dezelfde opiniepeilingen wijzen ook uit dat 40 procent van de kiezers niet weet op wie ze moeten stemmen, terwijl 15 procent al zeker weet dat ze niet gaan stemmen.

Nieuw voor Guatemala is het feit dat een vrouw kandidaat is voor de functie van vice-president. Het is de sociaal-democratische Aracely Conde de Pai's. Zij vertegenwoordigt samen met presidentskandidaat René de León het Nationale Oppositie Front (FNO), bestaande uit sociaal-democraten en dissidente christen-democraten.

Rios Montt
De voormalige president, generaal buiten dienst José Efrai'n Rios Montt, stelde zich kandidaat namens de FUN (Front voor Nationale Eenheid), maar werd uitgesloten van het presidentschap, omdat hij in 1982 aan de macht kwam door een staatsgreep van het leger. Hij regeerde tot 1983. Veel Guatemalteken zien met waardering terug op Rios Montts regering van wet en orde en snelrecht, maar mensenrechtenactivisten kritiseren hem erom.

Een van zijn aanhangers heeft de rechter verzocht de verkiezing tegen te houden omdat Rios Montt daarvan werd gaweerd. Juristen zeggen dat er weinig kans is dat net verzoek wordt ingewilligd.

Ook Rios Montt riep deze week op niet te stemmen bij de presidentsverkiezing, maar wel bij de andere verkiezingen. Naast de president worden morgen namelijk 116 parlementsleden, driehonderd burgemeesters en twintig afgevaardigden voor het parlement gekozen.

Als geen van de presidentskandidaten een meerderheid achter zich krijgt, wordt er op 6 januari een tweede ronde gehouden tussen de twee met de meeste stemmen. De winnaar treedt dan op 14 januari aan. Een tweede ronde wordt zeer waarschijnlijk geacht.

De verkiezingen worden gevolgd door zo'n driehonderd buitenlandse waarnemers, onder wie het hoofd van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), Joao Baena Soares. Waarnemers menen dat het onduidelijke politieke panorama ertoe bijdraagt dat de democratie bij de kiezers aan geloofwaardigheid inboet, waardoor de opkomst morgen wel eens zeer laag zou kunnen uitvallen. De regering die bij dergelijke verkiezingen uit de bus komt rollen, is per definitie zwak en kan moeilijk doorgaan voor „de wil van het volk", zo menen de waarnemers.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.