+ Meer informatie

Veenendaal krijgt nog honderd vrouwen stil

Plaatselijke afdeling van huisvrouwenbond NVVH ziet goede kansen voor voortbestaan

7 minuten leestijd

Het voortbestaan van de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen (NVVH) hangt aan een zijden draadje. De belangstelling voor de organisatie neemt landelijk gezien sterk af. Maar de club zal niet verdwijnen, als het aan voorzitter Maria Meijer van de Veenendaalse afdeling ligt. "Als je iedere maand meer dan honderd vrouwen stil weet te krijgen, betekent dat gewoon dat je een goed programma hebt." Is de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen echt een vereniging van huisvrouwen? Allang niet meer, zo blijkt uit het ledenbestand. Dat is sterk vergrijsd. Het bestuur heeft ingrijpende maatregelen aangekondigd, in een laatste poging de NVVH er weer bovenop te helpen.

Boos is ze, mevrouw Meijer. Boos vooral op De Telegraaf, die schreef dat de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen "kibbelend ten onder" gaat. Maar ook boos op mensen die, nota bene vanuit de vereniging, de krant informeren en zodoende de vuile was buiten hangen. "Dat zijn nestbevuilers. Als je werkelijk betrokken bent, zeg je zulke dingen niet in de krant."

Maria Meijer is met haar 54 jaar een relatief jong lid van de NVVH. Als voorzitter van de afdeling Veenendaal toont ze zich zeer strijdlustig. Dat is maar goed ook, want de vereniging wordt met opheffen bedreigd terwijl haar afdeling het met maar liefst 213 leden lang niet slecht doet. "Mocht het einde van de vereniging inderdaad onvermijdelijk zijn, dan moeten we ervoor zorgen dat afdelingen die het goed doen in het zadel worden geholpen om zelfstandig door te kunnen gaan."

Zelfstandig doorgaan, maar waarmee? Waarmee houden de 213 dames van de Veenendaalse afdeling zich onledig? En zijn het wel huisvrouwen? Niet meer, of niet meer in de eerste plaats, zo blijkt. Het jongste lid is achter in de veertig, het oudste bijna negentig. De leden hebben er weinig behoefte meer aan om strijdbaar gemaakt te worden voor de samenleving, zegt Meijer. "De maatschappelijke functie heeft grotendeels afgedaan."

Die functie wás er wel: "De NVVH ondersteunde vrouwen in het ontwikkelen van een kritische blik. Men kreeg de kans zich te bekwamen in bestuurlijk werk, soms met een cursus pr. Men leerde de eigenwaarde kennen, vooral door lezingen. Die kadervorming en educatieve functie worden nu minder belangrijk gevonden. Onze leden lezen meer kranten en tijdschriften dan vroeger. Daarnaast nemen ook televisie en internet een belangrijke educatieve plaats in."

Contactmorgen

De kracht van de NVVH schuilt tegenwoordig in de ontmoetingsplaats die de vereniging biedt, zegt Meijer. Althans, in ieder geval in Veenendaal. "Iedere eerste woensdagmorgen van de maand hebben we onze contactmorgen. Dan organiseren we een lezing, bijvoorbeeld over Hella Haasse, of we hebben een diavoorstelling. Soms doen we iets educatiefs, maar dat is eigenlijk een groot woord."

Op een gemiddelde bijeenkomst komen iets meer dan honderd dames opdagen in Veenendaal. Slechts de helft van het totaalaantal leden, maar dat komt volgens Meijer vooral door de relatief oude leden die niet meer in staat zijn de bijeenkomsten te bezoeken maar hun lidmaatschap ook niet op willen zeggen. "Voor de anderen is de NVVH vooral een plek van ontmoeting." Zorgvuldig haar woorden kiezend: "Er zijn bijvoorbeeld heel veel weduwen bij. De NVVH biedt hen een grandioze manier om niet alleen te zijn. Daardoor ontstaat er een bepaalde vriendinnenband tussen de leden."

Of dat nu de oorspronkelijke bedoeling van de NVVH was, daarover heeft Meijer haar vragen. "Daar kunnen we eerlijk in zijn. Maar we zijn nu negentig jaar verder, en de tijden veranderen. Tegelijkertijd zie ik dat het ledental in Veenendaal stabiel blijft. Natuurlijk, er vallen regelmatig leden af door overlijden, maar elke maand kunnen we wel nieuwe leden verwelkomen. Soms één, soms ook wel vier. Hun motieven zijn verschillend. Sommigen komen van elders of zijn gestopt met werken. Anderen zijn weduwe geworden. Maar waar het om gaat, is dat ze allemaal horen dat het geboden programma goed is. Zeg nou zelf: de dames hebben elkaar altijd wel wat te vertellen. Maar als je meer dan honderd dames stil kunt krijgen voor een lezing, dan boeit het onderwerp blijkbaar wel."

Tijdgeest

Dat de toenemende vergrijzing van het ledenbestand op den duur hoe dan ook funest zal zijn voor het voortbestaan van de NVVH, is wel duidelijk. Maar daarnaast dreigt er nog een groot gevaar: er zijn bijna geen bestuursleden te krijgen. "Ook hier in Veenendaal moeten we daar veel moeite voor doen", zegt Meijer. "Men is consumptief ingesteld. Dat geldt trouwens niet alleen voor de NVVH; kijk maar eens hoe moeilijk het is om bestuursleden te krijgen voor een sportvereniging. Het is de tijdgeest. Ik denk dat die consumptieve houding onderdeel uitmaakt van een doorgaand proces dat heel moeilijk te keren is."

In reformatorische hoek, waar het beroep van huisvrouw nog steeds een hoge mate van waardering krijgt toegekend, zijn volgens Meijer niet veel NVVH-leden te vinden. Gezien het emancipatorische en liberale karakter van de huisvrouwenbond in het verleden hoeft dat geen verbazing te wekken. Toch hebben veel leden een kerkelijke binding, zegt Meijer. "Wij zijn nooit een verzuilde organisatie geweest, maar we zijn ook niet anti. Respect tonen voor elkaar vinden we belangrijk. Als we gezamenlijke maaltijden hebben, beginnen we niet met gebed, maar we nemen uiteraard wel stilte in acht voor de leden die willen bidden. Dat is vanzelfsprekend. Onze bijeenkomst in november, op de eerste woensdag, valt samen met de dankdag. Waarom zouden wij onze vergadering dan niet een weekje uitstellen? Ook dat hoort bij respect tonen."

Meijer kijkt gespannen uit naar 26 mei, wanneer knopen over de toekomst van de NVVH zullen worden doorgehakt. Want al doet Veenendaal het relatief goed, ontkennen van de landelijk spelende problemen heeft geen zin: "Echt heel jonge mensen krijg je er niet bij. Dat zie ik wel bij mijn eigen dochter. Die heeft helemaal geen behoefte aan de NVVH." Maar moet dat betekenen dat je de club op moet heffen? Meijer vindt van niet. "Goed, vroeger waren de kernwoorden emancipatie en educatie. Nu is dat gezelligheid en ontmoeting. Ik denk dat je die tak er moet uitpakken. Want laten we wel wezen, als je ieder maand meer dan honderd vrouwen trekt, kun je die niet in de kou laten staan."

KADER

Van vakbond tot

ontmoetingsplaats

Het ledental van de huisvrouwenvereniging neemt al jaren af, terwijl de gemiddelde leeftijd behoorlijk stijgt. Telde het bestand in de hoogtijdagen van de jaren zeventig nog meer dan 70.000 vrouwen, in 1985 waren het er nog maar 48.000. Op dit moment bedraagt het ledenaantal 22.000. "Als er niets gebeurt, zijn we voor 2007 failliet", aldus directeur A. Engles van de NVVH.

De vereniging heeft te kampen met een wat stoffig imago, waar de H in de naam voor een belangrijk deel debet aan is. Toch was de bond ooit een machtig wapen voor consumenten. De oprichters wilden in 1912 een machtig vakverbond voor huisvrouwen. En dat lukte. Vooral vanaf de jaren zestig groeide de vereniging snel. In de jaren zeventig waren er verspreid over het land 180 afdelingen.

De NVVH begon met een keurmerk op huishoudelijke producten. Het keurmerk stond voor kwaliteit en was voor veel vrouwen een begrip. Van fluitketels tot strijkijzers en van mixers tot stofzuigers: er is geen huishoudelijk product te bedenken dat zich niet graag tooide met de titel "Goedgekeurd door de NVVH". De keuringstaak werd vijf jaar geleden pas overgenomen door de Consumentenbond.

De doelstellingen van de NVVH waren ooit sterk maatschappelijk en emancipatorisch gericht. De NVVH zou zich sterk maken voor "het behartigen van de belangen van de vrouw in de maatschappij" en "het bevorderen van de emancipatie van haar leden." Maar de NVVH staat de laatste jaren niet echt bekend als emancipatieorganisatie, erkent directeur Engles. Tegenwoordig biedt de vereniging vooral een ontmoetingsplaats. Engles: "Het draait vooral om sportieve en creatieve activiteiten. En de NVVH organiseert lezingen, literatuur- en bridgeclubs."

Op de ledenvergadering van 26 mei zal de knoop over het voortbestaan worden doorgehakt. Volgens Engles zijn de -nog geheime- voorstellen voor die vergadering weliswaar ingrijpend, maar niet vernieuwend. "We hebben een zeer laag ambitieniveau. Het gaat er nu om hoe we als vereniging nog zo lang mogelijk kunnen voortbestaan."

De mogelijkheid bestaat dat op de vergadering het besluit tot opheffing wordt genomen. In dat geval zullen diverse plaatselijke afdelingen die relatief goed draaien -zoals Veenendaal en een aantal afdelingen op de Veluwe- proberen zelfstandig door te gaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.