+ Meer informatie

Leegte en angst dominant in islam

Hanna Kohlbrugge stelde Christus' liefde tegenover onbewogen Allah

5 minuten leestijd

ZOETERMEER - De strijd tegen de islam kan nooit met wapens worden gewonnen. Zij is een geestelijke strijd. Er is een nieuwe bezinning aan de hand van de Bijbel nodig. "Zo niet, dan dreigt deze oorlog een verharding van onszelf te worden." Profetische woorden van dr. Hanna Kohlbrugge (1911-1999), hoogleraar Iraanse taal- en letterkunde aan de Universiteit Utrecht. Zij typeert de islam als een religie waarin de overgave aan een soort noodlot centraal staat.

Hanna Kohlbrugge kwam in 1999 door een tragisch auto-ongeluk in haar woonplaats Utrecht om het leven. Zij woonde samen met haar zuster Hebe. Hanna hield zich intensief met de islam bezig en verbleef lange tijd in het Midden-Oosten. Een aantal van haar artikelen is nu gebundeld en onder de titel "De Islam aan de deur; op zoek naar een antwoord", uitgegeven bij Boekencentrum. Het boek wordt vanavond in de Utrechtse Dom gepresenteerd.

Islam is volgens Kohlbrugge meer dan een religie. Zij impliceert ook een revolutie, zoals we in Iran hebben kunnen zien. De revolutie in Iran is ook een voorbeeld voor de wereld omdat zij geschiedde in de naam van Allah, die volgens islamieten de ene God, schepper en heer van de wereld is.

Hanna Kohlbrugge heeft zich duidelijk uitgesproken over de relatie tussen Joden en moslims. Als Allah geen uitverkoren volk kent, dan vervalt daarmee het recht van de Joden om in Palestina een staat op te bouwen. Moslims kunnen dit ter wille van hun geloof nooit werkeloos aanzien. Hanna's stelling: "Onze Kerk heeft het vraagstuk Israël vergeten en de bedreiging van de islam niet ernstig genomen. Israël en Ismaël kunnen niet samenwonen."

Eenheid van God

Typerend voor de islam is de eenheid van God: er is één God, de Absolute, aan wie iedereen en alles zijn bestaan heeft te danken. De islam presenteert zichzelf als de algemene religie, de enige weg tot het heil, gegrond op de éne openbaring en de éne wereldwijde gemeente. De scheiding tussen Joden en christen kan volgens de islam opgeheven worden, vroegere openbaringen zijn in de koran opgenomen. Kohlbrugge: "De islam is daarom de kroon van alle religies, omdat hier iedereen zelfstandig de weg tot Allah kan vinden, zodat niemand geestelijke macht over anderen heeft. De geboden van de islam zijn gematigd; iedereen kan eraan voldoen, dus is een middelaar niet nodig."

De islam is een godsdienst die geschikt is voor de enkeling. Hij is in wezen democratisch omdat alle gelovigen voor Allah gelijk zijn. Maar deze eenlingen, voor wie Allah de hele aarde heeft ingericht, zien zich volgens Kohlbrugge geplaatst in "een schepping zonder doel, zonder middelpunt."

Hanna Kohlbrugge plaatst tegenover de boodschap van Allah ("de geweldige, de vergever" volgens de koran), het woord van de Bijbel: God heeft de wereld alzo liefgehad dat Hij Zijn eniggeboren Zoon heeft gegeven. "Dat brengt vrede, maar de woorden van de koran vervullen met angst. Daarom is de vrijheid die de koran biedt een valse vrijheid, die telkens uitloopt op het zwichten voor een enkeling. Er is wel berusting -islam- maar sjaloom blijft onbekend."

De God van de koran kan volgens islamitische theologen niet liefhebben. Daarvoor staat hij te ver van ons af. Maar de liefde van de mens tot Allah wordt wel als een plicht beschouwd. "Dat is een omkering van de bijbelse boodschap, waar God liefheeft en in Zijn liefde ons Zichzelf schenkt."

De koran roept ons bijbelse woorden en wendingen in het geheugen, maar een weg tot de dialoog bieden zij niet, vindt Hanna Kohlbrugge. Heel scherp zegt ze dat wanneer wij de koran met ernst lezen, we gedrongen worden om de Bijbel zelf te lezen. Het lezen van de koran zou onze ogen kunnen openen voor "het onheil van slordig, ondoordacht en ongeestelijk gebruik van bijbelwoorden."

De islam is als een gezwel, zegt Kohlbrugge zelfs: wordt het niet weggesneden dan breidt het zich uit, onder meer via een soort algemene religie buiten Christus om. "De uitkomst is dan polarisatie en geestelijke ontreddering, net als in de islam. Daarom hoort de koran in de boekenkast van elke predikant, niet als een ongebruikt sieraad, maar om te leren verstaan uit welke diepten van ellende wij zijn verlost."

Niet dezelfde God

Hanna Kohlbrugge was wars van het dialooogdenken zoals dat beoefend werd (en wordt) binnen de Raad van Kerken. De raad zocht zijn heil bij de algemene God, waar voor Jezus Christus geen plaats was, stelde ze. "Zien we niet dat Kruis en Halve Maan nooit kunnen samengaan?"

Hanna is ook radicaal als het gaat om de vraag of christenen en moslims dezelfde God vereren. Nee, dus.

"Allah, de God van Mohammed en de Vader van onze Heer Jezus Christus, zijn nooit en te nimmer dezelfde. Ook voor de moslims is er maar één uitredding uit de nood, dat is het Kruis van Jezus Christus." Elders: "Het ingaan op de dialoog met de moslims is een vlucht voor de opdracht van Jezus Christus."

Over Allah velt Hanna Kohlbrugge zeer negatieve oordelen. Wie Allah vereert, geeft zich in blindelings over aan de onbekende. Het is een overgave aan het noodlot, dat niet van Allah te onderscheiden is. Allah regeert alles met zijn "zo hij het wil" en laat de mensen achter in de leegte, uiterlijk vrij maar innerlijk beangst en onzeker. "Allah en de leegte vallen samen. Allah de ene isde leegte, de nul. Zij is niet de één, die de drie insluit en daarom tot de drager van velen kan worden, maar de nul, die alles in haar leegte verslindt, waarin alles wezenloos doolt."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.