+ Meer informatie

Rellen op studiedag nader geanalyseerd

Geleerden komen er ook niet meer uit

5 minuten leestijd

Als een schaduw, zo gleed de glimlach prins Claus van het gezicht, vorige week in Breda. Ongelukkig genoeg voerde de rijtoer van het koninklijk paar 's middags in Breda langs een kraakpand. Breeduit had al geruime tijd voordat de koets zou passeren, een tiental krakers in de raamkozijnen postgevat. Al snel werd duidelijk dat zij niet het plan koesterden hun koningin toe te juichen.

Duistere muziek zwol op tot een oorverdovende herrie tot uiteindelijk de )ets langskwam. Vanachter een raam gniffelde een oude baas, ver over zijn pensioengerechtigde leeftijd, vergenoegd. Vuilniszak na vuilniszak, vol met papiersnippers, werd uitgestort over de koninklijke stoet. En de prins verstrakte. Geschokt, Een incident in schrille tegenstelling tot het enthousiasme waarmee de koninklijke familie overal begroet was.

Een geweldloos incident tijdens de toer door Breda. Wel, veel zullen de koningin en prins zich niet hebben aangetrokken van dit voorval. Uiteindelijk viel het in het niet bij de overweldigende blijdschap van veel andere Nederlanders. Koningin en prins verklaarden aan het einde van de koninginnedag "nieuwe stijl" opgetogen te zijn.

Het zogenaamd geweldloze incident droeg echter wel de tekenen van verzet in zich. Verzet tegen de geldende normen en waarden. Verzet van hen die menen met deze regels geen rekening te hoeven houden. Zij zijn zichzelf immers tot norm geworden. Gaat hun optreden tegen de heersende normen en waarden, of buiten de wet om, dan moet dat maar. Niet voor niets noemen zij zich de "autonomen". Zij verheffen zich boven de aan wetten gebonden maatschappij en gaan volgens hun eigen wil te werk. De zwarte „A" op de blauwe spijkerjassen en de leren jacks viert hoogtij.

Analyse

Een week geleden verzamelden zich ongeveer honderd mensen in de Erasmusuniversiteit in Rotterdam. Op deze studiedag legde men het thema „Geschiedenis, geweld en democratie" op tafel. Een analyse van de krakersoproepen. Gelukkig waren de vier sprekers zich ervan bewust geen pasklare recepten te kunnen bieden om de problemen op te lossen.

In een collegezaal, gevuld met een opvallend groot aantal politiemensen, putten de sprekers uit een gewelddadige historie.

Bewees de ene spreker aan de hand aan het verleden dat wij Nederlanders milder gewelddadig zijn geworden, een ander trok juist vergelijkingen met een voedseloproer in de zeventiende eeuw. Een tegenspraak die de sprekers ook onderling niet konden oplossen. Wel meende één van hen uit historisch oogpunt gezien de vraag te moeten stellen „waarom geen geweld?" in plaats van „waarom geweld?"

Een niet in het programma opgenomen gebeurtenis maakte over de verzetsgeest van de krakers tegen de gevesigde orde meer duidelijk dan de betogen van de sprekers.

Zonderling

Een ietwat wonderlijk uitgedost figuur was na de start van de studiedag gearriveerd. Uitermate vriendelijk met "in ieder geval een vreedzaam mens" was deze zonderlinge persoon door de voorzitter begroet. Dat vreedzaam sloeg op de door de persoon in kwestie meegevoerde dennetak met een zilverkleurig lint er ingedraaid. Rustig nam de wat slordig geklede, twee verschillende schoenen en een zwarte hoed dragende knaap, plaats op een stoel.

Toen hij echter aan moest horen dat krakers zich niet tegen de staat verzetten — een uitspraak door één van de inleiders gelanceerd — werd het hem klaarblijkelijk teveel.

Uiterlijk kalm begaf hij zich naar de microfoon. In niet mis te verstane bewoordingen legde hij woedend een verbaasd publiek uit dat wat hem betrof de studiedag niet gehouden behoefde te worden. Iedereen had het toch bij het verkeerde eind. „Ik ben het verzet", schreeuwde hij zijn gretig luisterend publiek toe. Hij liet er geen twijfel over bestaan dat dat verzet zich wel degelijk tegen de staat en de maatschappij in het algemeen richt.

Om zijn woorden kracht bij te zetten goot hij een liter melk uit over de vloer: „En hiermee verklaar ik de eerste kraakuniversiteit in Nederland voor geopend." Na deze afsluiting beende hij met de boomtak op de schouder de zaal uit.

Het betoog van één van de sprekers waarin hij het krakersgewreld wilde afzwakken kwam daarna toch wel wat krampachtig over. In een forumdiscussie werd pas goed duidelijk uit welke hoek de wind bij deze spreker waaide. Daar meende hij de vraag te moeten stellen waar de overheid eigenlijk het recht vandaan haalt om geweld te gebruiken.

Norm

Voor hen die zich niet „autonoom" voelen en niet zichzelf, maar de bijbel als norm hebben, mag een dergelijke vraag geen onoplosbaar probleem opleveren. Glashelder spreekt hiet immers het Woord van God in de Romeinenbrief van Paulus. Dat Woord laat geen twijfel bestaan over het recht van de overheid geweld te gebruiken. Een recht dat een plicht betekent. Het zwaard wordt dan ook door de overheid niet tevergeefs gedragen.

Dit soort vragen hebben echter wel een signaalfunctie. Zij tekenen de steeds groter wordende kloof tussen de hedendaagse mens en zijn Schepper.

Een vraag van één van de bezoekers maakte pijnlijk duidelijk hoe breed deze kloof geworden is. In zijn onwetendheid wist de vraagsteller zijn doelgroep niet nader te omschrijven dan de „EO-groep". Hij legde de inleiders zijn vermoeden voor dat er uit die groep geen stenengooiers kwamen. Hij vroeg naar de tot dat moment ongenoemde rol van de godsdienst bij rellenschoppers. Zijn vraag had anders kunnen klinken: Wanneer iemand alleen ,het Woord van God tot norm heeft zoekt hij dan ook zijn vermeend recht in acties buiten de wet om?

Een ogenblik van verwarring bij de inleider. Een vergeten aspect. „Dat betwijfel ik", sprak hij doelend op de rol van de godsdienst. „Historisch gezien reflecteert de kerk in het algemeen slecht op wat er in de samenleving heerst", aldus de 'inleider. Uitermate jammer dat hij het probleem niet begreep.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.