+ Meer informatie

TER OVERWEGING

9 minuten leestijd

H.J.Achteresch e.a., Wonderen… de wereld uit? Uitgeverij de Banier, 2e herziene druk 2010, 175 blz., € 14,90.

In deze verzamelbundel treffen we een aantal lezingen en artikelen aan die in 2006/07 gehouden en geschreven zijn voor de studentenvereniging Solidamentum, in het kader van het jaarthema: ‘Wonderen: de wereld uit?’ Er wordt ingegaan op de subthema’s ‘wonderen en cultuur’, ‘wonderen en het naturalisme’ en ‘wonderen en wonderlijke zaken in onze tijd’. Dat maakt het geheel erg breed. Enerzijds brengt dat meer dan eens een bepaalde overlapping met zich mee, anderzijds zit er nogal verschil in diepgang in de diverse artikelen. Het boek geeft allerlei waardevolle aanzetten tot verdere doordenking. En wie zal - ook binnen de gereformeerde gezindte - ooit het laatste woord over dit onderwerp spreken? Bijvoorbeeld over de vraag of genezingswonderen vrijwel uitsluitend behoorden tot de eerste fase van de kerk (zoals in dit boek herhaaldelijk betoogd wordt), of dat ook in deze tijd de gave van de genezing een plaats heeft en zo ja, hoe dan? Het is jammer dat niet iets van de achtergrond van de auteurs verteld wordt, en dus ook niet vanuit welke discipline zij hun bijdrage hebben geleverd. Kortom: een bundel die prikkelt tot verder nadenken over een onderwerp dat in onze tijd, binnen en buiten de kerken, volop in de belangstelling staat.

Dr. A. Baars, Calvijn: vluchteling en vreemdeling. Dr. H.C. van der Mealen, Zegen ons met Uw licht. Gezegend en tot zegen. Serie Willem de Zwijgerstichting. Uitg. Buijten & Schip-perheijn 2009/2010,46/51 blz., ieder € 4,30 (voor donateurs 2 brochures per jaar voor € 7,-).

In het eerste boekje haakt prof. Baars in op de thematiek van het Calvijnjaar. Dat doet hij aan de hand van de twee kernwoorden die in de ondertitel vermeld staan: vluchteling en vreemdeling. Dat zijn immers Bijbelse kernwoorden. Zo worden ze dan ook uitgediept, waarbij tevens aandacht is voor interne kerkelijke duidelijkheid: de broederschap van de ‘ballingen’ roept om belijdenis en tucht (blz. 29 e.v.).

In het tweede boekje biedt dr. Van der Meulen, docent praktische theologie aan de PthU, ons in kort bestek een Bijbelse en kerkelijke belichting van de zegen. Eerst komen - na een inleiding - de oud- en nieuwtestamentische gegevens aan de orde (hoofdstuk 2), daarna de zegen in het dagelijks leven (3) en de zegen als liturgische handeling (4). Bij dat laatste komt de ook de liturgische mogelijkheid, zoals die in het Dienstboek-II van de PKN wordt benoemd, om de gestorvene met doopwater te ‘tekenen’. Ik was best benieuwd wat dr. Van der Meulen daarvan zou vinden. Dat zegt hij heel fijnzinnig (maar zo staat hij ook bekend): ‘Dat is een aan de rooms-katholieke uitvaartliturgie ontleend ritueel. De reformatorische traditie richt zich (…) op het getuigen van Gods genade tot troost van hen die achterblijven’ (blz. 40).

Twee leerzame boekjes, compact èn helder.

Dr. T.M. Hofman, Zeven dagen. Een werkboek bij de schepping. Uitg. Groen Heerenveen 2009,80 blz., € 12,50.

Prof. Hofman staat stil bij de zeven scheppingsdagen. In elk hoofdstuk wordt een kernwoord uit Genesis centraal gesteld, van waaruit lijnen naar de Schrift in haar geheel worden getrokken. Daarbij wordt ook aandacht gegeven aan ‘stemmen uit het verleden’. Hedendaagse problemen en de levenspraktijk komen aan de orde (te denken is aan het vraagstuk van het milieu en de zorg voor de dieren). Vragen en opdrachten bieden stof voor verwerking, met het oog op onderwijs, catechese en Bijbelstudie. De auteur is geslaagd in zijn bedoeling: prikkelen tot verantwoord handelen en verwonderd raken over Gods grote daden.

H. Bor, Echt belangrijk. Nadenken over het doel van je leven. Uitg. Den Hertog Houten 2010,102 blz., € 12,50.

Dit boek biedt viif uitgewerkte evangelisatietoespraken van evangelist Bor (die op het punt staat om zijn werk in Gent te beëindigen), onder het allesbeheersende: ‘Eén ding is nodig’. Ze gaan over Mark. 10:22, Luc. 10:42, Joh. 9:25, Ps. 27:4 en Fil. 3:14. De woorden die gesproken werden, zijn aangevuld met voorbeelden uit de praktijk van het evangelisatiewerk en uit het persoonlijk leven. Dat maakt het boek aantrekkelijker en concreter, maar er zit ook een schaduw aan: het geheel wordt soms wel erg wijdlopig. Niettemin: we krijgen een mooi beeld van het al jaren geleden begonnen werk daar in België en we krijgen onderwijs uit de Schrift. De auteur dacht daarbij vooral aan jongeren (blz. 9), maar daar hoeft het niet toe beperkt te blijven.

Ds. A.C. Uitslag, Geboorte. Ds. G. van Wijk, Tijdsbesteding. Serie Wat zegt de bijbel over… Uitg. Den Hertog Houten 2010,119 resp. 122 blz., € 7,50 ieder.

Kinderzegen… de kroon op het huwelijk, zo hoort men (toch!) nog altijd zeggen. In het eerste hierboven genoemde boekje wordt ingegaan op Bijbelse gegevens over de geboorte van een kindje: het verlangen ernaar, de zwangerschap, barensweeën, geboorte en de vreugde volgend op die geboorte. De bedoeling van ds. Uitslag, predikant van de Eben-Haëzer gemeente op Urk, is om des te sterker te mogen zien hoe in dit alles Gods grootheid en goedheid spreekt. Ik heb wel een detailvraag: op blz. 54 is te lezen (n.a.v. DL 1/17): ‘In elk geval ligt er een onderscheid tussen ‘de kinderen der gelovigen’ en ‘godzalige ouders’. Met het eerste worden de kinderen van kerkelijke ouders bedoeld. Bij het tweede gaat het om hen die door wedergeboorte het waarachtige geloof mogen beoefenen’. Dat lijkt mij - laat ik mij voorzichtig uitdrukken - een misverstand.

Tijdsbesteding… velen hebben tekort aan tijd, anderen weten niet hoe ze er doorheen moeten komen. Maar bij ons allen is de vraag: hoe is de indeling van onze tijd voor Gods aangezicht? Aan wie - of liever: aan Wie - geven wij onze beste tijd? Tijd, aldus ds. Van Wijk (hervormd predikant te Dordrecht) is vóór alles genadetijd, gegeven om God te zoeken. Zo komen we bij Psalm 90: ‘Leer ons zó onze dagen tellen, dat wij een wijs hart bekomen’. Het lezen van dit, maar ook van het eerste boekje, is in ieder geval een goede tijdsbesteding, in de Bijbelse zin van het woord.

Arie van der Veer, Onderweg. Reisdagboek. Uitg. Van Wijnen Franeker 2010,128 blz., € 9,95.

Een woestijnreis… Israël beleefde die lang geleden, ook mensen vandaag beleven het in (gedeelten van) hun leven. Zo verging het televisiedominee Arie van der Veer in 2009, toen hij opnieuw ernstig ziek werd. Hij is toen gaan lezen in die oude woestijngeschiedenis en zijn geestelijk leven is erdoor verrijkt. Daarom deelt hij die ervaringen nu met anderen.

Om te helpen ‘de weg te vervolgen’, blz. 8. Veertig(ü) stukjes, ieder met een Bijbelgedeelte met uitleg, toepassing voor eigen leven, een vraag om over na te denken en een gebed. Aansprekend, doorleefd en daarom aanbevolen.

Eginhard Meijering, Karl Barth. Theoloog in de wereld. Uitg. Kok Kampen 2009, 224 blz., € 24,50.

Dr. E.P. Meijering biedt in dit boek een overzicht van de ontwikkeling in het denken van de bekende Zwitserse theoloog Karl Barth (1886-1968). Met grote kennis van zaken volgt Meijering hem op de voet, en plaatst Barths gedachten ook telkens in de context van diens biografie en van de Europese geschiedenis. Zijn formuleringen zijn meestal trefzeker en de weergave is even helder als fair. Wie niets weet van Barth, kan hier uitstekend terecht.

A.L.Th, de Bruijne, Affect en effect. De betekenis van de Bijbelse spiritualiteit voor de christelijke ethiek. Uitg. Kok Kampen 2010, 74 blz., € 13,50.

Vorig jaar februari inaugureerde prof.dr. A.L.Th, de Bruijne aan de Theologische Universiteit Kampen als hoogleraar in de vakken ethiek en spiritualistiek. Dit boekje is de enigszins bewerkte vorm van de rede die hij bij die gelegenheid hield. Het thema - zou men kunnen zeggen - lag voor de hand. Het gaat immers over de verbinding van de beide vakken, die de kern van De Bruijnes leeropdracht uitmaken. Hij laat zien hoe de verbinding van beleefd geloof en leven een actueel thema is, dat - merkwaardig genoeg - in de gereformeerde theologie onderbelicht is gebleven.

F. Gerrit Immink & Cas J.A. Vos (red.), God in een kantelende wereld. Geloof en kerk in veranderende contexten. Uitg. Boekencentrum Zoetermeer 2009, 340 blz., € 26,90.

Deze bundel is product van een samenwerking tussen de theologische faculteit van de Universiteit van Pretoria in Zuid-Afrika en de Protestantse Theologische Universiteit in ons land. De twintig bijdragen zijn ondergebracht in drie clusters, (1) over de verantwoordelijkheid van de kerk ten opzichte van de armen, (2) de geloofsgemeenschap als beeld van God en (3) spreken over God in de geloofscommunicatie. Voor theologisch geïnteresseerden bevat deze bundel heel wat interessants, met name in het tweede cluster. Slordig is, dat niet wordt vermeld dat één van de scribenten, K.E. Biezeveld, in september 2008 is overleden.

Miroslav Volf, Onbelast. Geven en vergeven in een genadeloze cultuur, Uitg. Van Wijnen Franeker 2009, 256 blz., € 22,50 en idem, Een nieuw verleden. Omgaan met herinneringen in een gebroken wereld, Uitg. Buijten & Schipperheijn Amsterdam 2009, 240 blz., € 19,50.

De in Amerika docerende, van origine Kroatische baptist Volf schrijft in deze beide boeken over een vraagstuk, dat hem existentieel diep raakt: hoe kun je vergeven, als je zo diep geraakt en zelfs beschadigd door het jou aangedane onrecht? Volf heeft tijdens één van de Balkanoorlogen zelf het nodige meegemaakt en weet van binnen uit van de weerbarstigheid van traumatische herinneringen. Wie meent dat we als mensen van de 21ste eeuw vrij moeiteloos kunnen vergeven doet er goed aan deze boeken van Volf te lezen. Om te beginnen is onze cultuur veel genadelozer dan we denken. Dat valt alleen al af te lezen aan de ‘claimziekte’, die zeker in de Amerikaanse cultuur heerst. Volf geeft aangrijpende voorbeelden van zowel de moeite als de onontkoombaarheid van vergeven, en laat ook zien dat juist het geloof in de God en Vader van onze Here Jezus Christus daarvoor onontbeerlijk is. Voor wie weet van de moeite om met pijnlijke - traumatische - herinneringen om te gaan biedt Volf het nodige te denken aan. Men kan er heel wat oppervlakkige literatuur ongelezen voor laten.

Louke van Wensveen en Harm Dane (red.), Zuinigheid met vlijt. Over calvinistische (on)deug-den. Uitg. Boekencentrum Zoetermeer 2009,136 blz., € 12,90.

De deugdethiek is weer terug van weg geweest. Het blijkt toch niet zo goed de mens in ethisch opzicht zijn eigen gang te laten gaan. Nu hebben protestanten - en zeker de calvinisten - altijd een wat dubbel gevoel bij deugden. Kun je wel over deugden spreken en je erop toeleggen, als de mens onbekwaam tot enig goed en geneigd tot alle kwaad is? Leidt aandacht voor de deugd niet haast onvermijdelijk tot zelfverheffing?

Toch heeft zich in ons land een aantal calvinistische karaktereigenschappen ontwikkeld, die in dit boekje achtereenvolgens aandacht krijgen: spaarzaamheid, vrijgevigheid, toewijding, stiptheid, eerlijkheid, bescheidenheid en nuchterheid. In kort bestek worden de historisch achtergrond en de actuele relevantie van de betreffende deugd geschetst, hetgeen een onderhoudend, soms ontdekkend en in elk geval leerzaam boekje oplevert.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.