+ Meer informatie

Vlakke Troonrede, met letterlijk een liberaal accentje

3 minuten leestijd

DEN HAAG - Welke geest ademt de Troonrede? Het liberale karakter van dit kabinet valt er duidelijk uit op te snuiven; soms blijkt dat zelfs uit een enkel accentje. Letterlijk.

Een spannende Troonrede is het niet geworden. Wat dat betreft schaart premier Rutte zich in de lange, lange rij van minister-presidenten die hare majesteit op Prinsjesdag een tamelijk dorre opsomming van beleidsvoornemens lieten voorlezen.

De vraag is wel of het veel anders kan. Terecht merkt Peter Smulders, directeur van het Genootschap Onze Taal, de man die jaarlijks de Troonrede vooraf doorleest op taalfouten, op dat mogelijkheden om een formele boodschap van de koningin aan de leden van de Staten-Generaal in smeuïg taalgebruik te vatten, beperkt zijn. "Dit kun je niet neerschrijven in bijvoorbeeld vakbondsjargon of in een rap of een journalistieke tekst."

Wel heeft de toespraak van de koningin, voor wie hem grondig op zich laat inwerken, een dominante politieke kleur. Een liberale, welteverstaan.

Zeker, ook CDA'ers doen krampachtig hun best hun eigen ideologie in de Troonrede terug te vinden. "Meer samenleving. Dat is toch echt CDA?" deed Kamerlid Sterk gisteren een dappere poging.

En, vanzelfsprekend, geheel ongelijk heeft zij niet. Neem bijvoorbeeld het beschrijvende zinnetje dat in het Nederlandse zorgstelsel "solidariteit tussen oud en jong, tussen gezond en ziek, centraal staat." Die zin zou niet alleen het CDA, maar zouden ook PvdA en SP gemakkelijk voor hun rekening kunnen nemen.

Maar alleen al het feit dat dit een Troonrede is met als hoofdthema "de economie" -balkenendiaanse termen als "waarden en normen" komen er niet in voor, net zo min als het woord "gezin"-, maakt de kans groot dat de liberale accenten overheersen.

Geen wonder dat FNV-voorzitter Jongerius gisteren, na het aanhoren van 's majesteits toespraak, meteen klaagde dat "er vooral veel maatregelen voor bedrijven in zitten, zoals stimuleringen en innovaties, maar weinig maatregelen voor werknemers."

Jongerius had ook kunnen wijzen op enkele kernzinnen uit de Troonrede, zinnen die weliswaar niet in strijd zijn met de christendemocratie, maar die toch net iets eerder doen denken aan de politieke filosofie van Rutte dan aan die van het CDA. "Een kleine en krachtige overheid, die burgers en bedrijven meer ruimte geeft." En: "Het uitgangspunt van de regering is dat mensen niet gebaat zijn bij afhankelijkheid."

Zelfs in een zin waarbij sociaal voelende CDA'ers opgelucht zullen ademhalen, valt bij nadere beschouwing nog een onvervalst liberaal accentje te ontwaren: "De regering ontziet echter zo veel mogelijk degenen die bijvoorbeeld door ziekte of beperking écht niet in staat zijn in hun eigen onderhoud te voorzien."

Ja, het staat er werkelijk. Niet gewoon: niet in staat zijn, maar: écht niet in staat zijn. Met een nadrukkelijk, liberaal accentje op de "e".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.