+ Meer informatie

Breuk Hongaarse kerken met verleden nu definitief

Bisschop Hegedüs wil samenwerken met HOE

4 minuten leestijd

URK — Bij de bisschoppenverkiezingen in Hongarije zijn, ondanks allerlei acties, drie van de vier bisschoppen niet herkozen. Daarmee lijken, na de politieke wisseling van de wacht in Hongarije, nu ook de kerkelijke veranderingen door te zetten. In plaats van bisschop Tóth kwam dr. Hegedüs Lorant uit Boedapest; bisschop Kürti van Miskolc werd vervangen door ds. Mészaros Istvan en bisschop Kovach uit Veszprém werd opgevolgd door dr. Markus Mihaly. Alleen bisschop Kocsis Elemér van Debrecen werd herkozen. Hij was pas enkele jaren in functie als opvolger van bisschop Barta. Bovendien heeft het bisschops-bureau in zijn district veel invloed in de gemeenten, zodat men al verwachtte dat hij herkozen zou worden.

De verkiezingen van de bisschoppen betekenen een duidelijke breuk met het beleid uit het verleden. Vanuit de gemeenten vraagt men een nieuwe koers. De kerkelijke politiek van aanpassing aan het communisme, gebaseerd op de theologie van de dienst, is radicaal afgewezen. Men heeft het vertrouwen opgezegd in een kerkleiding die zich in het verleden compromitteerde en betrouwbare predikanten het leven moeilijk maakte. Het is tekenend dat de nieuwe bisschop van Boedapest in vroeger jaren zelf werd "verbannen" naar een klein dorpje.

Lange tijd leek het alsof alles in de kerk bij het oude bleef, doordat de geest van aanpassing aan de communistische controle ook na het wegvallen van het oude regime bleef. Wie een bepaalde positie binnen de kerk bekleedde, probeerde die te handhaven. Velen waren echter via manipulatie of enkelvoudige kandidaatsstelling op die plaats gekomen. De bisschoppen waren voor het leven gekozen. Met het wegvallen van de staatscontrole kreeg de plaatselijke gemeente echter meer vrijheid en werd de macht van de kerkelijke bureaucratie beperkt. Men kon de roep om verandering vanuit de gemeenten daarom niet langer negeren.

Verschuiving

In elke classis is inmiddels een nieuwe voorzitter (esperes) gekozen. Deze senior-predikant heeft minder macht dan vroeger, toen sommigen hun classis autoritair bestuurden met steun van het bureau voor godsdienstzaken. Toch is de esperes ook in de nieuwe situatie een belangrijke kerkelijke functionaris, die met name administratief en organisatorisch een centrale positie inneemt. Daarom is het van groot belang dat veel predikanten die in het verleden onbetrouwbaar bleken zijn vervangen. Anderen die goed werk deden, werden in hun functie herkozen. Het betekent een flinke verschuiving in de regionale leiding van de kerk.

Signaal

De bisschoppenverkiezing is ook een signaal voor allen die in het verleden nauw samenwerkten met de oude bisschoppen. In de moeilijke tijden werden die door buitenlandse kerken gesteund en geïnviteerd. Die contacten werden tijdens de laatste verkiezingen gebruikt om de waarde van hun politiek te illustreren. Het gaf nieuw voedsel aan het wantrouwen dat veel predikanten hebben tegen deze oecumenische banden. Dat wordt nog versterkt door het gerucht over een nieuwe, door het Westen gefinancierde, oecumenische positie voor oud-bisschop Toth. Anderzijds zoekt men nu contact met organisaties die in het verleden in de gemeenten directe hulp boden. Waar de kerkleiding toen vaak uiterst kritisch was over dit werk, stellen de nieuwe functionarissen zich positiever op. Dr. Hegedüs verklaarde dat hij graag wil samenwerken met bij voorbeeld de stichting Hulp Oost Europa. Er zijn afspraken gemaakt om de kerk van Hongarije op allerlei manieren bij te staan.

Groeiende polarisatie

De nieuwe bisschoppen staan voor een grote opgave. De Hervormde Kerk van Hongarije is verdeeld, samenbinding is noodzakelijk. De verwerking van het verleden is moeilijk.

Dr. Hegedüs verklaarde dat „men niet zonder schuldbelijdenis over de voorbije periode kan spreken". Tegelijk zal men moeten waken voor een groeiende polarisatie. Nog belangrijker is de theologische lijn die men uitzet. Zal de theologie van de dienst worden vervangen door moderne, oecumenische thema's of oriënteert men zich meer op het gereformeerde belijden? De verhouding tussen de kerk en de theologische oplefdingen verandert, waarbij de invloed van de kerk vermindert. Die ontwikkeling zou haaks kunnen staan op de toenemende vraag vanuit de gemeenten naar schriftgetrouwe prediking. De secretaris van de Hongaarse Bijbelbond, ds. Sipos Ete Almos, verklaarde blij te zijn met de veranderingen in de kerk. Maar hij legde er de nadruk op dat echte vernieuwing alleen gevonden wordt, wanneer men als kerk terugkeert naar het Woord.

Talrijke vragen

Er blijven talrijke vragen voor de komende tijd over. Wie zal de leidende bisschop worden? Dr. Kocsis, die geen al te krachtig beleid voerde, of dr. Hegedüs, van wie men meer verwacht? De gehele kerkelijke organisatie moet doorgelicht en vernieuwd worden. Op allerlei posten zijn immers personen werkzaam die het kerkelijk leven bepaald geen goed hebben gedaan. Hoe reageert men op het groeiende nationalisme, ook in samenwerking met andere Hongaarssprekende kerken over de grens? Er wacht de nieuwe bisschoppen een immense taak. Dr. Hegedüs zei: „De hoofdzaak is, dat we de prediking van het Woord met kracht voortzetten". Dat is de voornaamste voorwaarde voor een werkelijke vernieuwing van de Hongaarse kerk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.