+ Meer informatie

Zucht om verlossing loopt door Oost en West heen

5 minuten leestijd

Het onrustige hart dat de mensheid sedert de zondeval typeert, houdt niet voor dé grenzen, door machtsblokken getrokken, stil. Zowel het Oostblok als het Westen ziet zich tegelijkertijd geplaatst voor toenemend verzet tegen de scheefgroei van de in beide blokken totaal verschillende maatschappelijke orde. Reagan zowel als Brezjnjev buigt zich op hetzelfde ogenblik over in wezen dezelfde problematiek: hoe te verhinderen dat de groeiende kloof tussen arm en rijk een einde maakt aan de door hen voorgestane orde.

Beiden is het duidelijk dat militair ingrijpen slechts de allerlaatste mogelijkheid is. Beiden weten echter ook dat het verzet in Midden-Amerika en Polen van fundamentele aard tegen de bestaande maatschappijorde is. Wanneer het verzet geen halt wordt toegeroepen, heeft het voor beiden verstrekkende consequenties.

Op de achtergrond van de onrust in Midden-Amerika liggen duidelijk grote sociaal-economische verschillen. Er bestaat een onvoorstelbaar grote kloof tussen arm en rijk, die de neiging heeft steeds wijder te worden. Die kloof is niet te dempen met de inzet van militaire machtsmiddelen. Een bloedig neerslaan van revolutionair verzet heeft slechts ten gevolge dat daarmede de kiem voor een nieuwe revolutie wordt gelegd.

Toch staat Reagan voor de noodzakelijkheid om, wil Midden-Amerika niet voor het Westen verloren gaan, een oplossing te A'inden. De tekening van de toestand in Nicaragua zoals U die op deze zelfde pagina vindt, liegt er niet om. Het bewind is er reeds in geslaagd het verzet zodanig te organiseren, dat het land reeds over verreweg het grootste militaire apparaat in deze streken beschikt.

Daarmede is het een machtsfactor van betekenis geworden. Het heeft nu reeds bereikt dat de Verenigde Staten zich gedwongen zien, omzichtiger te handelen, dan in het voornemen lag. In hoeverre het bereid is om in de nabije toekomst mee te werken aan de verandering van de bestaande orde zullen we nog moeten afwachten.

Voor een zelfde situatie ziet Brezjnjev zich in Polen geplaatst. De onrust in Polen heeft zware schade aan zijn economie toegebracht. Schade die echter niet beperkt blijft tot uitsluitend Polen, maar zich als een olievlek over de Comecon-landen uitbreidt. Dat vloeit voort uit het feit, dat Polen, na de Sovjet-Unie over het krachtigste economische potentieel in de Oostbloklanden beschikt. Zijn huidige leveringsmoeilijkheden verlammen ook de andere Oostblokstaten.

Hoe ernstig de situatie reeds is blijkt uit de waarschuwingen vanuit Praag en Oost-Berlijn aan Warschau gericht. Zowel de DDR als TsjechoSlowakije eist dat Polen zijn leveringsverplichtingen nakomt. Ze hebben reeds gedreigd hun uitvoer naar Polen stop te zetten. Beide landen worden in het bijzonder getroffen door de verminderde kolenuitvoer. van Polen. Polen heeft zijn kolenuitvoer naar deze landen met zestig procent verminderd.

Dat heeft er toe geleid, dat op Moskou druk is uitgeoefend om zijn kolenexport binnen de Comeconlanden te verhogen. De harde weigering van Brezjnjev, die ook met een teruglopende produktie te kampefl heeft, heeft grote onrust veroorzaakt. De dekking van het tekort is voor de Comeconlanden nu slechts mogelijk in het Westen. Maar dat betekent een aanslag op de maar zeer beperkt voorhanden zijnde harde valuta's.

Niet minder van invloed op de samenhang van de Comeconlanden is de zorgelijke voedselsituatie in Polen. Brezjnjev weet zeer goed, evenals Reagan dat in Midden-Amerikci weet, dat het ontbreken van noodzakelijke levensbehoeften, een fundamenteel ondergraven van de gehanteerde maatschappelijke orde betekent. Communist, socialist, noch ka» pitalist kan leven noch werken zonder een gevulde maag. Vroeg of laat, en in Polen is dit nu dichtbij, leidt dit tot verzet, dat slechts met militair geweld te smoren is.

De gematigde uitlatingen van Brezjnjev en Honecker, de Oostr duitse partijleider wijzen erop, dat ze alle mogelijkheden tot een vergelijk in Polen te komen nog niet hebben benut. Een grote rol daarin spelen de hulpacties vanuit het Westen. Het omvangrijke beraad in westerse fi* nanciële kringen om het staken van de betalingen door Polen te voorkor men, loopt parallel met een hulppror gram om grote hoeveelheden voedsel aan Polen tegen verminderde prijzen ter beschikking te stellen.

Opvallend is het aanbod van de Verenigde Staten. Deze zijn bereid om 30.000 ton melkpoeder en 20.000 ton boter te leveren tegen de helft van de huidige marktprijs. Daarnaast zijn ze bereid om voor de betaling zloty's te aanvaarden. De vraag is wat de VS met deze zloty's kunnen doen. Aankopen binnen Polen zijn tot nu toe slechts met harde valuta mogelijk. Het zal interessant zijn om te zien, hoe zich deze kwestie afwikkelt. Want zal Polen, respectievelijk Moskou met besteding van deze zloty's in Polen akkoord gaan, dan is tegelijkertijd de overheersende rol van de „transferroebel" binnen de Comeconlanden een flinke klap toegebracht. De desintegiratieverschijnselen binnen het Oostblok zullen daardoor slechts toenemen.

Zo wordt de zucht om verlossing in Oost en West gehoord. Ze leidt echter slechts tot verscherping van de machtsstrijd tussn de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, omdat die zucht om verlossing aan het verkeerde adres is gericht. De waarde van de christelijke religie is nu juist daarin gelegen, dat ze ons een ander adres aangeeft. Dat adres is bij Hem, die na Zijn opstanding Zijn kerk troostte met de woorden: ,,En zie. Ik ben met ulieden alle de dagen tot de voleinding der wereld".

J. BLEES

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.