+ Meer informatie

Slovenië besluit tot ontbinding Joegoslavië

„De dagen van de federatie zijn geteld"

3 minuten leestijd

LJUBLJANA — Het parlement van de de Noordjoegoslavische republiek Slovenië heeft gisteren in Ljubljana besloten tot de ontbinding van Joegoslavië, dat bestaat uit zes deelrepublieken en twee autonome provincies binnen Servië, Kosovo en Vojvodina. „De dagen van de federatieve republiek zijn geteld", was na de stemming het eensluidende oordeel van de Sloveense politici.

Dit sombere vooruitzicht voor de zojuist 72 jaar geworden federatie van zes republieken op de Balkan, die in 1918 werd opgericht na de Eerste Wereldoorlog, is een gevolg van het besluit van het Sloveense parlement om „Joegoslavië in twee of meer zelfstandige staten te verdelen". Tevens werd de centrale regering in Belgrado elk recht ontzegd „om zich ook maar in iets te bemoeien met de soevereine republiek Slovenië".

Doel is nu dat Slovenië en een andere economisch goed ontwikkelde republiek in het noorden van het land, Kroatië, -mogelijk nog met steun van de overige vier republieken- in het federale parlement in Belgrado de laatste vertwijfelde pogingen teniet doen van premier Ante Markovic om de samenhang van het land nog te waarborgen door middel van tien noodwetten.

Onverenigbare systemen
: Velen gaan ervan uit dat Markovic na de welhaast onvermijdelijke nederlaag zal aftreden. Dan wordt de door de felle onderlinge onenigheid tussen de zes republieken toch al bijna uitzichtloze situatie voor Joegoslavië nog moeilijker: de elkaar vijandi»ge volken kunnen zich dan ook niet meer verenigen over een nieuwe premier — en zal het federale niveau zich vanzelf opheffen. Slovenië weet echter al duidelijk waar hetzelf heen wil: volgens het parlementsbesluit moeten er direct onderhandelingen worden geopend over de verdeling van de federale schulden en bezittingen. Reeds in maart moet er volgens de 'vrije-marktminister' Max Bastl een eigen Sloveense munt worden ingevoerd. „Doordat de bankbiljettenpers in het zuiden van het land weer aan het draaien is gezet, kunnen wij alleen zo onze economie beschermen", meent hij.

Bastl ziet in het „vroegere Joegoslavië" twee „volkomen onverenigbare systemen" ontstaan: Kroatië en Slovenië mikken op markteconomie, Servië en Montenegro op „oude communistische theorieën". Behalve over „boedelscheiding", die Slovenië wil, zullen nu zelfs gewelddadige conflicten kunnen ontstaan over grenzen: Servië heeft reeds de vorming aangekondigd van "Groot-Servië" door Servische minderheden in buurrepublieken bij Servië te trekken.

Slovenië wil met de andere vijf republieken „direct onderhandelingen openen over de verdeling van rechten en plichten", verklaarde de Sloveense president, Milan Kucan. Het gaat daarbij om verdeling van de federale schulden en vermogens over de staten die zullen overbUjven.

Onderhandelingen
Als de andere republieken onderhandelingen over de ontbinding van Joegoslavië afwijzen, zal Slovenië gedwongen zijn zich eenzijdig van Joegoslavië af te splitsen, aldus Kucan.

Ook bij een dergelijke stap zou Joegoslavië al feitelijk ophouden te bestaan, want de federatieve staat Joegoslavië ontstond 72 jaar geleden door aaneensluiting van landen en niet door de aansluiting van Slovenië aan een reeds bestaand Joegoslavië. Uittreding van Slovenië betekent dus ook ontbinding van Joegoslavië, aldus Kucan.

Hij pleitte ervoor voor de duur van de onderhandelingen over een scheiding van de landsdelen „minimale sleutelfuncties" van de tot dusverre federale staat te behouden, omdat „alleen zo chaos kan worden voorkomen". Krachtens de Sloveense grondwetswijzigingen zal Slovenië volgens regeringsfunctionarissen ook geleidelijk streven naar invoering van een eigen monetair systeem, centrale bank, douane en mogelijk eigen paspoort en een eigen munt.

Het parlement stelt ook een commissie van drie leden in die over het uittreden gaat onderhandelen met de vijf andere republieken, Servië, Bosnië-Herzegowina, Montenegro, Macedonië en Kroatië. De besluiten vloeien voort uit het referendum dat in december werd gehouden en waarin meer dan 90 procent van de Sloveense bevolking zich uitsprak voor een onafhankelijk en autonoom Slovenië.

Maar vooral de uiteindelijke „resolutie tot ontbinding" die de drie kamers van het parlement gisteravond in een gezamenlijke zitting aanvaardden, zal een zwaarwegende factor worden in de volgende ronde van onderhandelingen over de toekomst van Joegoslavië, die morgen in Serajevo, in het midden van het land, begint.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.