+ Meer informatie

NAVO beveiligt Turkije met radars, raketten en jagers

5 minuten leestijd

KONYA (TURKIJE) - De luchtaanvallen op Irak worden aan de Turks-Iraakse grens dag en nacht gevolgd door vliegende radarstations en gevechtsvliegtuigen van de NAVO.

Al sinds de bezettting van Koeweit houden grote AWACS-toestellen het luchtruim boven de kwetsbare zuidflank van het bondgenootschap in de gaten. Ze zijn bedoeld voor het opsporen van vliegtuigen op zeer lage hoogten. Een onbekend aantal Nederlandse militairen maakt deel uit van de internationaal samengestelde bemanningen van de AWACS.

„Wij opereren daar al maandenlang in versterkte mate", aldus een woordvoerder. Hij bevestigt dat ook gisternacht, toen de aanval op Iraakse doelen is ingezet, aan de grens een AWACS over het grondgebied van de NAVO waakte. Het toestel zou op geen enkele manier de luchtaanvallen hebben ondersteund, omdat daarmee de NAVO bij de oorlog betrokken zou zijn geraakt.

In Turkije zijn AWACS-toestellen gestationeerd op de luchtmachtbasis Konya, ten zuidoosten van Ankara. De luchtverdediging van de NAVO is in de jaren tachtig versterkt met de vliegende radarstations, die vroegtijdig kunnen waarschuwen voor aanstormende vliegtuigen. Er zijn naast de belangrijkste AWACS-basis in het Duitse Geilenkirchen, radarstations gestationeerd op vooruitgeschoven vliegvelden in Turkije, Griekenland, Italië, Noorwegen en IJsland.

Verbindingssteun
Op een hoogte van 9000 meter kan een Boeing E-3A Sentry AWACS-vliegtuig voortdurend minstens 312.000 vierkante kilometer van het aardoppervlak met zijn radar aftasten. Vanaf grote hoogte kunnen deze vliegtuigen tot ver over de grens kijken. Hoewel de voornaamste taak van de AWACS bestaat uit luchtverkenning, levert zij tevens goedkope verbindingssteun aan luchtoperaties. zoals optredens tegen vijandelijke vliegtuigen, directe luchtsteun aan grondtroepen, reddingsoperaties en luchtverkeersleiding. Een E-3A vliegtuig kan laagvliegende doelen opsporen tot een afstand van 400 kilometer.

De radar kan „naar beneden kijken" en bewegende objecten scheiden van de vele grondreflecties die op andere radarschermen zoveel verwarring veroorzaken. Bovendien kan dit systeem laagvliegende vijandelijke toestellen boven elk soort terrein opsporen en volgen; tegelijkertijd kan het eigen vliegtuigen, die in hetzelfde gebied in actie zijn, identificeren en aanwijzingen geven. Dit systeem is verder zo beweeglijk, dat het snel kan worden ingezet in sectoren waar dergelijke steun het meest noodzakelijk is, terwijl het veel minder kwetsbaar is voor aanvallen dan radarstations op de grond.

Verplicht
Er zijn volgens de Turkse ambassadeur Ünal Ürsal bij de NAVO geen aanwijzingen dat Turkije door Irak wordt bedreigd. Turkije is de enige lidstaat van de NAVO die aan Irak grenst. Krachtens het NAVO-verdrag zijn de bondgenoten verplicht Turkije bij te staan als het wordt aangevallen. Daarom zijn ook de Nederlandse Patriot-eenheden naar Turkije gebracht. De NAVO stuurde eerder al 42 gevechtsvliegtuigen, Duitse, Belgische en Italiaanse aanvalsjagers die aan de grens met Turkije het luchtruim bewaken. De raketinstallaties zijn gisteren na aankomst in Turkije in de hoogste staat van paraatheid gebracht en kunnen sindsdien elk moment raketten vuren om een eventuele luchtaanval van Irak af te weren. De mobiele lanceerinrichtingen staan opgesteld bij een vliegveld in Zuidoost-Turkije. De kosten van het zenden van de twee Patriot-squadrons bedragen 11 tot 13 miljoen gulden. Boven op dit bedrag komen nog exploitatiekosten van 2,1 miljoen gulden per maand.

Vier Amerikaanse F-15 gevechtsvliegtuigen hebben gisteren vanaf de basis Incirlik in Turkije lange verkenningsvluchten uitgevoerd. De toestellen bleven buiten het Iraakse luchtruim. De hoogste Amerikaanse militair in Incirlik, kolonel Gary Lorenz, zei dat de F-15's hun missie uitvoerden op het moment dat andere vliegtuigen van de internationale strijdmacht Iraakse doelen bestookten.

De Turkse commandant van Incirlik, kolonel Necdet Karademir, zei dat de F-15's tijdens hun vlucht in internationaal luchtruim zijn bijgetankt. De basis is bij de grootscheepse luchtaanval van gisteren op Irak en Koeweit niet betrokken geweest, aldus de Turkse kolonel. Incirlik ligt dicht bij de stad Adana in het zuiden van Turkije en op ongeveer 700 kilometer van de grens met Irak. Op de basis staan 48 Amerikaanse oorlogsvliegtuigen van de types F-111, F-15 en F-16. Afgesproken is dat de VS nog eens 48 toestellen zouden sturen. De eerste daarvan kwamen gistermiddag op de basis aan.

Toestemming
Het Turkse parlement heeft gisteren toestemming gegeven voor het gebruik van Turkse militaire bases door de geallieerde strijdkrachten in de Golf. „De bases, en ook het luchtruim, kunnen door de VS worden gebruikt als zij dat wensen", verklaarde de Turkse premier Turgut Ozal. In september had het parlement de regering al beperkte bevoegdheid gegeven om vliegtuigen van de NAVO en de Verenigde Staten in Turkije te stationeren. Deze mochten echter uitsluitend worden ingezet voor defensieve doeleinden. Het gisteren genomen besluit maakt het mogelijk dat de door de VN geleide multinationale strijdmacht vanuit Turkije aanvallen onderneemt op Irak. Het besluit van het Turkse parlement maakt het ook mogelijk dat Turkse troepen buiten de grenzen opereren. Premier Yildirim Akbulut heeft echter eerder verklaard dat de Turkse strijdkrachten alleen in actie zullen komen als Irak Turkije aanvalt.

De ongeveer 180.000 Turkse troepen die zijn ingegraven langs de 250 kilometer lange grens met Irak zijn in staat van paraatheid, maar van de overzijde van de grens, waar naar schatting 100.000 Iraakse soldaten liggen ingegraven, zijn nog geen bedreigende bewegingen waargenomen. Tienduizenden Turken zijn de afgelopen dagen uit het grensgebied weggevlucht. Er zijn bijna geen schuilkelders, en gasmaskers zijn alleen uitgedeeld aan functionarissen en militairen die volgens de autoriteiten speciaal gevaar lopen bij een chemische aanval. Turkse functionarissen in het grensgebied verwachtten een toevloed van vluchtelingen uit Irak.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.