+ Meer informatie

DE TELEVISIE

6 minuten leestijd

2.

Televisie en tijdgeest.

Tot de middelen, die in hun misbruik precies passen bij de geest van de tijd behoort toch zeker niet in de laatste plaats de televisie. Reeds de omstandigheden van deze tijd hebben de verbreiding in de hand gewerkt. Zonder de welvaart zou de opmars van dit toestel ongetwijfeld niet zo snel gegaan zijn. Vergeet het niet dat er uiteindelijk voor zo’n apparaat een grote som geld op tafel gelegd moest worden. Echter het kon steeds gemakkelijker. De welvaart steeg. Grotere mogelijkheden kreeg menigeen, ook om zijn geld uit te geven aan zaken, die naar zijn oordeel het leven zouden veraangenamen. Steeds meer mensen konden zich de weeldevan de kijkkast veroorloven. Overigens werden ze trouw geholpen door allerlei gemakkelijke betalingsvoorwaarden.

Daarbij spreekt nog een andere factor een belangrijk woord mee. Er is - vooral in onze tijd - een soort „dictatuur” van de mens naast zich. Veel mensen worden niet van binnen uit, maar van buitenaf geregeerd. Zij lijken meer op kuddedieren.

Een eigen mening houden zij er niet op na. Bijna de hele straat heeft televisie, ’t wordt toch wel tijd, dat zij er ook één krijgen. De „ander” bepaalt het hoe zij leven. Vanzelfsprekend doen zij mee.

Het gevolg? Rijdende op een hoger gelegen weg of brug, vanwaar het gezicht op de daken, wordt het wel gezien. Huis aan huis de bekende mast, ontsierend voor het oog. En waar geen televisiemast is, weet je toch nog niet zeker, wat er in de huiskamer staat. Voor 11 of 12 jaar was het nog een uitzondering in de meeste plaatsen van ons vaderland, als iemand een t.v. had. Nu is het een uitzondering in de meeste plaatsen van ons vaderland als iemand er geen heeft.

In feite hebben we hier al één van de openbaringen van de tijdgeest genoemd. Die tijdgeest is niet los te denken van de omstandigheden van deze tijd. Natuurlijk niet zo, dat God de schuld van de tijdgeest krijgt. Wij zijn er de schuld van doordat wij de mogelijkheden verkeerd gebruiken. Maar tot die geest behoort de ongebreidelde zucht naar genot en vermaak. Wie onbevangen een overzicht leest van wat ons volk gedaan heeft met de welvaart, moet het eerlijk oordelen dat zeer weinig besteed is aan ideële en geestelijke goederen, en heel veel aan goederen tot vermaak en genot.

Is het geen nationale schande, dat zoveel geld door regering en volk besteed is aan een zaak, die voor de meesten tot genot moet dienen? Het was beter besteed aan het bouwen van meer woningen of een ander nuttiger doel.

Niet graag zouden we hier beweren, dat iedereen uit genotzucht en zucht naar vermaak zich een t.v. heeft aangeschaft. Wij oordelen niet over de beweegredenen van iemand persoonlijk. Maar bij de massa is het duidelijk: „wat is een mens zonder televisie?”

En de omroepverenigingen weten ervan, waarom de doorsnee mens niet zonder televisie wil leven. Een enkele blik op de programma’s, op de besprekingen in de christelijke pers van vandaag geeft al genoeg wetenschap daarvan. Waarbij helaas gezegd moet worden, dat wat zich christelijk noemt helaas niet christelijk is. Dezaterdagprogramma’s maken al geen uitzondering. Het amusement mag dan toch niet ontbreken. Zo bereidt ook menigeen, die de naam christelijk wil dragen, zich lachend voor het kijkglas voor op de Dag des Heeren.

Nog in een ander opzicht openbaart de tijdgeest zich bij de televisie, nl. in de zucht naar gemak, naar een leven zonder inspanning. Ieder, die de tijd van nu peilt, weet dat gemakzucht steeds meer een typisch kenmerk dreigt te worden. Iemand heeft een geschreven: „zo langzamerhand begint arbeid in de gedachten van velen één van de grote kwellingen van deze lijd te worden”, ’t Lijkt er veel op als men de roep beluistert om een vierdaagse werkweek in plaats van een vijfdaagse. Daarbij heeft de mens van deze tijd zijn vrije tijd. En nog niet lang geleden heeft een professor aan één van onze universiteiten verklaard: „dat de gemiddelde mens veelal het vermogen mist zijn bestaan in vrijheid op te vullen”.

En in die leegte moet nu juist wat het televisiescherm biedt vervulling gaan brengen. Een vervulling, die precies past bij een leven, dat alle inspanning zover mogelijk van zich vandaan houdt.

De televisie maakt het de mens gemakkelijk: even de knop omdraaien of we iien gebeurtenissen ver van ons af. Je behoeft er niet voor te reizen, op het televisiescherm komt wat ver weg is dichtbij! En dat niet alleen. De moeite en inspanning kunnen ook achterwege blijven bij het zien naar de „gaapkast”.

We zijn hier gekomen tot een element, dat we nooit voorbij mogen zien als het gaat over de t.v. Er zijn mensen, die „nergens aan doen” in de godsdienst, en die toch geen televisie willen hehhen. En waarom niet? Omdat het zien naar het beeld op het kijkglas de inspanning van eigen geest tot een minimum vermindert. Het lezen van een boek vraagt veel meer inspanning om het gelezene te verwerken. Het horen van een gesproken woord staat daarin ook hoven het zien van de wisselende beelden. De mens heeft tegenover het beeld veel minder weerstand.

Nu behoeft uiteraard nooit dit bezwaar van sommigen uit de wereld „op zichzelf” ons bezwaar zijn. Wij moeten uit Gods Woord onderwezen worden. En dat Woord onderwijst ons dat we nuchter zullen zijn en wakende. Dat wil toch ook zeggen, dat we onze geest moeten bewaken en niet in gemakzucht moeten overgeven aan allerlei inwerkingen van buitenaf. En temeer spreekt dit als we zelf weten, dat het merendeel van het vertoonde ingaat tegen Gods Woord en Wet.

De televisie, een machtig raadsel tot doorwerking van de tijdgeest! De vorst der duisternis weet wel waarop hij zich werpt. Hij bedient zich van dit instrument om des te gemakkelijker het kwaad ingang te doen vinden. Kan dan de televisie niet anders gebruikt worden? Wij herhalen: de zonde zit niet in het instrument als zodanig; maar in de mens. En die mens heeft te maken met het huidige bestel en te waken tegen de tijdgeest.

We zijn dan echter niet klaar met een kil: neen, en een ernstige afkeuring van de televisie. Wij hebben nodig de werking en doorwerking van de Heilige Geest in eigen leven. De Heilige Geest maakt geen mensen, die enkel ergens tegen zijn. Die Geest ontdekt de genotzucht en gemakzucht in eigen leven en ontsluit vergezichten, die het televisiescherm niet biedt. Op de Heere en Zijn beloften. Op de kennis van Christus. Om door de Geest te wandelen. Dan weet een waar christen wel raad met zijn vrije tijd. Feitelijk heeft hij die niet eens in de zin van de wereld. Zijn tijd is Gods tijd, opdat ook in de leegte van deze wereld de boodschap van Gods Woord gepredikt zou worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.