+ Meer informatie

Uit de kerkelijke pers

6 minuten leestijd

Het "Centraal Weekblad", opinie- en informatieblad voor de Gereformeerde , Kerken, interviewt deze week de 31-jarige Emmense predikant drs. K. IJkema. Diens moeite met het ondertekenen van de belijdensgeschriften lijkt momenteel te worden doorvertaald naar de gereformeerde synode. Ds. IJkema ondertekende de Drie Formulieren uiteindelijk op advies van twee hoogleraren kerkrecht, om zo toch de toegang tot de kansel te verkrijgen.

„De oude belijdenisgeschriften passen in de ogen van IJkema niet meer bij deze tijd. Daarin wordt uitgegaan van een zekere almacht van God, waaruit mensen in het verleden kracht en bemoediging putten, maar die veel mensen in deze tijd terneerdrukt. „Het beeld doemt op van een grillige God die zich laat leiden door willekeur. Als mens voel je je dan wel heel klein. Daar kun je depressief van worden". De Apostolische Geloofsbelijdenis bevat volgens IJkema hiaten. „Enerzijds wordt gesteld dat Jezus geboren is uit de maagd Maria en vervolgens dat Hij geleden heeft onder Pontius Pilatus. Maar aan de leefwijze van Jezus, die ons in mijn ogen veel te zeggen heeft als wij Hem willen navolgen -denk aan de Bergrede-, wordt volstrekt voorbijgegaan".

Volgens IJkema draaide bij de samenstellers van de oude geschriften alles om het persoonlijk zieleheil van de mens. „Geloof was in die tijd voornamelijk een geestelijke aangelegenheid, terwijl nu vrij algemeen de opvatting bestaat dat het Evangelie vraagt om een concrete vertaling in de wereld. In de zestiende eeuw kon nog niemand bevroeden dat de aarde door de leefwijze van de mens naar de knoppen zou gaan. Dat het omgaan met de natuur te maken heeft met het bijbelse rentmeesterschap is wel doorgedrongen tot de meeste christenen van nu. Het conciliaire proces is geen tijdelijke zaak. De toekomst van de aarde als Gods schepping staat immers op het spel! Dit soort nieuwe elementen dient tot uiting te komen in een eigentijdse verwoording van ons geloof".

Tussen de zestiende eeuw en nu zijn zo veel dingen gebeurd die het denken en doen van mensen bepalen, dat de oude geschriften in deze tijd niet toereikend zijn. Drs. IJkema ziet geen heil in herziening van de oude formulieren op dit punt. Geplaatst in het juiste historisch perspectief houden ze hun waarde, meent hij. „Neem de Dordtse Leerregels, die uitgaan van de dubbele predestinatie, wat inhoudt dat God vooraf de ene mens zou hebben verkoren en de ander zou hebben verworpen. Waarom werd dit in die tijd zo nadrukkelijk verwoord? Omdat de kerk destijds streed tegen de liberaal ingestelde Remonstranten, die zich sterk maakten voor een vrije ontplooiing van de mens. Zij gingen uit van de vrije wil van de mens, die het mogelijk maakt om voor God te kiezen of niet".

De leer van de Remonstranten werd in die tijd gezien als een ondermijning van het christelijk geloof. De kerk wilde zich hiertegen afzetten. Drs. IJkema noemt dat een kenmerk van de meeste geloofsbelijdenissen: „Ze zijn opgesteld in tijden dat het geloof in de verdrukking kwam. Zoals in de zestiende eeuw, als tegenhanger van de leer van de Remonstranten, en in de eerste eeuwen, als tegenhanger van de gnostiek, dragen de meeste belijdenisgeschriften de sporen van verdediging, die dwars ingaat tegen de trend van die tijd".

Het "Kerkblad der Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland" gaat deze week in op het begrip "verantwoordelijkheidsbesef". De historicus dr. W. Fieret bekritiseert verschijnselen als vandalisme en kleine diefstallen, maar gaat ook in op fraude met uitkeringen.

„Een ander aspect van criminaliteit betreft de sociale uitkeringen. Momenteel ontvangen ruim 1,5 miljoen Nederlanders een uitkering op grond van de arbeidsongeschiktheids(wao), ziekte- en werkloosheidswet. Bij de losgebarsten discussie over de wao naar aanleiding van de regeringsplannen om op deze uitkering te bezuinigen, bleek dat er twijfel bestaat over de vraag of alle wao'ers wel inderdaad volledig arbeidsongeschikt zijn. Van werkgeverszijde werd beklemtoond dat door ongeveer 10 procent van de uitkeringstrekkers 's avonds of 's nachts "bijgeklust" wordt, dus letterlijk en figuurlijk in het zwart. Het is duidelijk dat deze mensen een dubbel inkomen hebben en dat ze tevens de bedrijfstak waarin ze werkzaam waren, oneerlijke concurrentie aandoen. Bij elkaar wordt de fraude op sociaal gebied geschat op zo'n zes miljard gulden!

Naast deze fraude, dus overtreding, is er veel gebruik dat volgens de letter van de wet toegestaan is, maar waarvoor de wet niet vervaardigd is. Bij voorbeeld: een verpleegster trouwt en blijft nog een tijdje werken. Tijdens de zwangerschap doen zich problemen voor, waardoor ze het werk niet meer kan doen en een uitkering ontvangt. Na de geboorte van het kind gaat de uitkering gewoon door; er worden meer kinderen geboren, de arbeidsongeschikheid blijft en het uitkeringsbedrag wordt maand na maand op de girorekening gestort, terwijl de vrouw in kwestie er niet meer over piekert ooit nog eens haar oude beroep uit te oefenen. Het is opmerkelijk dat men instemmend kan luisteren naar de uiteenzetting van het achtste gebod, en zich tevens verrijkt op een dergelijke wijze. Is er wel verschil tussen deze praktijken en het zwijgen wanneer iemand achter de kassa geld teruggeeft tot honderd gulden, terwijl een vijftig-guldenbiljet werd gegeven? Veelvuldig gebruikte argumenten als "Anderen doen het ook" en "Dan moet zo'n cassière maar beter opletten" kunnen toch nauwelijks serieus worden genomen.

Bovenvermelde zaken vormen slechts een klein deel van het verschijnsel dat men aanduidt met normvervaging, een verschijnsel dat vooral sinds de jaren zestig in opmars is. "Vrijheid, zelfontplooiing, opkomen voor jezelf, anti-autoritair" waren bekende sleutelbegrippen. Dit alles ging gepaard met een toenemende ontkerkelijking. Egoïsme, iets dat negatief geduid werd en wordt, is via de nieuwe begrippen gemeengoed geworden. Daardoor verliest men de gemeenschap uit het oog en gaat het alleen om de vraag hoe ik er zelf beter van word. De stakingsacties in de Rotterdamse haven van sjorders in juli veroorzaakten grote verliezen voor de havenbedrijven, maar dat was een overweging die nauwelijks meetelde.

Dat door de acties van de tegenstanders van de treintaxi duizenden treinreizigers werden gedupeerd, is jammer, maar bracht de actievoerders niet tot andere gedachten. Het eigenbelang, of dat van een specifieke groep, krijgt absolute waarde en daaraan zijn alle andere belangen ondergeschikt, zo luidt de redenering. Tucht, discipline, zelfbeheersing zijn begrippen die tot het verleden blijken te gaan behoren".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.