+ Meer informatie

Is er aandacht voor muzikale vorming?

Muziekconsulente Ingrid Rietveld: 'Ons mooie vak wordt wegbezuinigd'

4 minuten leestijd

„En wat wil jij later worden?" Men herkent de situatie: een ouder iemand die een kind vorsend aankijkt en naar de toekomstplannen informeert. De antwoorden zijn bekend: piloot, buschauffeur of moeder. Je zou ook vreemd opkijken als het kind ten antwoord gaf: „Ik word later muziekconsulente!" Bij muziek kun je je nog iets voorstellen, maar bij een consulente wordt gedacht aan iemand die schoonheidsartikelen probeert te slijten. Zo zegt Ingrid Rietveld het — en zij kan het weten. Ze is muziekconsulente in Gouda en doet uit de doeken wat dit onbekende beroep in de muziekwereld allemaal inhoudt.

De hoofdzaken zijn snel gegeven: het gaat om het ondersteunen en begeleiden van de muzieklessen in het basisonderwijs. „Want daarmee was het droevig gesteld. Op protestants-christelijke scholen wordt dan nog wel wat vaker gezongen, omdat men daar christelijke liederen gebruikt. Maar op de openbare scholen zingt men nauwelijks, zeker in de bovenbouw. De opleiding op de pedagogische academie is op dit punt ook volstrekt ontoereikencl, dus een leerkracht laat de muzieklessen het eerste schieten".  

Dergelijke sombere geluiden drongen ruim tien jaar geleden ook door tot het ministerie van WVC. Men wilde er wat aan verbeteren. Bovendien zou de vakleerkracht uit de school kunnen verdwijnen als de leerkrachten zelf muziekles gingen geven. Vandaar dat er vanuit het ministerie werd gezocht naar mensen met een voltooide PA-opleiding en de vooropleiding conservatorium. Die zouden dan in een verkorte cursus worden opgeleid tot muziekconsulent(e). Overigens, wat heet verkort? Het was een cursus van twee en een half jaar, waarbij alle bijvakken van het conservatorium aan de orde kwamen, zoals arrangeren, dirigeren en instrumentale vaardigheden.

Als de muziekconsulente een bepaalde basisschool begeleidt, wordt er een programma opgesteld voor twee schooljaren. In die jaren geeft ze na schooltijd lessen aan het hele team en komt ze onder schooltijd regelmatig in de klas om de muzieklessen bij te wonen of iets voor te doen. „Het is niet de bedoeling dat je de mensen een bepaald liedje aanleert. Ze moeten zich juist vaardigheden eigen maken waar ze zelf mee aan de slag kunnen: Hoe speel je op het Orff-instrumentarium, hoe luister je naar muziek, zijn er ook nog andere manieren om een liedje aan te leren dan alleen het voor- en nazingen? Die teaminstructies  vragen natuurlijk heel wat voorbereiding, want je moet voor elk wat wils hebben; niet alleen voorde kleuters, maar ook voor de bovenbouw. In het begin is het best moeilijk om aan zo'n heel team te vertellen wat ze moeten doen. Maar het wordt wel gewaardeerd. Er zijn in het basisonderwijs zo ontzettend veel cursussen op theoretisch gebied, dat men het leuk vindt ook eens praktisch bezig te zijn. Meestal kennen ze elkaar alleen van de vergadertafel, dus het is heel verrassend om nu eens samen te zingen".   

Controle    

Dat de muziekconsulente ook in de klas meewerkt, wordt niet altijd direct gewaardeerd: „Sommige mensen zien mij als een soort inspectrice, maar dat ben ik helemaal niet!" zegt ze verontwaardigingd. Toch: Je zult als leerkracht maar iemand naast je hebben staan die samen met jou staat les te geven. En-een beetje controle zit er toch wel achter die schoolbezoeken: „Het is ook een beetje een stok achter de deur om die lessen inderdaad te geven. Anders zeggen ze: „Leuk, Ingrid, die ideetjes", maar ze doen er niéts mee".   

Naast de begeleiding van scholen in Gouda verzorgt Ingrid Rietveld ook korte cursussen, waar leerkrachten uit de omtrek welkom zijn. Daarbij gaat het vooral om het aanreiken van materiaal: van kampliedjes tot Engelse liedjes, ter ondersteuning van de lessen in die taal. Omdat de muziekconsulenten destijds tijdelijk zijn ingedeeld bij muziekscholen, omvat het werk van Ingrid Rietveld ook een aantal cursussen die via de Muziekschool Gouda gegeven worden. Zoals een cursus "Peuter en muziek", waarbij vader of moeder met de peuter van twee en drie jaar liedjes en spelletjes leren. „Geen muzieklessen met instrumenten en zo, het gaat juist om dingen die iedereen direct thuis kan doen. Veel mensen zeggen dan: „Wij doen nooit wat aan muziek", maar ze moeten juist zelf aan de gang, niet alleen dat ene uurtje". Een vervolg op die cursus heet dan "Kleuters ontdekken muziek", waarbij er inderdaad al wat muzikale vorming plaatsvindt. Daar worden begrippen als maat, ritme, klankkleur en toonhoogte op een speelse manier aan de orde gesteld.   

Schoolconcerten    

Voeg bij dat alles nog de muzikale projecten die een keer per jaar voor alle Goudse basisscholen worden opgezet: schoolconcerten, een.straatmuziekdag, een project waarbij leerlingen kennis maken met allerlei instrumenten op de muziekschool. Gouda moet wel een muzikale stad geworden zijn? „De schoolbegeleiding heeft over het algemeen wel succes, het is maar een enkeling die het laat liggen. Maar dat resultaat geldt alleen voor de mensen die zelf meegewerkt hebben".   

Wat is een muziekconsulent nu? Musicus of onderwijzer? Het antwoord is direct en verbazingwekkend: „Onderwijzer! Want heel je niveau van denken is ingesteld op het basisonderwijs. Je kunt soms muzikaal gezien maar heel weinig kwijt en dat niveau moet je wel in kunnen schatten. Tegenwoordig komen er muziekconsulenten die geen pedagogische academie achter de rug hebben en die knappen soms, af omdat ze alles veel te ingewikkeld willen doen. Dat kan nu eenmaal niet".

Een beetje triest: „Maar goed, het muziekconsulentschap wordt toch wegbezuinigd. Ik ben dit jaar twee dagen minder gaan werken, maar die dagen zijn niet meer ingevuld. We zijn in Nederland nog steeds erg leerprestatie-gericht".    

 


Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.