+ Meer informatie

Memoriboec Voirburch is meer dan een kerk- en lokaalhistorische bron

Voorreformatorisch document toegankelijk gemaakt

3 minuten leestijd

VOORBURG - Het werd in het jaar 1435 aangelegd en bevat oude stukken uit zelfs 1338. De ambachtsheer, de schout, de pastoor, de kerkmeersters en de heilige-geestmeesters besloten tot de aanleg ervan. Tot 1566 werd het bijgehouden: "Dit is 't memoriboec van Voirburch". Aan het „afschrijven" van het boek —en het voorzien van commentaar— beleefde J. G. J. van Booma, naar eigen zeggen, veel plezier, al slaakte hij zo nu en dan een zucht. Gisteren vond de presentatie en aanbieding plaats van dit vo6rreformatorische document, dat nu in onze hedendaagse taal toegankelijk is.

De Oude of Martinikerk was met planten versierd en in de oude kronen brandden kaarsen. Een kerstboom stond op de achtergrond. Centraal stond echter, in de door de burgerlijke gemeente Voorburg belegde bijeenkomst, „een oud boek over de kerk, dat", zo memoreerde een van. Voorburgs wethouders, mr. dr. J. W. Eggink, „opgeborgen was in een wereldlijk archief". Lof werd door elke spreker toegezwaaid aan Van Booma, oud adjunct-archivaris van de Nederlandse Hervormde Kerk en thans verbonden aan het Centraal Bureau voor Genealogie. Hij was het die de uitgave verzorgde van dit oudste te Voorburg bewaard gebleven archiefstuk. Hij verzorgde tevens een zeer uitvoerige inleiding.

Het meer dan vijf eeuwen oude boek bevat leggers van de bezittingen van de kerk, het pastoriefonds, de tafel van de heilige-geestmeesters en het onze-lieve-vrouwegilde. Daarbij bevat het een cartularium met afschriften van verschillende oorkonden van parochiale instellingen te Voorburg. De oudste daarin afgeschreven oorkonde dateert van 1338. Voorts bevat het de administratie van de besproken zielmissen.

Vagevuur

Van Booma legde de aanwezigen uit wat men kan lezen in het door hem ingeleide en bewerkte boek. Daarbij ging hij wat uitvoeriger in op de inhoud en achtergrond van het leerstuk van het vagevuur of purgatorium, waarop de memoriedienst was gebaseerd. Hij gaf daarbij als het ware een voorschot op de inhoud door in te gaan op meer en minder bekende kerkelijke instituties die met de dood waren verbonden. Dat waren de lijkmis, de begrafenis, de zielmis, het zogenaamde belichten, het begaan van het graf, het zondagse gebed voor de overledenen wier namen in het zielboek stonden vermeld, en de uitdelingen voor zover zij waren verbonden met de memoriedienst en Allerzielen.

Tevens maakte Van Booma duidelijk dat het memorieboek meer is dan alleen een kerk- en lokaalhistorische bron. Het bevat een aantal interessante gegevens voor de beoefening van de historische deel- en hulpwetenschappen. Voor de niet-historisch geschoolde lezer schreef Van Booma een korte verklaring van enkele in het oog springende aspecten in het memorieboek; rechtshistorie, historische taalkunde, historische chronologie of tijdrekenkunde, historische geografie, numismatiek of muntkunde, metrologie en genealogie.

Het grootste gedeelte van het boek, dat 205 pagina's telt en door uitgeverij Verloren in Hilversum is uitgegeven, bestaat uit de tekst van het memorieregister zelf. Een "regestenlijst" en een verklarende woordenlijst vergemakkelijken het gebruik, terwijl de toegankelijkheid van de gepubliceerde bron is gewaarborgd door een ruim dertig pagina's tellende index.

Les

De eerste exemplaren van het boek werden aangeboden aan burgemeester drs. H. B. Eenhoorn van Voorburg, hervormd-synodepraeses dr. G. H. de Graaf, die „namens alle protestantse kerken" welkom werd geheten, en aan dr. W. J. M. van Paassen SCJ. vicaris-generaal van het Bisdom Rotterdam. Met name Van Paassen reageerde op de kerkelijke zorg voor stervenden uit die tijd. -door Van Booma apart belicht- en verbond daar een les aan: eerbied voor bejaarden en een zorgvuldig met hen omgaan.

Organist Wim Madderon bracht "Willem van Nassau", een jeugdcompositie van Wolfgang Amadeus Mozart ten gehore. Hij deed dit op een clavecimbel, om zodoende de „klankkleur te verkrijgen uit de tijd van het Memoriboec". Na afloop van de bijeenkomst nodigde de burgemeester de aanwezigen voor een „biertje of andere verversing" naar de overzijde van de kerk, „net als vroeger na de kerkdienst". Dat was namelijk in de raadzaal. Huize Swaensteijn, een oude 'herberg'.

N.a.v. "Dit is 't memoriboec van Voirburch", ingeleid en bewerkt door J. G. J. van Booma, ' in opdracht van de stichting Voorburg 2000; uitg. Verloren, Hilversum, 1991; 205 blz. geb.; prijs 39,50 gulden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.