+ Meer informatie

"Christen-filosoof laat Gods Woord de weg wijzen"

Prof. Van Riessen nam afscheid:

4 minuten leestijd

In een aula, gevuld met naar schatting 400 ambtgenoten, leerlingen en vrienden, nam woensdagmiddag jl. prof. dr. ir. H. van Riessen afscheid van de Technische Hogeschool te Delft. Gedurende 23 jaren vervulde hij het ambt van bijzonder hoogleraar in de Calvinistische wijsbegeerte te Delft. Prof. Van Riessen nam reeds eerder afscheid van Eindhoven; evenals in Eindhoven reeds geschiedde, wordt hij in Delft opgevolgd door prof. dr, ir. E. Schuurman.

Overigens blijft prof. Van Riesen Calvinistische wijsbegeerte doceren, namelijk als gewoon hoogleraar aan de Vrije Universiteit te Amsterdam, waaraan hij sinds 1963 verbonden is. In zijn afscheidscollege stond prof. Van Riessen stil bij de vraag: „Wat is nu de zin van het filosfie onderwijs geweest dat ik 23 jaren in Delft mocht geven?".
Als men het een technoloog vraagt, is het antwoord: „Interessant voor de studenten maar houdt ze niet van hun werk", aldus prof. Van Riessen. Een tussenstandpunt geformuleerd door prof. S. J.Doorman, een Delftse collega- filosoof, die de filosofen globaal in twee groepen indeelde: er zijn filosofen die zo dicht mogelijk bij de vakwetenschap blijven en er zijn mogelijk tegenover vragen van levensbeschouwing staan; er vakwetenschappen ook filosofen die zoveel mogelijk geconcentreerd zijn op de vraagstukken van levensbeschouwing. „Ik reken die zoveel tot de eerste groep" aldus prof. „Van Riessen is tot de laatste groep te rekenen". Het aldus rampzalig zijn voor de filosofie als deze beide stromingen los van elkaar zouden raken", aldus prof. Doorman.

GEEN SYSTEEM
In zijn afscheidscollege kwam Van Riessen christelijke filosofie visie duidelijk tot uitdrukking. Een filosofie die een Riessens christelijk-filosofische heeft, is verdacht",dus prof. Van Riessen. Zij wordt door de leerlingen trouwens weerlegd. Het bouwwerk, het systeem wordt gesloopt, alleen de stenen de probleemstelling blijven. Wat is bouwwerk, zin systeem. Filosofie mogen we niet stenen, voor probleemstellingen plezier beoefenen. In deze wereld met grote noden. Daarbij heeft Marx ons bepaald en de problemen zijn genoegen nog veel groter dan zijn grote zijn dagen. Ook bij Marx is het systeem echter verwerpelijk. Bij Marx wringt er niets meer. Men zou daarmee kunnen zeggen dat Marx daarmee ophield te filosoferen. Vergelijk dit eens met Job's vrienden gaven alle antwoorden, maar hun werd het zwijgen opgelegd. Job niet, hij sprak Jobs Laat er van ons niet gezegd worden; „Hij weet alle antwoorden", maar „Hij snapt geen vraag". De grens is present in alles wat gezegd wordt of gedaan wordt. Wie niet vraagt naar die grens is geen filosoof.

GELOOF
Men zou ook kunnen zeggen dat een vakidioot iemand is die niet filosofeert", aldus prof. Van Riessen. De christen weet door zijn geloof van die grens, maar dat heft de filosofie niet op. In de wetenschap kennen we de werkelijkheid in de wetten die voor deze werkelijkheid gelden, gegeven door God. Omdat God de Wetgever is, is er ook een zinssamenhang met de werkelijkheid. De invloedrijke moderne filosoof Ludwig Wittgenstein loochent deze van God gegeven zinssamenhang der werkelijkheid. Dat is onjuist. Toch komt Wittgenstein tot een filosofie, al is het dan apert onjuist, het voorportaal, namelijk de filosofie der taal.
Het vinden van de zinssamenhang der werkelijkheid, geschiedt niet alleen rationeel van de door analyse en synthese, maar steeds ook door schouwen, bijvoorbeeld door de wet van God die immanent aanwezig is en wat schoon en recht is. van wordt blijft wordt geleid door geloof. Daarom is filosofie niet gekwalificeerd als geloofsactiviteit. Filosofie blijft wetenschappelijk, filosofie berust niet rechtstreeks op bijzondere of algemenene openbaring. Het geloof dat de christelijke filosoof biedt, is een geloof dat Gods Woord de weg wijst.

DENKEN
Steeds weer komen we in de filosofie systemen tegen waarin voor dit geloof geen plaats is, waarin het denken autonoom is. Ook met zulken eist God van ons een wijsgerig gesprek, waarin wij de ander liefde betonen, niet om ons zelf te zoeken, zoals de existentialist doet, maar om de ander te zoeken, aldus prof. Van Riessen.
Men bedenke wel dat de filosofie een wetenschappelijke taal is, een taal van abstracties, onderworpen aan grenzen, gesteld door de wetenschap. In de Heilige Schrift vinden we echter geloofstaal, een taal van zekerheid, zo sprak de hoogleraar aan het eind van zijn rede,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.