+ Meer informatie

Achternamen

3 minuten leestijd

Ouders krijgen straks de vrijheid om zelf te bepalen of hun kinderen de achternaam van hun vader of die van hun moeder zullen dragen. Dat is althans de strekking van een wetsontwerp dat eind vorige week door de staatssecretarissen Kosto en Ter Veld bij de Tweede Kamer werd ingediend. Wel moet er in zoverre eenheid blijven, dat de kinderen die uit hetzelfde huwelijk worden geboren, allen dezelfde achternaam krijgen.

Tot dusver was het zo dat binnen het huwelijk geboren kinderen altijd de achternaam kregen van hun vader. Maar in feministische ogen is dat een restant uit het patriarchale tijdperk dat nodig moet worden opgeruimd.

Vanuit dat gezichtspunt bezien draagt het wetsontwerp van de belde staatssecretarissen altijd nog een halfslachtig karakter. Wanneer er immers geen aparte akte van naamskeuze wordt opgemaakt, blijft de oude regel van kracht dat kinderen automatisch de achternaam van hun vader krijgen. In de praktijk zal maar een minderheid van de huwelijkspartners een dergelijke akte laten opstellen, zoals ook maar bij een klein deel van de huwelijkssluitingen overgegaan wordt tot het maken van huwelijkse voorwaarden.

Nu dateert ons systeem van achternamen uit de tijd van Napoleon. Er is dus bepaald geen sprake van een scheppingsordening. Dat neemt niet weg dat aan zo'n wettelijke regeling best bepaalde principiƫle uitgangspunten ten grondslag liggen. In het verleden ging ons Burgerlijk Wetboek uit van de bijbelse gedachte dat de man het hoofd was van de echtvereniging. De regeling dat de kinderen de achternaam van hun vader kregen, sloot daar bij aan.

Datzelfde geldt van de bepaling dat de gehuwde vrouw bevoegd is de naam van haar man te dragen of die aan haar eigen naam toe te voegen. Dat is nooit een verplichting geweest, maar slechts een recht. In de praktijk werd dat tot voor kort ook algemeen gedaan. Mede door het voeren van een gemeenschappelijke naam kreeg de eenheid van een gehuwde man en vrouw In het maatschappelijk verkeer gestalte.

Het is dan ook te betreuren dat daar de laatste jaren steeds meer van afgeweken wordt. Onmiskenbaar hangt dat samen met het feit dat het huwelijk veel meer als een tijdelijke en partiƫle zaak wordt gezien.

De christelijke visie op het huwelijk staat thans van alle kanten aan kritiek bloot. Dat werkt door in de maatschappelijke praktijk, maar ook in de wetgeving. De nu voorgestelde achternamenregeling is daar opnieuw een voorbeeld van. Een oud bezwaar tegen het huidige achiernamensysteem is dat waneer iemand alleen maar dochters had, geen van zijn kleinkinderen zijn achternaam zou dragen. Een bezwaar dat in sommiger ogen nog zwaarder gold wanneer er ook geen neven waren die de geslachtsnaam konden voortzetten. Op die manier zou het geslacht 'uitsterven'. Dat gegeven leidde er toe dat mensen soms het verzoek indienden om de naam van hun moeder aan de hunne te mogen toevoegen. In veel gevallen stond zo'n dubbele naam bovendien nog wel aardig ook.

Voor dit probleem van de 'uitstervende' geslachtsnamen (voor zover dat al als een probleem ervaren wordt) biedt de nieuwe naamgevingsregeling een gemakkelijker oplossing. Maar over het geheel genomen is de nieuwe regeling af te wijzen. En dan zwijgen we nog maar over de mogelijkheid die het wetsontwerp noemt om, in geval man en vrouw het niet eens kunnen worden over de achternaam van hun kind, de rechter daarover te laten beslissen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.